بنیاد وکلا
۴۲۸۱۸ - ۰۲۱

لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.

مالیات املاک و خانه‌های خالی
راهنمای تخصصیِ مالیات املاک و خانه‌های خالی · مالیات · ۱۴۰۵

مالیاتِ املاک و خانه‌های خالی؛ مشمولان، نرخ‌ها و اعتراض

از مالیاتِ اجاره و نقل و انتقالِ ملک تا مالیاتِ خانه‌های خالیِ ماده ۵۴ مکرر — مرحله‌به‌مرحله و مستند توضیح می‌دهیم؛ و هر جا لازم شد، وکیلِ مالیاتی کنارِ شماست.

۱,۹۸۸ وکیلِ مالیاتی
۲۵۲,۹۱۵مشاورهٔ حقوقیِ انجام‌شده
استعلامِ حق‌الوکالهدرخواستِ قیمت از وکلا · به‌زودی

مالیات املاک و خانه‌های خالی در یک نگاه

سه لایهٔ مالیاتی: اجاره + نقل و انتقال + خانه‌های خالی؛ هر کدام مشمولان و نرخِ جداگانه دارد.
مالیاتِ اجاره: درآمدِ اجاره پس از کسرِ مقطوعِ ۲۵٪ بابتِ هزینه‌ها و استهلاکات (مادهٔ ۵۳ قانونِ مالیات‌های مستقیم)، مشمولِ نرخِ تصاعدیِ مادهٔ ۱۳۱ قانونِ مالیات‌های مستقیم است.
مالیاتِ نقل و انتقال: طبقِ مادهٔ ۵۹، انتقالِ قطعیِ ملک مشمولِ مالیاتی به درصدی از ارزشِ معاملاتی است.
مالیاتِ خانه‌های خالی: طبقِ مادهٔ ۵۴ مکرر، واحدهای مسکونیِ خالی در شهرهای بالای جمعیتِ معین، با نرخِ تصاعدی بر اساسِ مدتِ خالی‌ماندن مشمول می‌شوند.
معافیتِ محلِ سکونت: یک واحدِ مسکونیِ محلِ سکونتِ مالک معمولاً از مالیاتِ اجاره معاف است.
ثبتِ ملک در سامانه: برای خانه‌های خالی، ثبتِ وضعیتِ ملک در سامانهٔ ملی املاک و اسکان تکلیفِ قانونی است.
مسیرِ اعتراض: از اعتراضِ اداری تا هیأتِ بدوی و تجدیدنظر، شورایِ عالیِ مالیاتی و در نهایت دیوانِ عدالتِ اداری.
وکیلِ مالیاتی اجباری نیست، اما در تنظیمِ اظهارنامه، پاسخ به برگِ تشخیص و دفاع در هیأت، کمکِ قابلِ توجهی می‌کند — بدونِ هیچ تضمینی نسبت به نتیجه.
نقشهٔ راهِ شما

در هفت قدمِ کوتاه، از تعریفِ مالیات املاک تا گفتگو با وکیلِ مالیاتی

هر قدم که با هم پیش می‌رویم، یک گام به تصمیمِ روشن‌تر نزدیک‌تر می‌شوید — بیایید از قدمِ اول شروع کنیم.

۱
قدمِ ۱ از ۷

مالیاتِ ملک چیست؟

اول روشن کنیم مالیاتِ ملک چند نوع دارد و مبنایِ قانونیِ هر کدام کجاست.

مالیاتِ ملک در ایران سه شکلِ عمده دارد: مالیاتِ اجارهٔ مستغلات (درآمدِ اجاره)، مالیاتِ نقل و انتقالِ قطعی (طبقِ مادهٔ ۵۹) و مالیاتِ خانه‌های خالی (طبقِ مادهٔ ۵۴ مکرر قانونِ مالیات‌های مستقیم). هر کدام مشمولان، نرخ و تکلیفِ جداگانه دارند.
مالیاتِ اجاره (م.۱۳۱)مالیاتِ نقل و انتقال (م.۵۹)خانه‌های خالی (م.۵۴ مکرر)سامانهٔ ملی املاکقانونِ مالیات‌های مستقیم
وضعیتِ ملکِ شما کدام است؟
مشمولِ مالیاتِ بر درآمدِ اجاره هستید؛ باید اظهارنامه ارائه دهید.
مشمولِ مالیاتِ نقل و انتقالِ قطعیِ مادهٔ ۵۹ هستید؛ پیش از سند پرداخت می‌شود.
احتمالاً مشمولِ مادهٔ ۵۴ مکرر هستید؛ وضعیتِ ملک را در سامانه ثبت کنید.
جزئیاتِ کامل و مستندِ قانونی

مالیاتِ املاک چیست؟ مالیاتِ املاک در ایران سه شکلِ عمده دارد: مالیاتِ بر درآمدِ اجارهٔ مستغلات، مالیاتِ نقل و انتقالِ قطعیِ ملک و مالیاتِ خانه‌های خالی. مبنای قانونیِ هر سه، قانونِ مالیات‌های مستقیم (مصوبِ ۱۳۶۶ با اصلاحیهٔ ۱۳۹۴) است.

