لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
شما میتوانید درخواست ارزیابی حقوقی خود را بطور مستقیم برای ارسال کنید و در کوتاهترین زمان ممکن از ایشان پاسخ بگیرید.
اگر دارنده چک بعد از برگشت زدن چک و دریافت گواهینامه عدم پرداخت، ۳ سال بعد با دو امضا پشت چک، چک را به نفر بعد واگذار نماید و مهلت شکایت از ظهرنویس هم مطابق ماده ۲۸۶ قانون تجارت تا یک سال میباشد اما در چک فوقالذکر ۳ سال بعد چک به دارنده رسیده، دادگاه باید از کجا متوجه شود مهلت یک سال مراجعه به ظهرنویس را از چه زمانی محاسبه کند؟
مطابق ماده ۳۱۵ قانون تجارت، دارنده چک میتواند ظرف یک سال از تاریخ صدور گواهینامه عدم پرداخت علیه ظهرنویس اقدام به شکایت کند. اگر دارنده چک، چک را به دیگری منتقل کند، مهلت شکایت از ظهرنویس برای دارنده جدید از تاریخ صدور گواهینامه عدم پرداخت محاسبه میشود و نه از تاریخ انتقال چک. بنابراین، در مثال شما که چک سه سال بعد به دارنده جدید واگذار شده است، مهلت شکایت علیه ظهرنویس به پایان رسیده و دارنده جدید نمیتواند از ظهرنویس شکایت کند.
یکسال از تاریخ صدور اقامه دعوا مهلت دارد
با سلام
یکسال از تاریخ صدور اقامه دعوا مهلت دارد
درود بر شما
مهلت یک سال از تاریخ صدور گواهینامه عدم پرداخت محاسبه میشود.
سوال بسیار تخصصی و دقیقی پرسیدید. برای پاسخ، باید میان نحوه محاسبه مهلت و اطلاع دادگاه از تاریخ شروع آن تفاوت قائل شویم:
۱. مهلت یک ساله ماده ۲۸۶ قانون تجارت از چه تاریخی محاسبه میشود؟
صرفا و فقط از تاریخ «گواهی عدم پرداخت» (اعتراض)، نه از تاریخ انتقال چک به دارنده جدید. حتی اگر چک ۱۰ سال بعد هم منتقل شود، مهلت یکساله از همان تاریخ اعتراض بانکی حساب میشود و پس از اتمام آن، دارنده جدید حقی نسبت به ظهرنویسها ندارد.
۲. دادگاه از کجا متوجه آن تاریخ میشود؟
دادگاه با مشاهده متن خود چک و مهر و امضای بانک یا اداره ثبت، تاریخ اعتراض را تشخیص میدهد. معمولا:
· روی خود چک، مهر «گواهی عدم پرداخت» با تاریخ دقیق خورده است.
· یا برگه جداگانه «گواهی عدم پرداخت» ضمیمه چک است که تاریخ روی آن درج شده.
دادگاه با دیدن آن تاریخ، بلافاصله متوجه میشود که از تاریخ اعتراض تا زمان ارائه چک توسط دارنده جدید، چند سال گذشته است. مثلا اگر اعتراض در تاریخ ۱۴۰۰/۰۱/۰۱ باشد و دارنده جدید در ۱۴۰۳/۰۱/۰۱ به دادگاه مراجعه کند، دادگاه محاسبه میکند که مهلت یکساله در ۱۴۰۱/۰۱/۰۱ به پایان رسیده و بنابراین دارنده جدید حق رجوع به ظهرنویسها را ندارد.
۳. آیا انتقال چک به دارنده جدید، مهلت را تمدید میکند؟
خیر، مطلقا. قانون تجارت صراحت دارد: «بعد از انقضای یک سال از تاریخ اعتراض...». انتقال چک به افراد جدید، اثری در شروع مجدد مهلت ندارد.
۴. تنها راهی که دادگاه ممکن است استثنا قائل شود (بسیار نادر):
اگر ظهرنویس جدید در پشت چک، صریحا و کتبا قید کرده باشد: «تعهد میکنم که مهلت یکساله ماده ۲۸۶ را از تاریخ این ظهرنویسی (مثلا ۱۴۰۳/۰۱/۰۱) شروع کنم». چنین تعهدی در رویه قضایی ایران بسیار نادر است و دادگاهها همیشه آن را نمیپذیرند. در عمل، دادگاه به تاریخ اعتراض بانکی استناد میکند.
