- نکاح با ایجاب و قبول صریح واقع میشود و ثبت، شرط صحت آن نیست؛ ثبت تکلیفی جداگانه است (ماده ۱۰۶۲ قانون مدنی و ماده ۲۰ قانون حمایت خانواده).
- مرجع صالح دادگاه خانواده است؛ اختلاف در اصل نکاح حتی با توافق طرفین در شورای حل اختلاف قابل طرح نیست (ماده ۴ حمایت خانواده و ماده ۱۱ قانون شوراهای حل اختلاف ۱۴۰۲).
- دلیل شما اقرار، سند، شهادت، امارات یا سوگند است (ماده ۱۲۵۸ قانون مدنی)؛ گواهان باید در دادگاه حاضر شوند، چون شهادتنامه سند شمرده نمیشود (ماده ۱۲۸۵).
چه زمانی به دادخواست اثبات رابطه زوجیت نیاز دارید؟
- عقد ثبت‌نشده و انکار طرف مقابلصیغهٔ عقد خوانده شده و شاید عقدنامهٔ دستنویس هم دارید، اما در دفتر رسمی ازدواج ثبت نشده و اکنون طرف مقابل زوجیت را انکار میکند. تنها راه، اثبات وقوع عقد در دادگاه خانواده با اقرار، سند، گواهان و امارات است.
- خودداری مرد از ثبت واقعهٔ نکاحاصل زوجیت انکار نمیشود ولی مرد به دفترخانه نمی‌رود. در این حالت خواستهٔ «الزام به ثبت واقعهٔ نکاح» را می‌توان کنار اعلام زوجیت آورد؛ ثبت نکاح دائم الزامی است و خودداری از آن ضمانت اجرای کیفری دارد (مواد ۲۰ و ۴۹ قانون حمایت خانواده).
- مقدمهٔ مطالبهٔ مهریه، نفقه یا ارثمی‌خواهید مهریه یا نفقه بگیرید یا سهم‌الارث را مطالبه کنید، اما سند ازدواج ندارید. چون این خواسته‌ها بر پایهٔ زوجیت استوارند، ابتدا باید رابطهٔ زوجیت اعلام شود؛ نفقهٔ زوجه در عقد دائم بر عهدهٔ شوهر است (ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی).
- تعیین تکلیف شناسنامهٔ فرزندفرزندی از این رابطه هست و برای صدور یا اصلاح شناسنامه، نسب پدری باید روشن باشد. اثبات زوجیت پایهٔ الحاق فرزند به پدر است؛ طفل متولد در زمان زوجیت ملحق به شوهر است (ماده ۱۱۵۸ قانون مدنی) و مواد ۱۱۵۹ تا ۱۱۶۱ تکلیف فرزند متولدشده پس از انحلال نکاح را روشن کرده‌اند.
- پرونده‌ای که خوانده مجهول‌المکان استطرف مقابل در دسترس نیست. دعوا همچنان قابل طرح است؛ باید آخرین اقامتگاه او را به دادگاه اعلام کنید و دادگاه به شیوهٔ مقتضی تحقیق و تصمیم‌گیری میکند (تبصرهٔ ماده ۸ قانون حمایت خانواده).
دعوای اثبات رابطه زوجیت چیست و با دعاوی مشابه چه فرقی دارد؟
اثبات رابطهٔ زوجیت یعنی از دادگاه خانواده میخواهید وقوع عقد نکاح میان شما و خوانده را احراز و اعلام کند. حکمی که صادر میشود اعلامی است: چیزی را از نو نمی‌سازد، بلکه واقعیتی را که پیش‌تر رخ داده به رسمیت می‌شناسد. قانون مدنی نکاح را با «ایجاب و قبول به الفاظی که صریحاً بر قصد ازدواج دلالت کند» واقع‌شده می‌داند (ماده ۱۰۶۲) و ثبت را شرط صحت عقد قرار نداده است. ثبت یک تکلیف قانونی جداگانه است که ماده ۲۰ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ آن را برای نکاح دائم الزامی کرده. نتیجه روشن است: نبودِ سند ازدواج به معنای نبودِ زوجیت نیست، اما بدون سند، بار اثبات بر دوش شماست.
