چگونه یک برگ دیگر از انحصار وراثت را بگیرم؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام و وقت شما بخیر 🌷

گواهی انحصار وراثت در واقع یک «رای شورای حل اختلاف» است؛ پرونده و نسخه‌های آن در بایگانی همان شعبه‌‌ای که گواهی را صادر کرده نگه‌داری می‌شود. بنابراین اگر اصل گواهی مفقود یا تحویل سازمانی مثل تامین‌اجتماعی شده و دست شما نیست، ۳ راه برای گرفتن نسخه جدید (رونوشت یا المثنی) دارید:

─────────────────────────────
۱. مراجعه مستقیم به شورای حل اختلاف صادرکننده
─────────────────────────────
۱) مشخصات لازم را آماده کنید
• نام و نام خانوادگی متوفی
• شماره ملی یا شماره شناسنامه متوفی
• سال و ماه تقریبی فوت
• نام متقاضی (عموی شما) یا شماره پرونده (اگر یادداشت کرده‌اید)

۲) به دبیرخانه همان شورای حل اختلاف بروید (محل آخرین اقامتگاه متوفی) و فرم «درخواست رونوشت رای انحصار وراثت» یا «المثنی گواهی حصر وراثت» را تکمیل کنید.

۳) مدارک همراه
• کارت ملی و شناسنامه متقاضی جدید (پدرتان یا وکیل او)
• برگه استشهادیه یا معرفی‌نامه سایر ورثه لازم نیست؛ چون پرونده قبلا رسیدگی شده است.
• اگر دادخواست را وکیل می‌دهد، وکالت‌نامه را ضمیمه کند.

۴) هزینه‌ها و زمان
• معمولا فقط هزینه «رونوشت برابر اصل» (چند هزار تومان بابت تمبر) می‌گیرند.
• ظرف ۱ الی ۳ روز نسخه جدید مهر و امضا شده تحویل می‌شود.

نکته: اگر پرونده قدیمی باشد ممکن است به «بایگانی کل» یا «سازمان ثبت اسناد آرشیو الکترونیک» رفته باشد؛ در این‌صورت شعبه فرم استعلام به شما می‌دهد و حداکثر دو هفته‌ای رونوشت می‌آید.

─────────────────────────────
۲. درخواست الکترونیک از طریق دفاتر خدمات قضایی
─────────────────────────────
از سال ۱۳۹۹ آرای حصر وراثت به‌صورت سیستمی در سامانه «آراء شورای حل اختلاف» ثبت می‌شود. با مراجعه به یکی از دفاتر خدمات قضایی و انتخاب گزینه
«درخواست صدور یا رونوشت گواهی انحصار وراثت»
می‌توانید دادخواست اینترنتی بفرستید؛ فایل PDF مهر الکترونیک‌خورده به حساب کاربری «ثنا» متقاضی ارسال می‌شود. (اگر پرونده قدیمی و هنوز دیجیتال نشده باشد، پیام «فاقد سابقه الکترونیک» می‌آید و باید حضوری اقدام کنید.)

─────────────────────────────
۳. گرفتن نسخه از سازمانی که گواهی را تحویل گرفته است
─────────────────────────────
چون عموی شما یک نسخه را به تامین‌اجتماعی داده، معمولا در بایگانی شعبه پرداخت مستمری، تصویر برابر اصل گواهی نگه‌داری می‌شود. می‌توانید:

۱) به شعبه تامین‌اجتماعی مربوطه بروید و با ارائه کارت ملی و گواهی انحصار وراثت قبلی (یا معرفی‌نامه از خانواده) درخواست «تصویر برابر اصل» کنید.
۲) آن‌ها بعد از بررسی پرونده مستمری، یک کپی برابر اصل (با مهر «مفید برای امور مالی/بانکی») به شما می‌دهند؛ بانک‌ها و دفترخانه‌ها این نسخه را می‌پذیرند.

─────────────────────────────
اگر هیچ سابقه‌ای پیدا نشد چه‌کار کنیم؟
─────────────────────────────
به‌ندرت پیش می‌آید پرونده به‌طور کامل گم شود. در این حالت:

۱) مجددا باید برای گواهی انحصار وراثت اقدام کنید؛ همان مراحل اولیه (اظهارنامه، استشهاد، آگهی روزنامه) ولی این‌بار مدارک آماده است و سریع‌تر پیش می‌رود (۲ تا ۳ هفته).
۲) هنگام دادخواست جدید، توضیح دهید «گواهی قبلی مفقود شده» تا قاضی دستور درج در آگهی روزنامه را ساده‌تر صادر کند.

─────────────────────────────
چک‌لیست کوتاه اقدام سریع
─────────────────────────────
✅ ابتدا با یک تماس به شورای حل اختلاف محل فوت متوفی بپرسید: «پرونده آقای ... به شماره ملی ... در چه وضعیتی است؟»
✅ اگر گفتند موجود است: حضوری بروید و رونوشت برابر اصل بگیرید.
✅ اگر گفتند پرونده آرشیو شده: فرم استعلام بگیرید؛ ۱۰–۱۵ روزه می‌رسد.
✅ اگر گفتند سابقه‌ای نداریم:
• از تامین‌اجتماعی نسخه برابر اصل بگیرید، یا
• دادخواست صدور گواهی جدید بدهید.

امیدوارم پاسخ روشن و عملی باشد. هر وقت برای نوشتن فرم یا پیگیری اداری به راهنمایی بیشتری احتیاج داشتید، پیام بدهید. موفق باشید 🌱