جمعبندی نهایی برای دارنده جدید چک:
شما اگر در سال ۱۴۰۳ چکی را دریافت کردهاید که اعتراض آن در سال ۱۴۰۰ خورده است، دیگر به هیچ وجه نمیتوانید از ظهرنویسها (کسانی که پشت چک امضا کردهاند) شکایت کنید. فقط میتوانید علیه صادرکننده اصلی (کشنده چک) اقامه دعوا کنید (آن هم دعوای حقوقی، زیرا مهلت کیفری ۶ ماهه نیز گذشته است). توصیه میکنم حتما با یک وکیل اسناد تجاری مشورت کنید تا پرونده را از جهت «مطالبه وجه چک از صادرکننده» پیگیری کند.
سلام و درود
ظرف یکسال از تاریخ دریافت گواهی عدم پرداخت هست
برای پاسخ به این پرسش، باید خیلی دقیق به متن قانون و رویه دادگاهها توجه کنیم. سوال شما در عمل یکی از نقاط تاریک حقوق تجارت است، اما پاسخ روشنی دارد.
پاسخ کوتاه و قاطع:
دادگاه مهلت یک ساله ماده ۲۸۶ قانون تجارت را از تاریخ «گواهی عدم پرداخت» (اعتراض) محاسبه میکند، نه از تاریخی که چک به دارنده جدید منتقل شده است. حتی اگر چک ۱۰ سال بعد هم منتقل شود، مهلت یک ساله از همان تاریخ اعتراض بانکی شروع و تمام میشود.
اما دادگاه چگونه از آن تاریخ مطلع میشود؟
دادگاه از متن خود چک و مهر و امضای بانک یا اداره ثبت تاریخ اعتراض را تشخیص میدهد. توضیح مرحله به مرحله:
۱. وقتی چک برگشت میخورد، صاحب چک (یا دارنده قبلی) به بانک مراجعه کرده و برگه «گواهی عدم پرداخت» گرفته است. این گواهی معمولا روی خود چک الصاق یا مهر میشود یا به صورت برگهای جداگانه ضمیمه است.
۲. روی آن مهر و امضا، تاریخ دقیق درج شده است (مثلا «۱۴۰۰/۰۱/۰۱»).
۳. دادگاه با دیدن آن تاریخ، نسبت به اعتراض و مبدا مهلت یک ساله آگاه میشود.
۴. حالا اگر چک در سال ۱۴۰۳ به دارنده بعدی منتقل شده باشد، دادگاه محاسبه میکند: از ۱۴۰۰/۰۱/۰۱ تا ۱۴۰۱/۰۱/۰۱ مهلت یک ساله تمام شده است. بنابراین در ۱۴۰۳، دارنده جدید حق رجوع به ظهرنویسها را ندارد.
---
یک استثنای مهم که ممکن است به نفع دارنده جدید باشد
اگر ظهرنویسهای جدید (همان دو امضایی که پشت چک زدهاند) در تاریخ ۱۴۰۳ امضا کرده باشند، اما دادگاه بداند که اعتراض سال ۱۴۰۰ بوده، باز هم مهلت یک ساله را از ۱۴۰۰ محاسبه میکند، مگر اینکه خلاف آن در رویه قضایی خاصی اثبات شود.
تنها راهی که ممکن است دادگاه مهلت را از تاریخ دیگری محاسبه کند، فرض زیر است:
اگر ظهرنویس جدید، صریحا و کتبا تعهد کرده باشد که مهلت یک ساله را از تاریخ ظهرنویسی جدید (نه از تاریخ اعتراض) شروع کند. چنین تعهدی کمیاب است و دادگاهها همیشه آن را نمیپذیرند.
---
اشتباه رایج
خیلی از مردم فکر میکنند چون خودشان تازه چک را گرفتهاند، مهلت یک ساله از تاریخ انتقال چک به آنها شروع میشود. این اشتباه محض است. قانون تجارت صراحت دارد: «از تاریخ اعتراض».
---
جمعبندی نهایی برای دادگاه
· دادگاه متوجه میشود از مهر اعتراض بانک روی چک یا برگه ضمیمه.