این دعوا را با سه دعوای هم‌خانواده اشتباه نگیرید. الزام به ثبت واقعهٔ نکاح وقتی به کار می‌آید که اصل زوجیت مورد انکار نیست و فقط مرد از مراجعه به دفترخانه خودداری میکند؛ در عمل می‌توان اعلام زوجیت و الزام به ثبت را در یک دادخواست جمع کرد. اجازهٔ ثبت ازدواج مربوط به جایی است که اذن ولی یا حضور او در میان است. بطلان یا فسخ نکاح در جهت مخالف حرکت میکند و از دادگاه می‌خواهد رابطه‌ای را که ثبت شده بی‌اثر بداند. توجه کنید که انکار زوجیت در دادگاه بی‌هزینه نیست: اگر کسی زوجیت را انکار کند و سپس ثابت شود این انکار بی‌اساس بوده، مشمول ضمانت اجرای کیفری ماده ۵۲ قانون حمایت خانواده است؛ همین حکم برای کسی که برخلاف واقع مدعی زوجیت شود نیز جاری است.
چه چیزی باید ثابت شود؟ ارکان عقد نکاح
دادگاه فقط «رابطه» را نمی‌بیند؛ باید وقوع صحیح عقد برایش احراز شود. اجزائی که در دادخواست باید بر آن‌ها انگشت بگذارید اینهاست:
- ایجاب و قبول: عقد با الفاظی واقع میشود که صریحاً بر قصد ازدواج دلالت کند (ماده ۱۰۶۲). این ایجاب و قبول می‌تواند از خود زن و مرد باشد یا از کسانی که قانوناً حق عقد دارند (ماده ۱۰۶۳) و وکالت در نکاح هم پذیرفته است.
- توالی عرفی ایجاب و قبول: فاصله‌افتادن غیرمتعارف میان این دو، صحت عقد را زیر سؤال می‌برد (ماده ۱۰۶۵).
- اهلیت عاقد: عاقد باید عاقل، بالغ و قاصد باشد (ماده ۱۰۶۴).
- تعیین زوجین: باید برای هیچ‌یک از طرفین در شخص طرف دیگر شبهه‌ای نباشد (ماده ۱۰۶۷).
- معلق نبودن عقد: تعلیق در عقد نکاح موجب بطلان است (ماده ۱۰۶۸).
- رضای زوجین: رضا شرط نفوذ عقد است و اگر اکراهی در کار بوده، اجازهٔ بعدیِ مُکرَه عقد را نافذ میکند، مگر اکراه به حدی باشد که قصد از بین رفته باشد (ماده ۱۰۷۰).
- اذن ولی در نکاح دختر باکره: نکاح دختر باکره موقوف به اجازهٔ پدر یا جد پدری است و اگر بدون علت موجه مضایقه کند، اجازهٔ او ساقط میشود (ماده ۱۰۴۳).
در دادخواست، تاریخ و محل عقد، نام و نشانی عاقد و نام گواهان مجلس عقد را با همین ترتیب بنویسید. هرچه این جزئیات دقیق‌تر باشد، تحقیق دادگاه سریع‌تر پیش می‌رود و ادعای خوانده مبنی بر مبهم بودن دعوا کمتر می‌گیرد.
کدام مرجع صالح است؟ چرا شورای حل اختلاف نه؟
رسیدگی به دعاوی راجع به نکاح دائم، موقت و اذن در نکاح در صلاحیت دادگاه خانواده است (بند ۲ ماده ۴ قانون حمایت خانواده). این را با دقت بخوانید، چون بسیاری از پرونده‌ها با ثبت در مرجع اشتباه ماه‌ها عقب می‌افتند: قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲ در بند ۱ ماده ۱۱ تصریح کرده «اختلاف در اصل نکاح، اصل طلاق، بطلان نکاح، فسخ و انفساخ نکاح ... و نسب» حتی با توافق طرفین قابل طرح در شورا نیست؛ و ماده ۱۴ همان قانون شورا را صرفاً به امر صلح و سازش محدود کرده است. پس نه شورا و نه دادگاه صلح، مرجع اثبات زوجیت نیستند.
کدام شهر؟ ماده ۱۲ قانون حمایت خانواده به زوجه اجازه داده در دادگاه محل اقامت خوانده یا محل سکونت خودش اقامهٔ دعوا کند؛ استثنا فقط جایی است که خواسته مطالبهٔ مهریهٔ غیرمنقول باشد. اگر در حوزهٔ قضایی بخش، دادگاه خانواده تشکیل نشده باشد، دعاوی راجع به اصل نکاح در دادگاه خانوادهٔ نزدیک‌ترین حوزهٔ قضایی رسیدگی میشود (تبصرهٔ ۲ ماده ۱). اگر زوجین چند دعوای خانوادگی را در حوزه‌های مختلف مطرح کرده باشند، دادگاهی که دادخواست مقدم به آن داده شده صلاحیت دارد و در صورت تقارن تاریخ، دادگاهِ صالح به دعوای زوجه به همهٔ دعاوی رسیدگی میکند (ماده ۱۳).
