چگونه نفقه فرزند دختر را پس از ازدواج قطع کنم؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام و وقت بخیر 🌷

خلاصه کاملا فشرده
به‌محض ازدواج دختر، تکلیف نفقه روزانه او از پدر به شوهر منتقل می‌شود (مواد ۱۱۰۶ و ۱۱۹۹ ق.م.). بنابراین کسر ماهانه از فیش حقوق پدر باید متوقف شود. برای این کار کافی است:

۱) رونوشت یا تصویر برابر با اصل سند ازدواج دختر را تهیه کنید.
۲) یک «درخواست کتبی» به همان شعبه اجرای احکام خانواده که حکم نفقه را اجرا می‌کند بدهید و با استناد به ازدواج، تقاضای «سقوط نفقه آتی و لغو دستور کسر از حقوق» کنید.
۳) اجرای احکام، موضوع را به مادر/وکیلش ابلاغ می‌کند؛ اگر اعتراض نداشته باشد، در همان شعبه کسر از حقوق لغو می‌شود و پرونده مختومه خواهد شد.
۴) اگر مادر اعتراض کند، یا اجرا به‌تنهایی عمل نکند، باید یک «دادخواست سقوط نفقه آتیه» به دادگاه خانواده همان شعبه بدهید تا با صدور حکم، اجرا الزاما دستور لغو کسر را صادر کند.

در ادامه جزئیات حقوقی و عملی را قدم‌به‌قدم بخوانید.

──────────────────────
۱) مبنای قانونی

الف) ماده ۱۱۰۶ ق.م.: نفقه زوجه بر عهده شوهر است.
ب) ماده ۱۱۹۹ ق.م.: نفقه اولاد بر عهده پدر است «تا وقتی که اولاد دارای مالی نباشند». با ازدواج، فرض بر این است که شوهر عهده‌دار نفقه می‌شود، مگر ثابت شود او قدرت پرداخت ندارد.
نتیجه: از تاریخ ازدواج دختر، نفقه «آتیه» بر عهده پدر نیست؛ اما نفقه «معوقه تا روز عقد» همچنان بدهی قطعی اوست.

──────────────────────
۲) مسیر عادی و سریع (بدون دادخواست تازه)

۱) تهیه مدارک
• اصل یا کپی برابر با اصل سند ازدواج.
• تصویر آخرین فیش حقوقی که کسر نفقه در آن درج شده (برای نشان دادن ادامه کسورات).

۲) تنظیم تقاضا
متن پیشنهادی کوتاه:
«ریاست محترم اجرای احکام خانواده …
در پرونده کلاسه … محکوم‌علیه هستم و به موجب دادنامه شماره … محکوم به پرداخت نفقه دخترم … شده‌ام. با توجه به ازدواج مشارالیها طبق سند ازدواج شماره … (پیوست)، به استناد مواد ۱۱۰۶ و ۱۱۹۹ قانون مدنی از تاریخ … نفقه ایشان بر عهده زوج می‌باشد. تقاضا دارم دستور فرمایید کسر از حقوق اینجانب نسبت به نفقه آتی متوقف و پرونده از حیث آینده مختومه گردد. بدیهی است نسبت به نفقه معوقه تا تاریخ مذکور ادای دین می‌شود.»

۳) ثبت در دبیرخانه اجرای احکام و اخذ رسید.

۴) رویه معمول:
– قاضی اجرای احکام ابتدا به خواهان (مادر) اخطار می‌کند تا چنانچه اعتراضی دارد ظرف ۳ تا ۱۰ روز اعلام کند.
– اگر اعتراضی نرسد، «دستور توقف عملیات اجرایی نسبت به نفقه آتیه» صادر و به محل کار شما و اداره مالی ارسال می‌شود.
– اگر مادر اعتراض کند (مثلا بگوید زوج توان پرداخت ندارد)، اجرا از ادامه کسور خودداری نمی‌کند و شما را به طرح «دادخواست سقوط نفقه» ارجاع می‌دهد.

──────────────────────
۳) مسیر قضایی (در صورت اعتراض یا تعلل اجرا)

الف) دادخواست «سقوط نفقه فرزند به جهت ازدواج»
– مرجع: دادگاه خانواده صادرکننده حکم اولیه یا محل اقامت خوانده (مادر).
– خواهان: پدر.
– خوانده: مادر به نمایندگی از فرزند (چون هنوز صغیر نیست، می‌تواند شخصا خوانده باشد، اما معمولا مادر طرف پرونده است).
– خواسته: صدور حکم بر سقوط نفقه آینده از تاریخ … و الزام اجرای احکام به رفع توقیف فیش حقوقی.
– دلایل: سند ازدواج، تصویر حکم قبلی و فیش‌های کسورات.
– هزینه دادرسی: دعوای غیرمالی (حدود ۶۰–۷۰ هزار تومان تمبر).
– رای قطعی شود ⇒ به اجرای احکام می‌برید ⇒ لغو کسر.

ب) مهلت و آیین
– چون بحث «عملیات اجرایی» است، می‌توانید هم‌زمان با دادخواست، اعتراض به عملیات اجرایی ماده ۱ قانون نحوه اجرای احکام مدنی را هم مطرح کنید، ولی دادگاه معمولا همان دعوای اصلی را کافی می‌داند.

──────────────────────
۴) چند نکته کاربردی

۱) نفقه معوقه تا روز عقد همچنان باقی است؛ لذا اگر بدهی‌ای وجود دارد، باید یا پرداخت یا تقسیط شود.
۲) چنان‌چه ثابت شود شوهر (داماد) معسر است و دختر نیز مالی ندارد، ممکن است مجددا به پدر رجوع شود (ماده ۱۲۰۶ ق.م.)؛ پس سند ازدواج را نزد خود نگه دارید.
۳) در صورت فوت شوهر یا طلاق، نفقه مجدد ممکن است به دوش پدر بیفتد. بنابراین بهتر است دستور توقف را «مشروط به بقای ازدواج و تمکن زوج» بنویسید.
۴) اگر نفقه از طریق «حکم کارگزینی» در محل کار (نیروهای مسلح، آموزش‌وپرورش و …) کسر می‌شود، پس از دستور رفع توقیف، یک نامه اداری به امور مالی سازمان نیز ارسال کنید تا سریع‌تر اجرا کنند.

──────────────────────
جمع‌بندی نهایی

– گام اول: دادخواست تازه لازم نیست؛ با یک درخواست ساده و سند ازدواج، به شعبه اجرای احکام مراجعه کنید.
– گام دوم: اگر مادر اعتراض کرد یا اجرا همکاری نکرد، دادخواست «سقوط نفقه آتی» به دادگاه خانواده تقدیم کنید.
– بدهی‌های گذشته تا روز عقد تغییری نمی‌کند؛ فقط نفقه ماه‌های بعد حذف می‌شود.

موفق باشید و اگر جزئیات بیشتری لازم داشتید خوشحال می‌شوم کمک کنم. 🌺