چگونه صدای ضبط‌ شده را در دادگاه انکار کنم؟

تصمیم گیرنده نهایی مقام محترم قضائی خواهد بود.

سلام
تصمیم گیرنده نهایی مقام محترم قضائی خواهد بود.

سلام وقتت بخیر
به طور کلی هم «صوت» و هم «فیلم همراه با صوت» در دادگاه ایران قابل انکار هستند و صرفا به این دلیل که تصویر هم کنار صدا هست، حق انکار از بین نمی‌رود، هرچند فیلم معمولا اماره قوی‌تری برای قاضی است و ممکن است با ارجاع به کارشناس علیه شخص تمام شود. همچنین شنود و ضبط پنهانی صدای داخل خانه دیگران، به‌ویژه وقتی شخص خود در آن مکالمه حضور ندارد یا از آن برای تهدید و افشای اسرار استفاده می‌کند، نوعی تعرض به حریم خصوصی و «استراق سمع» بوده و می‌تواند جرم باشد، اما از نظر حقوق کیفری لزوما تحت عنوان «جرم جاسوسی» (علیه امنیت ملی) قرار نمی‌گیرد.​

انکار صدا در دادگاه
در حقوق ایران، ادله اصلی اثبات دعوا در قوانین آیین دادرسی و قانون مدنی مشخص شده‌اند (اقرار، سند، شهادت، امارات، قسم و…)، و فایل صوتی به تنهایی در شمار دلایل اصلی نیامده و معمولا در عمل به عنوان «اماره» و قرینه کمکی برای علم قاضی استفاده می‌شود. به همین خاطر بسیاری از حقوقدانان و رویه دادگاه‌ها می‌گویند صدای ضبط‌شده به خودی خود «دلیل قطعی» نیست و قابل انکار است و اگر طرف منکر شود، قاضی می‌تواند برای تشخیص انتساب صدا موضوع را به کارشناس رسمی ارجاع دهد.​

در عمل، اگر شما بگویید «این صدا متعلق به من نیست» یا «فایل دستکاری شده»، قاضی معمولا یا به کارشناس صدا و ادله الکترونیک ارجاع می‌دهد یا در کنار سایر قرائن (پیامک، چت، شهادت شهود و…) ارزیابی می‌کند. بنابراین انکار صدا ممکن است در نهایت پذیرفته نشود، اما از نظر شکلی اصل حق انکار و تردید وجود دارد و صرف فایل صوتی، حتی واضح، حق دفاع را از شخص نمی‌گیرد.​

اثر اضافه شدن فیلم به صدا
فیلم و عکس نیز مانند صوت جزء «دلایل الکترونیکی» و «امارات» محسوب می‌شوند، نه این‌که خودبه‌خود در همه دعاوی دلیل کامل و غیرقابل انکار باشند. دارا بودن تصویر چهره، حرکات و حتی مکان، قدرت اقناعی دلیل را بالا می‌برد، اما باز هم طرف می‌تواند ادعا کند فیلم مونتاژ شده یا شخص داخل فیلم او نیست یا صدا و تصویر به هم چسبانده شده و دادگاه در صورت لزوم به کارشناسی (تصویر، صدا، و…) متوسل می‌شود.​

قاضی در نهایت مجموعه ادله را می‌سنجد و اگر فیلم و صوت، همراه با سایر مدارک (شهادت، پیام‌ها، اسناد دیگر) برای او علم یا اطمینان ایجاد کند، ممکن است آن را مبنای رای قرار دهد، حتی اگر متهم انکار کرده باشد. فقط در موارد خاص «داده‌پیام مطمئن» و امضای الکترونیکی مطمئن است که قانون‌گذار می‌گوید انکار و تردید مسموع نیست و فقط می‌توان ادعای جعلیت کرد، که در اغلب فایل‌های صوتی و ویدئویی روزمره اصلا چنین سطحی از امنیت و اصالت وجود ندارد.​

ضبط صدای داخل خانه دیگران
طبق تحلیل‌های حقوقی، اصل «ضبط صدا» توسط افراد عادی (غیر مامور دولت) به خودی خود در قانون مجازات اسلامی جرم‌انگاری صریح نشده و صرفا وقتی مامور یا مستخدم دولت بدون مجوز اقدام به ضبط مکالمات کند، طبق ماده ۵۸۲ بخش تعزیرات، جرم و مستوجب حبس یا جزای نقدی است. با این حال، اگر فرد عادی از صدای ضبط شده برای تهدید، اخاذی، هتک حیثیت، افشای اسرار خصوصی یا آزار طرف استفاده کند، عنوان مجرمانه اصلی «تهدید»، «اخاذی»، «نشر اکاذیب»، «نشر اسرار خصوصی» و مانند آن خواهد بود و ضبط صدا ابزار ارتکاب آن جرم تلقی می‌شود.​

