چگونه حیله و تقلب را اثبات کنم؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام وقتت بخیر
براساس بررسی مواد قانونی و رویه‌های قضایی مرتبط با موضوع شما، موارد زیر قابل استناد است:
مواد قانونی مرتبط
بند ۵ ماده ۴۲۶ قانون آیین دادرسی مدنی یکی از جهات اعاده دادرسی را "حیله و تقلب طرف مقابل که مؤثر در حکم بوده" تعیین کرده است. همچنین ماده ۴۲۹ همان قانون، ابلاغ حکم نهایی در خصوص اثبات حیله و تقلب را مبدا مهلت اعاده دادرسی دانسته است.
ماده ۶۵۰ قانون مجازات اسلامی نیز صراحتا شهادت دروغ در دادگاه نزد مقامات رسمی را جرم انگاری کرده و مجازات آن را "سه ماه و یک روز تا دو سال حبس یا جزای نقدی" تعیین کرده است.

ارتباط شهادت کذب با حیله و تقلب
مطابق نظریه مشورتی شماره ۷/۹۷/۱۴۸۷ مورخه ۲۹/۱۱/۹۶ اداره حقوقی قوه قضاییه، اصل بر ارائه دادخواست حقوقی جهت "اثبات حیله و تقلب" است مگر اینکه حیله و تقلب، وصف کیفری داشته باشد. از آنجا که شهادت کذب دارای وصف مجرمانه است، قالب قانونی برای اثبات حیله و تقلب ناشی از آن، شکایت کیفری می‌باشد.

رای وحدت رویه در خصوص شهادت کذب
طبق رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عالی کشور، وقتی شهادت کذب موجب صدور حکم قطعی شود، راه برای اعاده دادرسی باز است. این رای وحدت رویه مقرر می‌دارد که برای اعاده دادرسی به دلیل شهادت کذب، ثبوت کذب گواهی گواهان در دادگاه کیفری به موجب حکم قطعی لازم است.

روند قانونی صحیح
براساس منابع فوق، روند صحیح بدین صورت است:
اثبات شهادت کذب از طریق شکایت کیفری و اخذ حکم قطعی (که شما انجام داده‌اید)
استفاده از حکم قطعی کیفری به عنوان مبنای اعاده دادرسی
تقدیم دادخواست اعاده دادرسی با استناد به بند ۵ ماده ۴۲۶ قانون آیین دادرسی مدنی
از آنجا که شما حکم قطعی کیفری مبنی بر اثبات شهادت کذب را دریافت کرده‌اید، این حکم خود می‌تواند مستند اثبات حیله و تقلب تلقی شود و نیازی به طرح دعوای حقوقی جداگانه برای اثبات حیله و تقلب نیست.
در صورتی که دادگاه همچنان بر طرح دعوای حقوقی اصرار دارد، می‌توانید به ماده ۴۲۹ قانون آیین دادرسی مدنی استناد کنید که ابلاغ حکم نهایی پیرامون "اثبات حیله و تقلب" را مبنای شروع مهلت اعاده دادرسی می‌داند و استدلال کنید که حکم قطعی کیفری در مورد شهادت کذب، همان حکم اثبات حیله و تقلب است.