· از آن تاریخ، یک سال به جلو محاسبه میکند.
· اگر آن یک سال گذشته باشد، دیگر برای ظهرنویسها اقامه دعوا ممکن نیست.
توصیه حقوقی: اگر شما دارنده جدید هستید و ۳ سال از اعتراض گذشته، دیگر به ظهرنویسها کاری نداشته باشید. فقط علیه صادرکننده اصلی (کشنده چک) از طریق دعوای حقوقی (مطالبه وجه چک) اقدام کنید، چون مهلت شکایت کیفری (ماده ۱۴ قانون صدور چک) معمولا ۶ ماه از تاریخ صدور چک است و آن هم گذشته است.
پاسخ شما نیاز به دقت حقوقی بالایی دارد، چون موضوع مهلت یک ساله شکایت علیه ظهرنویس (ماده ۲۸۶ قانون تجارت) و نحوه محاسبه آن در شرایطی که چک با فاصله زمانی طولانی منتقل شده، محل اختلاف نظر جدی در دادگاههاست.
به طور خلاصه و کاربردی:
دادگاه مهلت یک ساله را از «تاریخ اعتراض (گواهی عدم پرداخت)» محاسبه میکند، نه از تاریخ انتقال چک به دارنده جدید.
اما این قاعده استثنای مهمی دارد که ممکن است به نفع شما یا علیه شما تمام شود.
بیایید سناریوی شما را مرحله به مرحله تحلیل کنیم:
---
مرحله اول: اتفاقات افتاده طبق فرض شما
۱. چک برگشت خورده و گواهی عدم پرداخت (اعتراض) گرفته شده است. (تاریخ فرضی: ۱ فروردین ۱۴۰۰)
۲. صادرکننده چک (یا ظهرنویس اول) ۳ سال بعد (مثلا ۱ فروردین ۱۴۰۳) چک را با دو امضا پشت به نفر بعد (دارنده جدید) واگذار میکند.
۳. دارنده جدید در سال ۱۴۰۳ به دادگاه مراجعه میکند.
---
مرحله دوم: تکلیف دادگاه برای محاسبه مهلت یک ساله (ماده ۲۸۶ قانون تجارت)
ماده ۲۸۶ میگوید: "بعد از انقضای یک سال از تاریخ اعتراض، دارنده چک حق رجوع به ظهرنویسها را ندارد."
بنابراین دادگاه دقیقا به این ترتیب عمل میکند:
· تاریخ مبدا = تاریخ اعتراض (گواهی عدم پرداخت) که مهر اداره ثبت یا بانک روی چک خورده است.
· پایان مهلت = یک سال بعد از همان تاریخ.
در مثال ما: اعتراض در ۱/۱/۱۴۰۰ → مهلت رجوع به ظهرنویس تا ۱/۱/۱۴۰۱ است.
یعنی در سال ۱۴۰۳، مهلت یک ساله سالهاست که تمام شده و از نگاه دادگاه، دارنده فعلی نسبت به ظهرنویسهای سابق (کسانی که پشت چک امضا کردهاند) هیچ حقی برای شکایت ندارد، مگر استثنایی که در ادامه میآید.
---
مرحله سوم: آیا انتقال چک با فاصله ۳ ساله، مهلت را تمدید میکند؟
خیر، مهلت یک ساله برای ظهرنویسها تمدید نمیشود.
قانون تجارت به صراحت میگوید: مهلت از تاریخ اعتراض شروع میشود، نه از تاریخ ظهرنویسی جدید.
دادگاه نیز با نگاه به سند چک متوجه میشود که اعتراض آن چند سال پیش ثبت شده است. مهر بانک یا اداره ثبت روی چک تاریخ اعتراض را نشان میدهد. دادگاه بدون توجه به اینکه چک دست کیست، مهلت را از آن تاریخ محاسبه میکند.
پس دارنده جدید (در سال ۱۴۰۳) دیگر نمیتواند به ظهرنویسهای قبلی رجوع کند.