یک تسهیل مهم: رسیدگی در دادگاه خانواده با تقدیم دادخواست و بدون رعایت سایر تشریفات آیین دادرسی مدنی انجام میشود (ماده ۸)، و اگر تعیین تکلیف نفقهٔ زن یا فرزند فوریت داشته باشد، دادگاه می‌تواند پیش از تصمیم دربارهٔ اصل دعوا و بدون اخذ تأمین دستور موقت صادر کند (ماده ۷).
با چه دلایلی می‌توان وقوع عقد را ثابت کرد؟
ماده ۱۲۵۸ قانون مدنی دلایل اثبات دعوا را پنج‌تا شمرده است: اقرار، اسناد کتبی، شهادت، امارات و قسم. در پرونده‌های اثبات زوجیت معمولاً ترکیبی از این‌ها به کار می‌آید:
- اقرار خوانده: نیرومندترین دلیل. اقرار اخبار به حقی است به ضرر خود (ماده ۱۲۵۹) و با هر لفظی که بر آن دلالت کند واقع میشود (ماده ۱۲۶۰). اقرار می‌تواند در جلسهٔ دادگاه، در لایحه یا در نوشتهای پیش از دعوا باشد.
- سند: سند هر نوشتهای است که در مقام دعوا یا دفاع قابل استناد باشد (ماده ۱۲۸۴) و بر دو نوع رسمی و عادی است (ماده ۱۲۸۶). عقدنامهٔ دستنویس، سند عادی است و تنها در دو حال اعتبار سند رسمی می‌یابد: خوانده صدور آن را تصدیق کند، یا در دادگاه ثابت شود امضا یا مهر از اوست (ماده ۱۲۹۱). پس پیش‌بینی کنید که خوانده سند را انکار یا تردید کند و دلیل دوم داشته باشید.
- شهادت: گواهانِ مجلس عقد ستون بسیاری از این پرونده‌هاست. در شاهد بلوغ، عقل، عدالت، ایمان و طهارت مولد شرط است و شهادت کسی که نفع شخصی در دعوا دارد پذیرفته نمیشود (ماده ۱۳۱۳). شهادت باید از روی قطع و یقین باشد نه شک (ماده ۱۳۱۵)، با دعوا مطابق باشد (ماده ۱۳۱۶) و مفاد گواهی‌ها یکدست باشد؛ اختلاف در خصوصیاتی که موضوع شهادت را تغییر نمی‌دهد اشکالی ندارد (مواد ۱۳۱۷ و ۱۳۱۸). نکتهٔ عملی: شهادتنامهٔ کتبی سند شمرده نمیشود و فقط اعتبار شهادت را دارد (ماده ۱۲۸۵)؛ یعنی گواه باید در دادگاه حاضر شود. اگر گواه اصلی فوت کرده یا مانعی مثل بیماری، سفر یا حبس دارد، شهادت بر شهادت شنیده میشود (ماده ۱۳۲۰).
- امارات: اماره اوضاع و احوالی است که به حکم قانون یا در نظر قاضی دلیل بر امری شناخته میشود (ماده ۱۳۲۱). عکس و فیلم مجلس عقد، پیامها و مکاتبات، دعوت‌نامه، سکونت مشترک، پرداخت‌های مستمر و وجود فرزند مشترک از همین جنس‌اند.
- سوگند: در جایی که دلیل دیگری در دسترس نیست و شرایط قانونی فراهم است، دادگاه می‌تواند به سوگند ترتیب اثر دهد.
در دادخواست، بند ۶ ماده ۵۱ قانون آیین دادرسی مدنی را جدی بگیرید: دلایل باید به ترتیب و واضح نوشته شود و اگر دلیل شما گواهی گواه است، اسامی، مشخصات و محل اقامت گواهان را دقیق بنویسید، وگرنه دادگاه نمی‌تواند آن‌ها را احضار کند.