در موردی که شما مثال زدید (گذاشتن ضبط‌صوت یا شنود برای گرفتن صدای داخل خانه دیگران، آن هم درباره «هر کاری که می‌کنند»)، موضوع از صرف ضبط مکالمه هم فراتر می‌رود و نوعی تجسس و تعرض جدی به حریم خصوصی صاحب خانه است. قانون اساسی و قوانین عادی، استراق سمع و هرگونه تجسس در ارتباطات و حریم خصوصی اشخاص را ممنوع می‌دانند، و در قانون جرایم رایانه‌ای، «شنود غیرمجاز ارتباطات غیرعمومی» (حتی به‌صورت الکترونیکی و امواج) با حبس شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی مجازات شده است. بسیاری از حقوقدانان، ضبط مخفیانه صدا در محیط خصوصی مثل منزل دیگری، به‌خصوص بدون حضور رضایت‌مندانه شخص در مکالمه، را مشمول همین عناوین استراق سمع و تعدی به حریم خصوصی می‌دانند و امکان شکایت کیفری و مطالبه خسارت را مطرح می‌کنند.​

آیا این کار «جاسوسی» حساب می‌شود؟
در حقوق کیفری ایران، «جرم جاسوسی» بیشتر ناظر به جمع‌آوری و تسلیم اطلاعات طبقه‌بندی‌شده و اسناد و اطلاعاتی است که افشای آن‌ها به امنیت یا مصالح کشور لطمه می‌زند و غالبا به نفع دولت بیگانه یا علیه امنیت ملی انجام می‌شود. برای مثال، قانون مجازات اسلامی در مواد ۵۰۱ و ۵۰۵، جاسوسی را درباره تحویل اسناد و اطلاعات طبقه‌بندی‌شده یا جمع‌آوری سازمان‌یافته اطلاعات امنیتی برای برهم زدن امنیت کشور تعریف کرده و برای آن حبس یک تا ده سال یا بیشتر پیش‌بینی کرده است.​

بنابراین، کسی که صرفا صدای داخل خانه دیگری را (مثلا همسایه یا آشنا) بدون مجوز ضبط می‌کند، از نظر حقوقی معمولا تحت عنوان «جاسوسی علیه امنیت ملی» تعقیب نمی‌شود، مگر این‌که ضبط و جمع‌آوری اطلاعات واقعا در ارتباط با اسرار امنیتی، نظامی یا سیاسی کشور و برای نفع دشمن یا دولت بیگانه باشد. اما همین رفتار در عین حال می‌تواند از نظر شرعی و اخلاقی مصداق تجسس و استراق سمع حرام، و از نظر قانونی مشمول عناوینی مثل استراق سمع، تعدی به حریم خصوصی، تهدید، اخاذی یا نشر اسرار باشد که هر کدام مجازات خود را دارند.​

جمع‌بندی کاربردی برای شما
۱. هم صدای تنها و هم صدای همراه با فیلم، هر دو «قابل انکار» هستند و اگر شما انتساب آن‌ها را نپذیرید، قاضی می‌تواند موضوع را به کارشناسی صدا و تصویر ارجاع دهد و در کنار سایر دلایل تصمیم بگیرد.​
۲. اضافه شدن تصویر، فقط قدرت اثباتی را بالا می‌برد، اما حق انکار را از بین نمی‌برد؛ با این حال اگر کارشناس اصالت و انتساب را تایید کند، احتمالا به ضرر شخص منکر تمام می‌شود.​
۳. نصب یا استفاده از ضبط‌صوت برای گرفتن صدای داخل خانه دیگران بدون اطلاع، مخصوصا وقتی خودتان جزء مکالمه نیستید، می‌تواند استراق سمع و تعرض به حریم خصوصی محسوب شود و با توجه به نحوه استفاده از فایل، قابل تعقیب کیفری و مجازات است.​

با سلام و عرض ادب ،تصمیم با مقام محترم قضائی خواهد بود.

با سلام تشخیص میزان ارزش اثباتی دلایل و همچنین ارزش اثباتی صوت و تصویر بر عهده مقام قضایی است

عرض سلام و احترام، در نهایت تصمیم با مقام محترم قضائی خواهد بود.

با احترام
بستگی به بقیه ی مستندات دارد . قاضی با بررسی تمام مدارک اظهار نظر نهایی میکند