---
مرحله چهارم: تنها راه باقیمانده برای دارنده چک
با فرض اینکه چک هنوز اعتبار دارد (چکهای عادی تا ۶ ماه، چکهای تضمین شده تا ۱۰ سال از تاریخ صدور اعتبار دارند)، فقط دو گزینه وجود دارد:
۱. مراجعه به صادرکننده اصلی (کسی که چک را نوشته و امضا کرده اول)
مهلت دعوتنامه در چکهای عادی منقضی میشود اما در دعوای حقوقی (اثبات طلب) همچنان میتوانید تا ۳ سال (مطابق قانون مدنی) علیه صادرکننده اقامه دعوا کنید. اما دعوای کیفری (ماده ۱۴ قانون صدور چک) دیگر قابل طرح نیست چون مهلت ۶ ماه از تاریخ صدور چک برای چکهای عادی گذشته است.
۲. ادعای اینکه ظهرنویس جدید، ضامن شده باشد
اگر در پشت چک نوشته شده باشد «ضمانت» یا «برای تضمین» نه «ظهرنویسی ساده»، گاهی دادگاه فرق میگذارد. در این صورت ممکن است مهلت شکایت از ضامن، مشمول ماده ۲۸۶ نباشد. اما این خیلی نادر است و نیاز به امضای صریح ضمانت دارد.
---
نتیجه عملی (مهم برای شما)
دادگاه مهلت را از تاریخ اعتراض (گواهی عدم پرداخت) حساب میکند، نه از تاریخ انتقال چک.
بنابراین اگر اعتراض ۳ سال پیش بوده، دارنده فعلی دیگر حق رجوع به ظهرنویسها را ندارد و دادگاه به نفع ظهرنویسها رای میدهد (ابطال شکایت به دلیل مرور زمان).
تنها در یک حالت استثنایی، دادگاه ممکن است مهلت را متفاوت حساب کند: اگر اثبات شود ظهرنویسهای جدید برای اعاده حیثیت یا تمدید عمدی مهلت چک را با تاریخ جعلی امضا کردهاند که در این صورت جعل عنوان میشود و دادگاه به نفع دارنده وارد میشود (اما اثبات آن بسیار سخت است).
توصیه من: اگر شما دارنده جدید چک هستید، امیدی به گرفتن پول از ظهرنویسها نداشته باشید. فقط علیه صادرکننده اصلی (کسی که چک را نوشته) اقدام کنید و آن هم فقط دعوای حقوقی (به دلیل گذشت مهلت کیفری). حتما با یک وکیل متخصص اسناد تجاری مشورت کنید، چون این پرونده ها تخصصی و پیچیده است.
با سلام و ارادتمند
مبدا محاسبه مدت، تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت است.
درود
مبدا محاسبه مدت، تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت است.
با سلام،
ظرف یکسال از تاریخ دریافت گواهی عدم پرداخت هست
سلام ~
مهلت یک سال از تاریخ صدور گواهینامه عدم پرداخت محاسبه میشود.
سلام
از تاریخ مندرج در گواهی عدم پرداخت محاسبه کنید
سلام
از تاریخ گواهی عدم پرداخت محاسبه می شود
سلام ظرف مدت یکسال از دریافت گواهی عدم پرداخت
سلام ،مهلت مراجعه به ظهر نویس، یکسال از تاریخ دریافت گواهی عدم پرداخت است
سلام ظرف یکسال از تاریخ دریافت گواهی عدم پرداخت است.
عرض سلام و احترام ، ظرف یک سال از اخذ گواهی عدم پرداخت است.
با سلام و عرض ادب ،ظرف یکسال از تاریخ دریافت گواهی عدم پرداخت هست
با سلام
ظرف یکسال از تاریخ دریافت گواهی عدم پرداخت هست
سلام
مهلت ۱ سال از تاریخ صدور گواهینامه عدم پرداخت محاسبه میشود...
سلام مهلت شکایت از ظهر نویس یک سال است.
با سلام مهلت یک سال پس از گرفتن گواهی عدم پرداخت می باشد.
سلام
از تاریخ گواهی عدم پرداخت مهلت طرح دعوی علیه ظهرنویس ۱سال می باشد.
با سلام مهلت یک سال از تاریخ صدور گواهینامه عدم پرداخت محاسبه میشود
با سلام
مهلت شکایت یکسال پس از گرفتن گواهی عدم پرداخت است،با گذشت سه سال و انتقال چک این امر امکان پذیر نیست.