مالیاتِ بر درآمدِ اجاره، هنگامی اخذ می‌شود که مالک ملکِ خود را به دیگری اجاره می‌دهد. مبنای این مالیات مادهٔ ۵۳ قانونِ مالیات‌های مستقیم است. در این حالت درآمدِ حاصل از اجاره — پس از کسرِ مقطوعِ ۲۵٪ بابتِ هزینه‌ها و استهلاکات (مادهٔ ۵۳ ق.م.م) — به‌عنوانِ درآمدِ مشمولِ مالیات محاسبه و با نرخِ تصاعدیِ مادهٔ ۱۳۱ قانونِ مالیات‌های مستقیم وصول می‌شود. این مالیات به صاحبِ ملک تعلق می‌گیرد، نه مستأجر. اگر مالک حقوقی (شرکت) باشد، نرخِ ثابتِ ۲۵٪ موضوعِ مادهٔ ۱۰۵ ق.م.م اعمال می‌شود.

مالیاتِ نقل و انتقالِ قطعی طبقِ مادهٔ ۵۹ قانونِ مالیات‌های مستقیم اخذ می‌شود. این مالیات از انتقال‌دهنده (فروشنده) گرفته می‌شود و بر اساسِ ارزشِ معاملاتیِ ملک (نه لزوماً قیمتِ واقعیِ بازار) محاسبه می‌شود. نرخِ این مالیات درصدی از ارزشِ معاملاتیِ تعیین‌شده توسطِ سازمانِ امورِ مالیاتی است و بسته به سالِ مصوبه و نوعِ ملک متفاوت خواهد بود.

مالیاتِ خانه‌های خالی جدیدترین و در عینِ حال پرسروصداترین نوعِ مالیاتِ ملکی است. مادهٔ ۵۴ مکرر این قانون (در شکلِ فعلیِ خود برگرفته از اصلاحیهٔ ۱۳۹۹، نه متنِ اولیهٔ ۱۳۹۴)، برای واحدهای مسکونیِ خالی در شهرهایی با جمعیتِ بالای حدِ مشخص (عموماً صد هزار نفر بر اساسِ سرشماری)، نرخِ تصاعدیِ مالیاتی بر اساسِ مدتِ خالی‌ماندنِ واحد در نظر گرفته است. اجرای این مالیات به سامانهٔ ملی املاک و اسکان وابسته است و مالکان موظف‌اند وضعیتِ واحدِ خود را در این سامانه ثبت کنند. اگر واحدی در سامانه ثبت نشده باشد یا ثبتِ آن با واقعیت مغایرت داشته باشد، مشمولِ مالیاتِ این ماده می‌شود.

تمایزِ این سه نوعِ مالیات از یکدیگر اهمیتِ عملی دارد؛ زیرا تکالیف، مهلت‌ها، نرخ‌ها و مسیرِ اعتراض در هر کدام ممکن است متفاوت باشد. پرونده‌های بسیاری وجود دارند که مالکان از وجودِ تکلیفِ ثبتِ ملک یا ارائهٔ اظهارنامهٔ اجاره آگاه نبوده‌اند و با برگِ تشخیصِ ناخواسته مواجه شده‌اند.

۲
قدمِ ۲ از ۷

مشمولان و نرخ‌ها

بدانید چه کسانی مشمول می‌شوند و نرخِ هر نوع مالیاتِ ملکی چقدر است.

مالیاتِ اجاره با نرخِ تصاعدیِ مادهٔ ۱۳۱ (پس از کسرِ ۲۵٪ استهلاک) محاسبه می‌شود. مالیاتِ نقل و انتقال درصدی از ارزشِ معاملاتی (م.۵۹) است. مالیاتِ خانه‌های خالی با نرخِ تصاعدی بر اساسِ مدتِ خالی‌ماندن اعمال می‌شود. معافیتِ محلِ سکونتِ اصلی برای یک واحد وجود دارد. همهٔ ارقام تقریبی و بسته به مصوبهٔ ۱۴۰۵ است.
🏠
مالیاتِ اجاره

پس از کسرِ ۲۵٪ استهلاک، درآمدِ اجاره با نرخِ تصاعدیِ م.۱۳۱ مشمول می‌شود.

📝
نقل و انتقال (م.۵۹)

درصدی از ارزشِ معاملاتیِ تعیین‌شده توسطِ سازمانِ امورِ مالیاتی؛ پیش از ثبتِ سند وصول می‌شود.