هزینه‌های این پرونده چیست؟
سه قلم را از هم جدا کنید:
- هزینهٔ دادرسی: اثبات رابطهٔ زوجیت دعوایی غیرمالی است، بنابراین هزینهٔ ثابت دعاوی غیرمالی را دارد که هر سال طبق تعرفهٔ سالانه تعیین میشود و به ارزش مهریه یا دارایی طرفین ربطی ندارد. اگر خواستهٔ مالی مانند مهریه یا نفقه را در همان دادخواست بیاورید، هزینهٔ آن خواسته جداگانه بر پایهٔ بهای خواسته محاسبه میشود.
- هزینه‌های اثبات: حق‌الزحمهٔ کارشناسی، هزینهٔ تحقیقات محلی و هزینهٔ نشر آگهی در فرض مجهول‌المکان بودن خوانده. این‌ها بسته به مسیر پرونده ممکن است پیش بیاید و پیشاپیش قابل پیش‌بینی دقیق نیست.
- حق‌الوکاله و ابطال تمبر وکالت‌نامه: اگر وکیل در دادگاه وکالت بگیرد، تمبر وکالت‌نامه باید ابطال شود. دستمزد تنظیم دادخواست جدا از این اقلام است و خودِ وکیل آن را پیش از پرداخت، در همان گفتوگو اعلام میکند.
دو نکتهٔ مالی که کمتر گفته میشود: نخست، اگر تمکن مالی ندارید، دادگاه خانواده می‌تواند شما را از پرداخت هزینهٔ دادرسی، حق‌الزحمهٔ کارشناسی و داوری معاف کند یا پرداخت را به زمان اجرای حکم موکول کند، و افراد تحت پوشش کمیتهٔ امداد امام خمینی و مددجویان سازمان بهزیستی از هزینهٔ دادرسی معاف‌اند (ماده ۵ و تبصرهٔ آن در قانون حمایت خانواده). دوم، خسارات دادرسی — یعنی هزینهٔ دادرسی، حق‌الوکالهٔ وکیل و هزینه‌هایی که مستقیماً برای اثبات دعوا لازم بوده مانند حق‌الزحمهٔ کارشناسی و هزینهٔ تحقیقات محلی — طبق مواد ۵۱۵ و ۵۱۹ قانون آیین دادرسی مدنی قابل مطالبه از خوانده است، به شرط آنکه آن را در ستون خواسته بیاورید.
مدارکی که برای تنظیم دادخواست از شما می‌خواهیم
- کارت ملی و شناسنامهٔ خواهان؛ ثبت‌نام در سامانهٔ ثنا برای دریافت ابلاغ‌های الکترونیکی.
- مشخصات کامل خوانده: نام، نام خانوادگی، نام پدر، شغل و نشانی دقیق با ذکر شهر، خیابان و پلاک؛ اگر نشانی ندارید، آخرین اقامتگاه شناخته‌شدهٔ او.
- هر نوشتهای که از عقد در دست دارید: عقدنامهٔ دستنویس یا چاپی، صیغه‌نامه، رسید مهریه، قرارداد یا تعهدنامهٔ مربوط به ازدواج.
- نام، نام خانوادگی، شمارهٔ تماس و نشانی گواهان مجلس عقد و همچنین عاقد؛ بدون این اطلاعات دادگاه نمی‌تواند آنان را احضار کند.
- امارات و قرائن: عکس یا فیلم مراسم، دعوت‌نامه، پیامها و مکاتبات، قبض‌های مشترک، اجارهنامهٔ محل سکونت مشترک، پرداخت‌های بانکی.
- در صورت وجود فرزند: شناسنامه یا گواهی ولادت او و هر مدرکی که نشان دهد پدر پیش‌تر فرزند را از آنِ خود دانسته است.
- اگر مرد یا زن اتباع خارجی است، مدارک اقامت و هویتی؛ ازدواج زن ایرانی با تبعهٔ خارجی موکول به اجازهٔ مخصوص از طرف دولت است (ماده ۱۰۶۰ قانون مدنی) و نبودِ این اجازه دفاع طرف مقابل را تقویت میکند.
- رونوشت یا تصویر خوانا و مصدق همهٔ اسناد، مطابق ماده ۵۷ قانون آیین دادرسی مدنی؛ اگر سندی فارسی نیست، ترجمهٔ رسمی آن هم باید پیوست شود (ماده ۵۸).
مراحل ثبت و رسیدگی به دادخواست اثبات زوجیت
- ۱تنظیم متن دادخواستخواسته را روشن بنویسید: «صدور حکم بر اثبات رابطهٔ زوجیت میان خواهان و خوانده» و در صورت لزوم «الزام خوانده به ثبت واقعهٔ نکاح». شرح دهید عقد چه تاریخی، کجا، با چه مهریه‌ای و با حضور چه کسانی واقع شده و مستند قانونی را ذکر کنید.
