بنیاد وکلا
پشتیبانی و رزرو مشاوره ۴۲۸۱۸ - ۰۲۱
۴۲۸۱۸ - ۰۲۱

لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.

چگونه از ملک مشاع غیر قابل افراز استفاده کنم؟

پرسیده شده ۱ سال پیش ۱۹ پاسخ ثبت شده

سلام. سال نو تون مبارک. عذر می‌خوام یه سوال داشتم. من مالک ۴ دانگ از ۶ دانگ یک ملک مشاع غیر قابل افراز هستم که دو واحد خانه در یک زمین است. حالا من می‌خواهم از ۴ دانگ استفاده کنم و در یکی از واحدها سکونت کنم، اما شریکم اصلا جلو نمی‌آید برای توافق و مرا سر می‌دواند. نه خودش استفاده می‌کند و نه می‌گذارد من سکونت کنم و به او مقدار ۲ دانگ اجاره بدهم و نه می‌گذارد اجاره بدهیم. ملک هم چندین بار مزایده رفته و فروش نمی‌رود. من تکلیفم چیست که مالم دارد تلف می‌شود؟ آیا راهی وجود دارد؟ ممنون می‌شوم راهی جلو پایم بگذارید. باید بگذارم مالم تلف بشود؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا هوش مصنوعی

بیشتر وکلا معتقدند تصرف در ملک مشاع بدون توافق شریک ممکن نیست و تنها راه، فروش از طریق مزایده یا خرید سهم شریک است. با این حال، یک راهکار حقوقی دیگر طرح دادخواست تقسیم منافع یا مهایات از طریق دادگاه و مطالبه اجرت‌المثل ایام ممانعت است.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا هوش مصنوعی

تقسیم منافع یا ادامه مزایده ملک مشاع

تصرف مادی در ملک مشاع نیازمند توافق همه شرکاست و در غیر این صورت عمده وکلا راهکار نهایی را فروش از طریق مزایده یا خرید سهم شریک در مزایده می‌دانند. با این وجود، اگر ملک غیرقابل افراز باشد، می‌توانید با ارسال اظهارنامه و سپس ثبت دادخواست تقسیم منافع یا مهایات، از دادگاه بخواهید نحوه استفاده از واحدها یا زمان سکونت را متناسب با سهم چهار دانگ شما تعیین کند. همچنین در صورت اثبات جلوگیری شریک از انتفاع، امکان مطالبه اجرت‌المثل ایام ممانعت از حق از طریق دادگاه وجود دارد.

منابع: رای وحدت رویه ۶۷۲ / ۱۳۸۳ و مواد قانون مدنی

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۱۹ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر ۱ سال پیش
محمدمهدی قنبری
محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام و سال نو شما هم مبارک 🌷
برای بیرون‌آمدن از بن‌بست «شریک لجباز» چند ابزار قانونی در اختیار دارید. به‌طور خلاصه سه مسیر اصلی پیش رویتان است که می‌توانید هم‌زمان یا به‌ترتیب دنبال کنید:

─────────────────────────
۱) مهایات (تقسیم منافع و حق استفاده)
─────────────────────────
مستند: مواد قانون مدنی و رای وحدت رویه ۶۷۲ / ۱۳۸۳

اگر مال مشاع «قابل افراز» نباشد، هر شریک حق دارد از دادگاه بخواهد منافع (استفاده یا اجاره) تقسیم شود؛ به این عمل «مهایات» می‌گویند. دادگاه می‌تواند:

• یکی از واحدها را به‌طور انحصاری در اختیار شما بگذارد و شریک را به استفاده از واحد دیگر ملزم کند؛ یا
• برای مثال سه‌سال کامل استفاده را به شما بدهد و یک‌سال به شریک (تناوب زمانی متناسب با ۴ دانگ شما در برابر ۲ دانگ او).

اگر شریک همچنان تمکین نکند، اجرای احکام با صورت‌جلسه رسمی در را باز و ملک را به شما تحویل می‌دهد. در تمام مدتی که مانع استفاده شما بوده است، می‌توانید «اجرت‌المثل ایام ‌ممانعت از حق» هم مطالبه کنید.

مراحل:
۱. یک اظهارنامه برای مهایات و تعیین اجرت‌المثل بفرستید (اخطار ۱۰ روزه).
۲. پس از انقضا، دادخواست «تقسیم منافع (مهایات)، منع ممانعت از حق و مطالبه اجرت‌المثل» در دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک ثبت کنید.
۳. دادگاه با جلب کارشناس، سهم هر واحد یا دوره‌ی زمانی را تعیین و حکم را به اجرا می‌گذارد.