🔑
خانه‌های خالی (م.۵۴ مکرر)

نرخِ تصاعدی بر اساسِ مدتِ خالی‌ماندن؛ مبنا اجارهٔ معادلِ فرضی است.

معافیتِ سکونت

یک واحدِ محلِ سکونتِ اصلیِ مالک از مالیاتِ اجاره معاف است.

باور غلط «اگر اجاره‌نامه رسمی نباشد مالیات تعلق نمی‌گیرد.»
✓ واقعیت خیر؛ مالیات به درآمدِ واقعی تعلق می‌گیرد؛ عدمِ رسمی‌بودنِ اجاره‌نامه مشمولیت را رفع نمی‌کند.
باور غلط «مالیاتِ نقل و انتقال را مستأجر باید بپردازد.»
✓ واقعیت خیر؛ مالیاتِ مادهٔ ۵۹ از فروشنده (انتقال‌دهنده) اخذ می‌شود، نه خریدار یا مستأجر.
جزئیاتِ کامل و مستندِ قانونی

چه کسی مشمول می‌شود؟ هر مالکِ حقیقی یا حقوقی که ملکِ مسکونی یا تجاریِ خود را اجاره داده، منتقل کرده یا خالی نگه داشته باشد، احتمالاً مشمولِ یکی از انواعِ این مالیات است. نرخ‌ها تقریبی و بسته به مصوبهٔ ۱۴۰۵ است.

مالیاتِ اجاره — مشمولان و نرخ:

هر مالکِ حقیقی که از اجارهٔ ملکِ خود درآمد کسب کند، مشمولِ مالیاتِ اجاره است. طبقِ مادهٔ ۵۳ قانونِ مالیات‌های مستقیم که مبنای مالیاتِ بر درآمدِ اجاره است، درآمدِ مشمولِ مالیات با کسرِ مقطوعِ ۲۵٪ بابتِ هزینه‌ها و استهلاکات از کلِ مالِ‌الاجاره محاسبه می‌شود؛ مابقی با نرخِ تصاعدیِ مادهٔ ۱۳۱ (از صفر تا حداکثرِ ۳۵٪ برای طبقاتِ بالای درآمدی، بسته به مصوبه) وصول می‌شود. مالکانی که چند ملک اجاره می‌دهند، باید درآمدِ همهٔ آن‌ها را در اظهارنامه ادغام کنند. اگر مستأجر شخصِ حقوقی باشد، موظف است مالیاتِ تکلیفی (مالیاتِ تکلیفی اجاره) را از مال‌الاجاره کسر و به سازمانِ امورِ مالیاتی پرداخت کند.

مالیاتِ نقل و انتقال (مادهٔ ۵۹) — مشمولان و نرخ:

فروشنده (انتقال‌دهنده) بابتِ هر انتقالِ قطعیِ ملک مشمولِ این مالیات می‌شود. نرخ به‌صورتِ درصدی از ارزشِ معاملاتیِ ملک تعیین می‌شود. ارزشِ معاملاتی را سازمانِ امورِ مالیاتی تعیین می‌کند و معمولاً از ارزشِ بازاری پایین‌تر است. این مالیات در دفترِ اسنادِ رسمی وصول می‌شود و پیش از تنظیمِ سندِ رسمی باید پرداخت یا ترتیبِ پرداختِ آن داده شود.

مالیاتِ خانه‌های خالی (مادهٔ ۵۴ مکرر) — مشمولان و نرخ:

واحدهای مسکونیِ خالی در شهرهای بالای جمعیتِ تعیین‌شده، اگر در سامانهٔ ملی املاک و اسکان به‌عنوانِ خالی ثبت شوند یا ثبتِ‌شان با واقعیت مغایر باشد، مشمولِ این مالیات می‌شوند. نرخ تصاعدی است؛ به این معنا که هرچه مدتِ خالی‌ماندنِ واحد بیشتر باشد، نرخِ مالیات بالاتر می‌رود. این نرخِ تصاعدی در شکلِ فعلیِ خود از اصلاحیهٔ ۱۳۹۹ مادهٔ ۵۴ مکرر نشأت می‌گیرد (نه از متنِ اولیهٔ ۱۳۹۴) و اجرای آن مستلزمِ راه‌اندازیِ سامانهٔ ملی املاک و اسکان به‌عنوانِ زیرساختِ شناساییِ واحدهای خالی است. مبنای محاسبه معمولاً اجارهٔ معادل (مبلغِ فرضیِ اجاره‌ای که آن واحد می‌توانست داشته باشد) است. واحدِ اول (یا زیرِ حدِ معین) عموماً مشمولِ معافیت است.