- ۲معرفی دلایل و گواهاندلایل به ترتیب و واضح نوشته میشود و اسامی، مشخصات و محل اقامت گواهان به‌طور صحیح معین می‌گردد (بند ۶ ماده ۵۱ قانون آیین دادرسی مدنی). دادخواست و پیوست‌ها در دو نسخه و در صورت تعدد خوانده به تعداد آنان به‌علاوهٔ یک نسخه تقدیم میشود (ماده ۶۰).
- ۳ثبت در دفتر خدمات الکترونیک قضاییبا کارت ملی و مدارک به دفتر خدمات مراجعه می‌کنید؛ دادخواست اسکن و پس از پرداخت هزینهٔ دادرسی به دادگاه خانوادهٔ صالح ارجاع میشود. تاریخ رسید دادخواست به دفتر، تاریخ اقامهٔ دعواست (ماده ۴۹).
- ۴رفع نقص در صورت اخطاراگر تمبر الصاق نشده یا بندهای ۲ تا ۶ ماده ۵۱ رعایت نشده باشد، مدیر دفتر ظرف دو روز نقص را کتباً اعلام میکند و شما ده روز از تاریخ ابلاغ فرصت دارید آن را رفع کنید، وگرنه دادخواست رد میشود (مواد ۵۳ و ۵۴).
- ۵جلسهٔ دادرسی و استماع گواهانپرونده به شعبه ارجاع و وقت رسیدگی ابلاغ میشود. دادگاه خانواده با حضور رئیس یا دادرس علی‌البدل و قاضی مشاور تشکیل میشود (ماده ۲ قانون حمایت خانواده) و می‌تواند برای فراهم‌شدن فرصت صلح و سازش، جلسه را حداکثر دو بار به تأخیر بیندازد (ماده ۱۰). گواهان در همین جلسه استماع می‌شوند.
- ۶صدور رأی و ابلاغ از طریق ثنادادگاه پس از احراز وقوع عقد، حکم بر اثبات رابطهٔ زوجیت صادر میکند. رأی از طریق سامانهٔ ثنا ابلاغ میشود و از تاریخ ابلاغ، مهلت‌های واخواهی و تجدیدنظر شروع میشود.
- ۷ثبت واقعه پس از قطعیتبا دادنامهٔ قطعی به دفتر رسمی ازدواج مراجعه می‌کنید تا واقعه ثبت شود؛ دفاتر رسمی مکلف‌اند واقعه را در شناسنامهٔ زوجین درج و مراتب را به ثبت احوال محل اعلام کنند (ماده ۳۱ قانون ثبت احوال).
بعد از رأی: ثبت واقعه، آثار زوجیت و اعتراض
ثبت واقعه. حکم اثبات زوجیت به‌خودی‌خود سند ازدواج نیست؛ باید در دفتر رسمی ازدواج ثبت شود، چون ماده ۲۰ قانون حمایت خانواده ثبت نکاح دائم را الزامی کرده است. دفاتر رسمی موظف‌اند واقعه را در شناسنامهٔ زوجین درج و امضا و مهر کنند و حداکثر هر پانزده روز یک‌بار فهرست وقایع را به ادارهٔ ثبت احوال محل تحویل دهند (ماده ۳۱ قانون ثبت احوال). این وقایع در دفاتر ثبت کل وقایع ضبط میشود (ماده ۳۳). اگر مرد پس از حکم هم از ثبت خودداری کند، افزون بر الزام به ثبت، ضمانت اجرای کیفری ماده ۴۹ قانون حمایت خانواده در انتظار اوست.
یک راه غیرقضایی که کمتر شناخته شده است. اگر هر دو طرف بر زوجیت اتفاق نظر دارند، لازم نیست پرونده تشکیل شود: ازدواجی که در دفاتر رسمی ثبت نشده، با ارائهٔ اقرارنامهٔ رسمی مبنی بر وجود رابطهٔ زوجیت در اسناد سجلی زن و شوهر ثبت میشود، مشروط بر اینکه در زمان تنظیم اقرارنامه سن زوج کمتر از بیست سال تمام و سن زوجه کمتر از هجده سال تمام نباشد و ادارات ثبت احوال محل صدور شناسنامه گواهی کنند طرفین در قید ازدواج دیگری نیستند (ماده ۳۲ قانون ثبت احوال). دعوا وقتی لازم میشود که این توافق وجود نداشته باشد.