─────────────────────────
۲) فروش قهری ملک مشاع (اگر ترجیح می‌دهید از شراکت خارج شوید)
─────────────────────────
مستند: ماده «قانون افراز و فروش املاک مشاع ۱۳۵۷» و مواد آیین‌نامه ۱۳۵۸

توضیح وضعیت فعلی شما: می‌گویید ملک چند بار مزایده شده و فروش نرفته است. طبق آیین‌نامه:

• اگر سه دفعه مزایده برگزار شود و خریداری نباشد، هر شریک می‌تواند از دادگاه بخواهد «کارشناس رسمی» قیمت عادله روز را تعیین کند.
• سپس دو حالت پیش می‌آید:
‌‌– یا شما حاضر می‌شوید کل شش دانگ را به همان قیمت کارشناسی بخرید و سهم شریکتان را نقدا بپردازید (دادگاه سند را به نام شما منتقل می‌کند و سهم او در صندوق دادگستری برایش می‌ماند).
‌‌– یا شریک حاضر می‌شود سهم شما را بخرد؛ در این صورت وجه ۴ دانگ شما به حسابتان واریز می‌شود.

اگر هیچ‌کدام خریدار نبودید، دادگاه می‌تواند قیمت را پایین‌تر (حداکثر تا ۲۰ ٪ کمتر) اعلام کند و مزایده مجدد برگزار شود تا نهایتا ملک به فروش برسد.

نکته: این رویه در عمل بسیار سریع‌تر از تکرار مزایدات عادی اداره ثبت است؛ چون دادگاه سقف سه مزایده را رعایت کرده و سپس تکلیف را یکسره می‌کند.

─────────────────────────
۳) اجاره یا استفاده یک‌جانبه از سهم خودتان
─────────────────────────
بر اساس فقه و حقوق ایران، هر شریک می‌تواند منافع سهم خود را به دیگری (یا حتی به خودش!) اجاره دهد؛ تنها اشکال این است که برای تصرف فیزیکی کل ملک باید رضایت بقیه شرکا جلب شود، وگرنه شریک معترض می‌تواند اجرت‌المثل سهم خود را مطالبه کند. بنابراین:

• اگر می‌خواهید فورا ساکن شوید، دادخواست «ممانعت از حق» (مسیر ۱) منطقی‌تر است.
• اگر قصد دارید ملک را اجاره بدهید، می‌توانید سهم مشاع خود را رسما اجاره دهید و اجور را بین خودتان و شریک مطابق نسبت سهم تقسیم کنید—در عمل چون او همکاری نمی‌کند، شاید مستاجر رغبت نکند، پس باز هم به دعوای مهایات یا اجاره قهری خواهید رسید.

─────────────────────────
چک‌لیست اقدام عملی
─────────────────────────
۱) جمع‌آوری مدارک:
– سند مالکیت ۶ دانگ (مشاع) یا گواهی دفتر ثبت مبنی بر «غیرقابل افراز بودن»
– صورت‌جلسه‌های ناموفق مزایده (اگر دارید)
– مکاتبات گذشته با شریک (پیامک، واتساپ، …) برای اثبات امتناع او

۲) ارسال اظهارنامه: اخطار برای مهایات یا خریدوفروش سهم.

۳) ثبت دادخواست:
عنوان: «تقسیم منافع (مهایات) – منع ممانعت از حق – مطالبه اجرت‌المثل»
خواسته تبعی (اگر بخواهید مسیر فروش را هم بگیرید): «تقاضای اعمال ماده قانون افراز و فروش املاک مشاع».

۴) مراجعه به اجرای احکام بعد از صدور رای:
– اگر حکم مهایات باشد: تعیین کارشناس، تحویل کلید و تنظیم صورت‌جلسه تحویل.
– اگر حکم فروش قهری باشد: واریز ثمن توسط خریدار (شما یا شریک) و تنظیم سند انتقال.

─────────────────────────
پرسش‌های متداول شما
─────────────────────────
• «آیا می‌توانم بدون اجازه شریک ساکن شوم؟»
می‌توانید، اما شریک می‌تواند معادل ۲ دانگش اجرت‌المثل و تخلیه بخواهد؛ بنابراین بهتر است حکم مهایات بگیرید تا مزاحمتی در آینده ایجاد نشود.

• «اگر شریک نه می‌خرد نه می‌فروشد چه؟»
بعد از سه مزایده ناموفق، دادگاه می‌تواند ملک را به قیمت کارشناسی (یا اندکی کمتر) به یکی از شرکا منتقل کند؛ در این مرحله دیگر اختیار دست شریک نیست.

• «آیا دادگاه می‌تواند واحدها را جداگانه پلاک ثبتی بدهد؟»
اگر اداره ثبت یک‌بار اعلام کرده «غیرقابل افراز» است، صدور پلاک مستقل ممکن نیست؛ اما از طریق مهایات عملا همان نتیجه جداکردن منافع را می‌گیرید: یکی از واحدها در اختیار شما، دیگری در اختیار شریک.

─────────────────────────
جمع‌بندی نهایی
۱) کوتاه‌مدت: دعوای «مهایات + منع ممانعت از حق + اجرت‌المثل» را طرح کنید تا بتوانید عملا در یکی از واحدها مستقر شوید یا آن را اجاره دهید.
۲) میان‌مدت: اگر از شراکت خسته شده‌اید، پس از سه مزایده ناموفق طبق ماده ۴ قانون ۱۳۵۷ درخواست کنید یا شش‌دانگ را بخرید یا سهمتان را بفروشید؛ دادگاه ملزم است تعیین تکلیف کند.
۳) در تمام مراحل، هر روزی که شریک مانع استفاده شماست، خسارت اجرت‌المثل قابل مطالبه است.