معافیت‌های مهم:

محلِ سکونتِ اصلیِ مالک (یک واحد) از مالیاتِ اجاره معاف است. برخی واحدهای نوساز در سال‌های اولِ بهره‌برداری مشمولِ معافیتِ موقت هستند. مستأجرانِ دولتی و ارگان‌های خاص هم گاهی معافیت‌هایی دارند. برای نقل و انتقال نیز در مواردِ خاص (مانندِ انتقالِ بینِ همسران) تخفیف یا معافیت وجود دارد. تشخیصِ شمولِ معافیت بسته به وضعیتِ هر مالک و تصمیمِ سازمانِ امورِ مالیاتی است.

۳
قدمِ ۳ از ۷

تکالیفِ مالک

ببینید مالکِ ملک در هر حالت چه تکالیفِ قانونیِ مشخصی دارد.

سه تکلیفِ اصلی: ارائهٔ اظهارنامهٔ سالانه (تا آخرِ خردادِ سالِ بعد) برای مالیاتِ اجاره؛ ثبتِ وضعیتِ ملک در سامانهٔ ملی املاک و اسکان برای خانه‌های خالی؛ و پرداختِ مالیاتِ نقل و انتقال پیش از تنظیمِ سند. عدمِ انجامِ هر کدام می‌تواند جریمه یا مالیاتِ علی‌الرأس در پی داشته باشد.
اظهارنامهٔ اجاره تا خردادثبتِ ملک در سامانهپرداختِ م.۵۹ قبل از سندگواهیِ کسرِ مالیاتِ تکلیفینگهداریِ مستندات
📋
اظهارنامه

ارائهٔ سالانهٔ اظهارنامهٔ مالیاتِ اجاره از طریقِ پورتالِ سازمانِ امورِ مالیاتی.

💻
سامانهٔ ملاک و اسکان

ثبتِ وضعیتِ واقعیِ واحد (اجاره/سکونت/خالی) برای جلوگیری از مشمولیتِ م.۵۴ مکرر.

🏛️
مالیاتِ تکلیفی

اگر مستأجرِ شما حقوقی است، گواهیِ کسرِ مالیاتِ تکلیفی را دریافت کنید.

جزئیاتِ کامل و مستندِ قانونی

تکالیفِ مالک چیست؟ مالکِ ملک در هر حالتِ مشمول — اجاره، انتقال یا خالی‌نگه‌داشتن — تکالیفِ مشخصی دارد که عدمِ انجامِ آن‌ها می‌تواند جریمه، مالیاتِ علی‌الرأس یا محرومیت از معافیت در پی داشته باشد.

تکلیفِ اول — ارائهٔ اظهارنامه:

مالکینی که از اجارهٔ ملک درآمد دارند، موظف‌اند سالانه اظهارنامهٔ مالیاتی را تا آخرِ خردادِ ماهِ سالِ بعد ارائه دهند. در این اظهارنامه، درآمدِ اجاره، مبلغِ مال‌الاجاره و هرگونه هزینه یا معافیتِ قابلِ کسر باید ذکر شود. اگر مستأجرِ شما شخصِ حقوقی باشد، او موظف به کسرِ مالیاتِ تکلیفی است و شما باید گواهیِ کسر را دریافت و در اظهارنامه انعکاس دهید. ارائهٔ اظهارنامه حتی اگر درآمدِ مالیاتیِ خاصی نداشته باشید، در بسیاری از موارد توصیه می‌شود تا از مالیاتِ علی‌الرأس جلوگیری شود.

تکلیفِ دوم — ثبت در سامانهٔ ملی املاک و اسکان:

برای مالیاتِ خانه‌های خالی، هر مالکِ واحدِ مسکونی موظف است وضعیتِ واحد (اجاره‌داده‌شده، محلِ سکونت یا خالی) را در سامانه ثبت کند. عدمِ ثبت، به‌منزلهٔ خالی تلقی‌شدنِ واحد است و مشمولِ مالیاتِ مادهٔ ۵۴ مکرر می‌شود. در صورتِ تغییرِ وضعیت (مثلاً ملک اجاره داده شد)، باید سامانه به‌روزرسانی شود.

تکلیفِ سوم — پرداختِ به‌موقعِ مالیاتِ نقل و انتقال:

پیش از تنظیمِ سندِ رسمیِ انتقال، فروشنده باید مالیاتِ موضوعِ مادهٔ ۵۹ را پرداخت یا ترتیبِ پرداختِ آن را بدهد. دفترِ اسنادِ رسمی موظف است تأییدیهٔ سازمانِ امورِ مالیاتی را پیش از تنظیمِ سند دریافت کند.

حقوقِ مؤدی:

مؤدی حق دارد نسبت به برگِ تشخیص اعتراض کند، ادله و مستنداتِ خود را ارائه دهد و از خدماتِ وکیل یا نمایندهٔ مالیاتی بهره بگیرد. همچنین حق دارد از نحوهٔ محاسبهٔ مالیات اطلاع داشته باشد و در صورتِ اثباتِ اشتباه، برگِ تشخیص اصلاح یا ابطال شود. تمامِ این تکالیف و حقوق بسته به تشخیصِ سازمانِ امورِ مالیاتی و رأیِ هیأتِ حلِ اختلاف است.

