چگونه دادخواست جعل سند عادی بدهم؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

با سلام،
از توضیحات شما مشخص است که در مورد نحوه تنظیم خواسته در دادخواست ابطال سند عادی به دلیل جعلیت، ابهامی در فرآیند قضایی ایجاد شده است. توضیحات قاضی نشان می‌دهد که احتمالا خواسته شما به درستی تنظیم نشده یا برداشت دادگاه از خواسته شما با آنچه مدنظرتان بوده، متفاوت است. در ادامه، راهنمایی جامعی ارائه می‌شود:
۱. تفاوت دعوای ابطال سند عادی و دعوای جعل

ابطال سند عادی به دلیل جعلیت: این دعوا معمولا زمانی مطرح می‌شود که شما ادعا دارید سندی (مثل قولنامه یا مبایعه‌نامه) به دلیل جعل یا سایر دلایل قانونی (مثل فقدان شرایط صحت معامله) باطل است. اما همان‌طور که قاضی اشاره کرده‌اند، در نظام قضایی ایران، دعوای ابطال سند بیشتر برای اسناد رسمی (مثل سند مالکیت یا سند وکالتی) مطرح می‌شود، زیرا اسناد رسمی از اعتبار قانونی بالاتری برخوردارند و ابطال آن‌ها نیاز به حکم قضایی دارد.
دعوای جعل سند عادی: این دعوا زمانی مطرح می‌شود که شما معتقد هستید سند عادی به صورت غیرقانونی (مثلا با جعل امضا، تحریف محتوا یا ساختگی بودن) تنظیم شده است. در این حالت، هدف شما اثبات جعلیت سند است، نه صرفا ابطال آن. اثبات جعلیت می‌تواند به بی‌اعتباری سند منجر شود.

قاضی احتمالا به این نکته اشاره کرده‌اند که چون سند شما عادی است، نیازی به صدور حکم برای "ابطال" آن نیست، بلکه باید ابتدا جعلیت سند اثبات شود.
۲. اقدامات لازم برای ادامه روند
برای رفع این مشکل و پیشبرد پرونده، مراحل زیر را پیشنهاد می‌کنم:
الف) اصلاح دادخواست یا تنظیم دادخواست جدید

مشورت با وکیل: اگر وکیل دارید، فورا با او مشورت کنید تا دادخواست اصلاح شود یا دادخواست جدیدی تنظیم گردد. اگر وکیل ندارید، توصیه می‌شود حتما از یک وکیل متخصص در دعاوی حقوقی کمک بگیرید، زیرا تنظیم دقیق خواسته در این مرحله بسیار مهم است.
تغییر خواسته به دعوای جعل سند عادی: با توجه به نظر قاضی، شما باید دادخواستی با خواسته "اثبات جعلیت سند عادی" تنظیم کنید. در این دادخواست، مشخص کنید که سند موردنظر (مثلا قولنامه یا هر سند عادی دیگر) به دلیل جعل (مثلا جعل امضا، تحریف محتوا یا ساختگی بودن) فاقد اعتبار است.
ارائه دلایل و مدارک: در دادخواست جدید، دلایل جعلیت را به‌صورت دقیق ذکر کنید. مثلا:

جعل امضای شما یا شخص دیگری در سند.
تحریف محتوای سند (مثلا تغییر در مفاد قرارداد).
تنظیم سند بدون اطلاع یا رضایت شما.
همچنین، مدارکی مثل نمونه امضای اصلی، شهادت شهود، یا هر مدرک دیگری که جعلیت را اثبات می‌کند، ارائه دهید.

ب) درخواست ارجاع به کارشناسی

در دعوای جعل، معمولا دادگاه سند را به کارشناس رسمی دادگستری (کارشناس خط و امضا) ارجاع می‌دهد تا اصالت یا جعلیت سند بررسی شود. در دادخواست خود، صراحتا درخواست کنید که سند برای بررسی کارشناسی ارسال شود.
اگر امضای شما در سند جعل شده، می‌توانید نمونه امضاهای معتبر خود را ارائه دهید تا با امضای موجود در سند مقایسه شود.

ج) تقاضای استعلام یا تحقیقات تکمیلی

اگر اطلاعاتی در مورد نحوه تنظیم سند یا افرادی که در جعل دخیل بوده‌اند دارید، می‌توانید از دادگاه بخواهید که تحقیقات تکمیلی (مثل استعلام از مراجع مرتبط یا احضار شهود) انجام شود.

۳. نحوه تنظیم دادخواست جدید
برای تنظیم دادخواست جدید، موارد زیر را رعایت کنید:

عنوان خواسته: «اثبات جعلیت سند عادی و بی‌اعتباری آن»
شرح دعوا: توضیح دهید که سند عادی موردنظر (مثلا قولنامه یا قرارداد) چگونه و به چه دلیل جعلی است. تاریخ سند، طرفین آن، و جزئیات جعلیت (مثلا جعل امضا یا تحریف محتوا) را ذکر کنید.
دلایل و مدارک: به مدارک و شواهد خود (مثل نمونه امضا، شهادت شهود، یا اسناد دیگر) اشاره کنید.
درخواست‌ها:

اثبات جعلیت سند.
ارجاع سند به کارشناسی.
در صورت لزوم، بی‌اعتباری سند به دلیل جعل.

پیوست‌ها: کپی سند موردنظر، مدارک هویتی، و هر مدرک مرتبط دیگر را ضمیمه کنید.

۴. نکات مهم

مهلت اعتراض یا اصلاح: اگر قاضی در جلسه اول به شما فرصت داده‌اند که دادخواست را اصلاح کنید، سریعا اقدام کنید. معمولا در چنین مواردی، دادگاه به شما مهلت می‌دهد تا خواسته را اصلاح کنید یا دادخواست جدیدی ارائه دهید.
دعوای کیفری جعل: اگر جعلیت سند جنبه کیفری دارد (مثلا جعل امضا یا استفاده از سند جعلی برای کلاهبرداری)، می‌توانید علاوه بر دعوای حقوقی، شکایت کیفری نیز مطرح کنید. برای این کار، به دادسرا مراجعه کنید و شکواییه با عنوان «جعل سند و استفاده از سند مجعول» تنظیم کنید.
مشورت با قاضی یا دفتر دادگاه: اگر امکانش را دارید، با دفتر شعبه یا قاضی مشورت کنید تا دقیقا مشخص شود چه خواسته‌ای باید مطرح کنید تا از رد مجدد دادخواست جلوگیری شود.