آثار. با اعلام زوجیت، حقوق و تکالیف زوجین برقرار میشود: در عقد دائم نفقهٔ زن بر عهدهٔ شوهر است (ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی) مگر آنکه زن بدون مانع مشروع از ادای وظایف زوجیت امتناع کند (ماده ۱۱۰۸)؛ مهریه، ارث و نسب فرزندان هم بر همین پایه استوار میشود؛ طفل متولد در زمان زوجیت ملحق به شوهر است (ماده ۱۱۵۸ قانون مدنی) و مواد ۱۱۵۹ تا ۱۱۶۱ فرض تولد پس از انحلال نکاح را معین کرده‌اند. توجه کنید که در عقد منقطع، زن حق نفقه ندارد مگر شرط شده یا عقد مبنی بر آن جاری شده باشد (ماده ۱۱۱۳).
اعتراض. اگر رأی غیابی باشد، محکومٌ‌علیه غایب حق واخواهی دارد و این دادخواست در همان دادگاه صادرکنندهٔ حکم رسیدگی میشود (ماده ۳۰۵ قانون آیین دادرسی مدنی)؛ مهلت واخواهی برای مقیمان ایران بیست روز و برای مقیمان خارج دو ماه از تاریخ ابلاغ واقعی است (ماده ۳۰۶). احکام صادره در دعاوی غیرمالی قابل درخواست تجدیدنظرند (بند ب ماده ۳۳۱) و مهلت آن برای اشخاص مقیم ایران بیست روز و برای مقیمان خارج دو ماه از تاریخ ابلاغ یا انقضای مدت واخواهی است (ماده ۳۳۶)؛ مرجع، دادگاه تجدیدنظر مرکز همان استان است (ماده ۳۳۴). قرار رد دعوا یا عدم استماع دعوا هم قابل تجدیدنظر است (ماده ۳۳۲).
اشتباه‌های رایجی که وکیل جلوی آن‌ها را می‌گیرد
- ثبت دعوا در شورای حل اختلاف: اختلاف در اصل نکاح حتی با توافق طرفین در شورا قابل طرح نیست (بند ۱ ماده ۱۱ قانون شوراهای حل اختلاف ۱۴۰۲)؛ نتیجه، قرار عدم صلاحیت و از دست رفتن چند ماه است.
- تکیهٔ صرف بر شهادتنامهٔ کتبی: شهادتنامه سند نیست و فقط اعتبار شهادت را دارد (ماده ۱۲۸۵)؛ گواه باید در دادگاه حاضر شود و مشخصاتش از ابتدا در دادخواست بیاید.
- معرفی گواهانی که نفع شخصی در دعوا دارند: شهادت چنین کسانی پذیرفته نمیشود (تبصرهٔ ۲ ماده ۱۳۱۳) و پروندهٔ شما را از یک دلیل مهم تهی میکند.
- گنگ نوشتن خواسته: نوشتن «رسیدگی به اختلاف زناشویی» به‌جای «اثبات رابطهٔ زوجیت» و در صورت لزوم «الزام به ثبت واقعهٔ نکاح»، اخطار رفع نقص یا قرار عدم استماع در پی دارد.
- مخلوط‌کردن خواستهٔ مالی و غیرمالی بدون محاسبهٔ بها: اگر مهریه یا نفقه را کنار اثبات زوجیت می‌آورید، بهای خواسته و هزینهٔ دادرسی آن جداگانه محاسبه میشود؛ بی‌توجهی به این نکته یعنی توقیف دادخواست.
- نادیده‌گرفتن اذن ولی در نکاح دختر باکره: اگر عقد بدون اجازهٔ پدر یا جد پدری خوانده شده، باید تکلیف آن روشن شود (ماده ۱۰۴۳)، وگرنه دفاع خوانده روی همین نقطه بنا میشود.
- ننوشتن نشانی دقیق خوانده: اقامتگاه باید با تمام خصوصیات نوشته شود تا ابلاغ به‌سهولت ممکن باشد (تبصرهٔ ۱ ماده ۵۱)؛ اگر خوانده مجهول‌المکان است، آخرین اقامتگاه او را اعلام کنید (تبصرهٔ ماده ۸ قانون حمایت خانواده).
- از دست دادن مهلت اعتراض: بیست روز واخواهی یا تجدیدنظر از تاریخ ابلاغ ثنا خیلی زود تمام میشود؛ ابلاغ‌ها را مرتب چک کنید.