۴
قدمِ ۴ از ۷

اختلاف و اعتراض

بدانید اگر برگِ تشخیصِ مالیاتی اشتباه بود، چه مسیری برای اعتراض دارید.

مسیرِ اعتراض: ابتدا اعتراضِ اداری به ادارهٔ مالیاتی (معمولاً ۳۰ روز)؛ سپس هیأتِ حلِ اختلافِ بدوی؛ بعد هیأتِ تجدیدنظر؛ سپس شورایِ عالیِ مالیاتی؛ و در نهایت دیوانِ عدالتِ اداری. تمامِ مراحل مهلتِ قانونیِ مشخص دارند.
موضوعِ اختلافِ شما چیست؟
اثباتِ خالی‌بودن یا سکونتِ مالک با مستنداتِ اجاره‌نامه و سابقهٔ سکونت، محورِ دفاع است.
می‌توانید با ارائهٔ مستنداتِ وضعیتِ فیزیکی و موقعیتِ ملک، نسبت به ارزیابی اعتراض کنید.
مستنداتِ سکونت، اجاره‌نامه یا تعمیرات را برای رفعِ مشمولیت ارائه دهید.
برگِ تشخیصِ مالیاتی دریافت کرده‌اید و نمی‌دانید چه کنید؟مهلتِ اعتراض محدود است؛ وکیلِ مالیاتی می‌تواند مستندات را بررسی و دفاعیه را تنظیم کند — بدونِ هیچ تضمینی.
جزئیاتِ کامل و مستندِ قانونی

اگر با برگِ تشخیصِ اشتباه مواجه شدم چه کنم؟ قانون مسیرِ مشخصی برای اعتراض پیش‌بینی کرده است: ابتدا اعتراضِ اداری یا تفاهم با ممیز، سپس هیأتِ حلِ اختلافِ مالیاتیِ بدوی، بعد هیأتِ تجدیدنظر، سپس شورایِ عالیِ مالیاتی (فقط نسبت به آرایِ قطعی و از جهتِ نقضِ قانون یا نقصِ رسیدگی — مادهٔ ۲۵۱ ق.م.م) و در نهایت دیوانِ عدالتِ اداری.

اختلافاتِ رایج در مالیاتِ اجاره:

شایع‌ترین اختلاف، اعلامِ مبلغِ اجارهٔ کمتر از واقع توسطِ مؤدی یا برعکس، ادعای سازمانِ امورِ مالیاتی مبنی بر دریافتِ اجاره در دوره‌ای که مؤدی ادعای خالی بودنِ ملک را دارد است. همچنین عدمِ کسرِ صحیحِ هزینهٔ استهلاک یا عدمِ شناساییِ معافیتِ محلِ سکونت، اختلافاتِ متداولی هستند. مستنداتِ اجاره‌نامهٔ رسمی، رسیدهای پرداخت و سابقهٔ سکونت، ادلهٔ مهمی در این موارد هستند.

اختلافاتِ رایج در مالیاتِ نقل و انتقال:

اختلاف معمولاً بر سرِ ارزشِ معاملاتیِ تعیین‌شده توسطِ سازمان است؛ بسیاری از مالکان معتقدند ارزشِ اعلامی بیش از حد است. در این حالت می‌توان نسبت به ارزیابی اعتراض کرد و دلایلی مانندِ وضعیتِ فیزیکیِ ملک، موقعیت و تاریخِ انتقال را ارائه داد.

اختلافاتِ رایج در مالیاتِ خانه‌های خالی:

بسیاری از مالکان ادعا می‌کنند که واحد خالی نبوده یا در سامانه به اشتباه ثبت شده است. همچنین مشمولیت یا عدمِ مشمولیتِ معافیتِ اولین واحد، و نرخِ اعمالی بر اساسِ مدتِ خالی‌ماندن، موضوعاتِ اختلافیِ رایج هستند.

مسیرِ اعتراض:

۱. اعتراضِ اداری: ظرفِ مهلتِ قانونی (معمولاً سی روز از ابلاغِ برگِ تشخیص)، اعتراضِ کتبی به ادارهٔ مالیاتی مربوطه.

۲. هیأتِ حلِ اختلافِ مالیاتیِ بدوی: اگر اعتراضِ اداری رد شد یا توافق حاصل نشد، پرونده به این هیأت ارجاع می‌شود.

۳. هیأتِ تجدیدنظر: در صورتِ عدمِ رضایت از رأیِ بدوی، امکانِ اعتراض وجود دارد.

۴. شورایِ عالیِ مالیاتی: فقط نسبت به آرایِ قطعی و از جهتِ نقضِ قانون یا نقصِ رسیدگی (مادهٔ ۲۵۱ ق.م.م) — این مرحله رسیدگیِ ماهویِ خودکار نیست و باید جهتِ شکایت مشخص باشد.

۵. دیوانِ عدالتِ اداری: آخرین مرجعِ قضایی برای ابطالِ آرایِ خلافِ قانون.

تمامِ این مراحل مهلت‌های قانونیِ مشخصی دارند که عدمِ رعایتِ آن‌ها ممکن است حقِ اعتراض را ساقط کند.

۵
قدمِ ۵ از ۷

مدارک و مراجع

بدانید برای رسیدگی یا اعتراض به کجا مراجعه کنید و چه مدارکی لازم است.

مراجعِ اصلی: ادارهٔ امورِ مالیاتیِ محلِ وقوعِ ملک برای ارائهٔ اظهارنامه و پرداخت؛ سامانهٔ ملی املاک و اسکان برای ثبتِ وضعیت؛ هیأتِ حلِ اختلاف برای اعتراض؛ و دفترِ اسنادِ رسمی برای وصولِ مالیاتِ نقل و انتقال. مدارکِ کلیدی: سندِ مالکیت، اجاره‌نامه و رسیدهای پرداخت.
سندِ مالکیتاجاره‌نامهٔ رسمی/عادیرسیدِ پرداخت مال‌الاجارهتأییدیهٔ سامانهٔ ملیگواهیِ مالیاتِ تکلیفی
باور غلط «ثبتِ ملک در سامانه اختیاری است.»
✓ واقعیت خیر؛ عدمِ ثبت به‌منزلهٔ خالی تلقی‌شدنِ واحد است و مشمولیتِ مالیاتی دارد.
باور غلط «پس از انقضایِ مهلتِ اعتراض هیچ راهی نمانده.»
✓ واقعیت در موارد خاص مسیرهایی مثلِ دیوانِ عدالتِ اداری ممکن است بازباشد؛ با متخصص مشورت کنید.
جزئیاتِ کامل و مستندِ قانونی

چه مدارکی برای رسیدگی یا اعتراض نیاز دارم؟ بسته به نوعِ مالیاتِ موردِ اختلاف، مدارکِ مورد نیاز متفاوت است؛ اما اسنادِ مالکیت و مدارکِ مربوط به وضعیتِ ملک در همهٔ حالت‌ها ضروری است.

مدارکِ مرتبط با مالیاتِ اجاره:

- اجاره‌نامهٔ رسمی یا عادی

- رسیدهای پرداختِ مال‌الاجاره

- مدرکِ ثبتِ ملک در سامانه (اگر مرتبط باشد)

- گواهیِ کسرِ مالیاتِ تکلیفی (اگر مستأجر حقوقی بوده)

- مدارکِ سکونتِ مالک (برای اثباتِ معافیتِ محلِ سکونت)

مدارکِ مرتبط با نقل و انتقال:

- سندِ مالکیت یا بنچاقِ ملک

- قراردادِ خرید و فروش

- گواهیِ ارزیابیِ ملک (اگر مبنای محاسبه مورد اعتراض است)

- پیشینهٔ پرداخت‌های مرتبط

مدارکِ مرتبط با خانه‌های خالی:

- تاییدیهٔ ثبتِ ملک در سامانهٔ ملی املاک و اسکان

- اجاره‌نامه یا مدرکِ سکونت (اگر ادعای مشغول‌بودنِ واحد دارید)

- مدارکِ تعمیر یا در دستِ ساختِ بودنِ واحد (برای برخی معافیت‌ها)

مراجعِ رسیدگی:

- ادارهٔ امورِ مالیاتیِ محلِ وقوعِ ملک: مرجعِ اولیه برای ارائهٔ اظهارنامه و پرداخت.

- هیأتِ حلِ اختلافِ مالیاتی: برای رسیدگی به اعتراضِ مؤدی.

- دفاترِ اسنادِ رسمی: برای وصولِ مالیاتِ نقل و انتقال در زمانِ تنظیمِ سند.

- سامانهٔ ملی املاک و اسکان: برای ثبتِ وضعیتِ واحد و پیشگیری از مشمولیتِ خانه‌های خالی.

- پورتالِ سازمانِ امورِ مالیاتی: برای ارائهٔ اظهارنامهٔ آنلاین و پیگیریِ پرونده.

۶
قدمِ ۶ از ۷

هزینه و زمانِ پروندهٔ مالیات املاک

ببینید مهلت‌های قانونی کدام‌اند و چه نکاتی از مشکلِ مالیاتی پیشگیری می‌کند.

مهلتِ اظهارنامهٔ اجاره: تا آخرِ خردادِ سالِ بعد. مهلتِ اعتراض به برگِ تشخیص: معمولاً ۳۰ روز. ثبتِ ملک در سامانه: هرچه زودتر بهتر. نرخِ مالیاتِ خانه‌های خالی با گذشتِ زمان تصاعدی می‌شود. همهٔ ارقام تقریبی و بسته به مصوبهٔ ۱۴۰۵ است.
📅
اظهارنامه تا خرداد

ارائهٔ اظهارنامهٔ مالیاتِ اجاره تا آخرِ خردادِ ماهِ سالِ بعد از سالِ مالی.

⏱️
۳۰ روزِ اعتراض

مهلتِ اعتراض به برگِ تشخیص معمولاً ۳۰ روز از تاریخِ ابلاغ است؛ پس از آن حق ساقط می‌شود.

📈
نرخِ تصاعدیِ خانهٔ خالی

هر سالِ خالی‌ماندنِ واحد، نرخِ مالیات بالاتر می‌رود؛ ثبتِ زودهنگام در سامانه کمک می‌کند.

🔍
ارزشِ معاملاتی

پیش از فروش، ارزشِ معاملاتیِ ملک را از ادارهٔ مالیاتی استعلام بگیرید تا غافلگیر نشوید.

می‌خواهید بدانید ملکتان دقیقاً مشمولِ چه مالیاتی است؟وکیلِ مالیاتی می‌تواند وضعیتِ ملکِ شما را بررسی و تکالیفِ دقیقِ قانونی را روشن کند — بدونِ هیچ تضمینی.
جزئیاتِ کامل و مستندِ قانونی

مهلت‌ها و نکاتِ مهم کدام‌اند؟ نرخ‌ها و مهلت‌ها بسته به مصوبهٔ ۱۴۰۵ و بخش‌نامه‌های سازمانِ امورِ مالیاتی است. اعداد تقریبی‌اند و تصمیمِ نهایی بسته به تشخیصِ سازمانِ امورِ مالیاتی است.

مهلت‌های کلیدی:

- اظهارنامهٔ مالیاتِ اجاره: تا آخرِ خردادِ ماهِ سالِ پسین از سالِ مالی.

- اعتراض به برگِ تشخیص: معمولاً ۳۰ روز از تاریخِ ابلاغ (بررسی دقیق از قانونِ روز ضروری است).

- ثبتِ وضعیتِ ملک در سامانه: فرآیندِ جاری؛ بهتر است هرچه زودتر انجام شود.

نکاتِ مبلغی (تقریبی · ۱۴۰۵):

- مالیاتِ اجاره: نرخِ تصاعدیِ مادهٔ ۱۳۱؛ درآمدهای پایین نرخِ کمتری دارند. بنابراین مالکانِ با درآمدِ اجارهٔ کم ممکن است مالیاتِ اندک یا صفر بپردازند.

- مالیاتِ نقل و انتقال (مادهٔ ۵۹): درصدی از ارزشِ معاملاتی (برای اطلاعِ دقیق، ارزشِ معاملاتیِ منطقه را از ادارهٔ مالیاتی استعلام کنید).

- مالیاتِ خانه‌های خالی: با گذشتِ هر سال از خالی‌ماندنِ واحد، نرخ بالاتر می‌رود.

نکاتِ کلیدی برای پیشگیری از مشکل:

۱. اجاره‌نامه‌های خود را رسمی کنید یا دستِ‌کم نسخهٔ کتبیِ معتبر داشته باشید.

۲. اگر ملکی دارید که موقتاً خالی است، هرچه زودتر وضعیتِ آن را در سامانه ثبت کنید.

۳. اگر ملکی را فروختید، پیش از تنظیمِ سند از مالیاتِ نقل و انتقال مطلع شوید.

۴. تمامِ رسیدها و مکاتباتِ مالیاتی را نگه دارید.

۵. اگر مستأجرِ شما شرکت است، از دریافتِ گواهیِ کسرِ مالیاتِ تکلیفی مطمئن شوید.

۶. در صورتِ دریافتِ برگِ تشخیص، در اسرعِ وقت و پیش از انقضایِ مهلتِ اعتراض اقدام کنید.

۷
قدمِ ۷ از ۷

مشاوره با وکیلِ مالیات املاک

به انتهای مسیرِ شناخت رسیدید؛ مهم‌ترین قدم باقی مانده — تنها نروید.

وکلای متخصصِ مالیات — آنلاین و آمادهٔ پاسخ

هم‌اکنون وکیلی به‌صورتِ آنلاین در دسترس نیست؛ از طریقِ دکمه‌های زیر درخواستِ مشاوره ثبت کنید تا در نخستین فرصت با شما تماس گرفته شود.

۲۴ ساعته و شبانه‌روزی پاسخِ فوری در چند دقیقه ضمانتِ کیفیتِ بنیاد وکلا

برای بررسیِ دقیقِ پرونده، همین حالا با یک وکیلِ مالیاتی صحبت کنید — تلفنی یا آنلاین، در چند دقیقه.

پایانِ مسیر، آغازِ اقدام

قدمِ بعدی با شماست — اما لازم نیست تنها برداریدش

از همان پرسشِ آغاز — «ملکم مشمولِ چه مالیاتی است و اگر برگِ تشخیص اشتباه بود چه کنم؟» — تا اینجا که مسیرتان روشن است، یک راه را با هم آمدیم. حالا می‌دانید مالیاتِ اجاره، نقل و انتقال و خانه‌های خالی چیست، مشمولانِ هر کدام کی‌اند، تکالیفِ شما چیست و چطور اعتراض کنید. تصمیمِ آخر با شماست؛ و یک وکیلِ مالیاتی می‌تواند همین امروز کنارتان باشد.

سوالاتِ متداولِ مالیات املاک و خانه‌های خالی

مالیاتِ خانه‌های خالی دقیقاً بر چه اساسی محاسبه می‌شود؟

طبقِ مادهٔ ۵۴ مکرر قانونِ مالیات‌های مستقیم، واحدهای مسکونیِ خالی در شهرهای بالای جمعیتِ تعیین‌شده مشمولِ مالیاتِ تصاعدی می‌شوند. مبنای محاسبه معمولاً معادلِ اجارهٔ فرضیِ آن واحد است و نرخ به‌نسبتِ مدتِ خالی‌ماندن افزایش می‌یابد. نرخِ دقیق بسته به مصوبهٔ ۱۴۰۵ است.

اگر ملک را خالی نگه داشته‌ام اما در سامانه ثبت نکرده‌ام، چه می‌شود؟

عدمِ ثبت در سامانهٔ ملی املاک و اسکان به‌منزلهٔ خالی تلقی‌شدنِ واحد است و مشمولیتِ مالیاتی را در پی دارد. توصیه می‌شود هرچه زودتر وضعیتِ واقعیِ واحد را در سامانه ثبت کنید.

آیا محلِ سکونتِ اصلیِ مالک از مالیاتِ اجاره معاف است؟

بله، یک واحدِ مسکونیِ محلِ سکونتِ اصلیِ مالک معمولاً از مالیاتِ اجاره معاف است. این معافیت فقط برای یک واحد اعمال می‌شود و اثباتِ آن با مؤدی است.

مالیاتِ نقل و انتقالِ ملک (مادهٔ ۵۹) چگونه محاسبه می‌شود؟

این مالیات بر اساسِ ارزشِ معاملاتیِ تعیین‌شده توسطِ سازمانِ امورِ مالیاتی (نه قیمتِ بازاری) و درصدِ تعیین‌شده در قانون محاسبه می‌شود. برای مقدارِ دقیق، باید ارزشِ معاملاتیِ منطقه را از ادارهٔ مالیاتیِ محلِ وقوعِ ملک استعلام بگیرید.

اگر مستأجرِ من شرکت است، مالیاتِ اجاره را چه کسی می‌پردازد؟

اگر مستأجر شخصِ حقوقی (شرکت، سازمان) باشد، موظف است مالیاتِ تکلیفی را از مال‌الاجاره کسر و مستقیماً به سازمانِ امورِ مالیاتی پرداخت کند. شما باید گواهیِ کسرِ این مالیات را دریافت و در اظهارنامهٔ خود منعکس کنید.

مهلتِ اعتراض به برگِ تشخیصِ مالیاتی چقدر است؟

معمولاً سی روز از تاریخِ ابلاغِ برگِ تشخیص است، اما برای اطمینان، از متنِ دقیقِ قانونِ روز و ابلاغیه مطلع شوید. عدمِ رعایتِ این مهلت ممکن است حقِ اعتراض را ساقط کند.

مسیرِ اعتراض به مالیاتِ ملک چه مراحلی دارد؟

ابتدا اعتراضِ اداری یا تفاهم با ممیزِ مالیاتی، سپس هیأتِ حلِ اختلافِ مالیاتیِ بدوی، بعد هیأتِ تجدیدنظر، سپس شورایِ عالیِ مالیاتی (که شکایت به آن فقط نسبت به آرایِ قطعی و از جهتِ نقضِ قانون یا نقصِ رسیدگی طبقِ مادهٔ ۲۵۱ ق.م.م امکان‌پذیر است، نه رسیدگیِ ماهویِ خودکار)، و در نهایت دیوانِ عدالتِ اداری. هر مرحله مهلتِ قانونیِ خاصِ خود را دارد.

آیا برای پرونده‌های مالیاتِ ملک حتماً به وکیل نیاز است؟

خیر، اجباری نیست؛ اما در تنظیمِ اظهارنامه، پاسخ به برگِ تشخیصِ اشتباه و دفاع در هیأتِ حلِ اختلاف، وکیلِ مالیاتی یا نمایندهٔ مالیاتیِ متخصص می‌تواند مسیر را دقیق‌تر کند — بدونِ هیچ تضمینی نسبت به نتیجه.