به این ترتیب نه مال‌تان تلف می‌شود و نه مجبورید سال‌ها منتظر رضایت شریک بمانید. موفق باشید و اگر نکته‌ای مبهم ماند با کمال میل پاسخ‌گو هستم 🌺

محمدباقر سلیمانگلی ۴ هفته پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۸۴ مشاوره موفق

با سلام چندین راه برای این اختلاف وجود دارد اول اینکه اظهار نانه بدهید و تکلسف را روشن نمایید اگر قبول نکرد میتوانید از طریق دادگاه اقدام نمایید یا ملک بفروش برسد هر کس سهم خود را بگیرد یا شما در یکی از واحد ها شکونت نمایید و نسبت به مازاد میتوانید تقاضای اجرتالمثل نمایید اگر مانع شوند و اگر نسبت به کل مانع شوند اجرتالمثل کل ۴ دانگ را مطرح نمایید و یا از طریق اجرایاحکام ملک به مزایده رفته میتوانید طبق نظر کارشناس هریک سهم دیگری را بخرد و در صورتی که در سه مرحله مزایده کسی خریدار نشد تا ۲۰ درصد زیر قیمت کارشناسی نیز این کار ممکن است و شما اگر ان دو دانگ را خریدید میتوانید با حکم دادگاه نسبت به ۶ دانگ سند بگیرید سهم وی را با نظر کارشناس بحساب دادگستری واریز نمایید.

حمیدرضا قاسمی ۳ هفته پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰ · ۶۴ مشاوره موفق

برای جلوگیری از تلف شدن مال، می‌توانید از دادگاه درخواست الزام شریک به اجاره یا بهره‌برداری (ماده ۳۱۱ قانون مدنی) کنید تا سهم شما به اجاره داده شود.
در صورت عدم موفقیت، از دادگاه بخواهید قیمت پایه مزایده را کاهش داده یا ملک را به مزایده مجدد بگذارد.
همچنین امکان طرح دادخواست فروش ملک به صورت توافقی با نظر کارشناسی وجود دارد.

بهنام رفیعی ساران
بهنام رفیعی ساران تأیید‌شده
۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷ · ۳٬۳۸۰ مشاوره موفق

سلام

هرگونه تصرف در مال مشاع منوط به توافق شرکا است و در صورت عدم امکان توافق باید اقدام به فروش نمایید

نمایش ۱۵ پاسخ دیگر وکلا بستن پاسخ‌های بیشتر
مسعود زمانیان ۱ سال پیش

کارشناس ارشد حقوق

۴٫۸ · ۳۵ مشاوره موفق

حضور محکوم‌له و محکوم‌علیه در جلسه مزایده الزامی نیست، اما محکوم‌له می‌تواند در مزایده شرکت کند و حتی برنده آن شود. محکوم‌علیه تنها می‌تواند بالاترین قیمت پیشنهادی را بپردازد تا از انتقال مال جلوگیری کند

فائزه احمدی
فائزه احمدی تأیید‌شده
۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۱٬۴۶۲ مشاوره موفق

سلام وقت بخیر باتوجه به اینکه امکان تقسیم وجود ندارد راهکاری جزء فروش وتوافق وجود ندارد

محبوبه سلبی
محبوبه سلبی تأیید‌شده
۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷ · ۳۷۹ مشاوره موفق

سلام تنها راه یا توافق و یا فروش از طریق مزایده می باشد

سهیلا السادات موسویان ۱ سال پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۵٫۰ · ۱ مشاوره موفق

عرض ادب تنها راهی که در اینصورت باقی می ماند این است که در مزایده شما ۲ دانگ شریک را خریداری نمایید ، و یا با توافق از ایشان دو دانگ را خریداری کنید .

محمد مهدی نوفرستی ۱ سال پیش

کارشناس حقوقی

۴٫۹ · ۱۰ مشاوره موفق

با سلام مجددا برای فروش اقدام کنید و خود نیز در زمره خریداران باشید
البته باید تمکن مالی خرید ۲ دانگ را نیز داشته باشید

محمدرضا توکلی ۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۱٬۰۲۲ مشاوره موفق

با سلام ا توجه به توضیحات و عدم فروش ملک در مزایده، می‌توانید سهم ایشان را بخرید

داود فروغی ۱ سال پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۷۱ مشاوره موفق

با سلام و عرض ادب هرگونه استفاده و تصرف در ملک مشاع باید با اذن و اجازه همه مالکین باشد

حسن آرین پور ۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰ · ۲۱۰ مشاوره موفق

با سلام و عرض ادب ، دخل و تصرف در ملک مشاعی منوط به توافق همه مالکین است

محمد اکبری ۱ سال پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۱۱۰ مشاوره موفق

عرض سلام و احترام،با شریک توافق کنید یا از طریق مزایده به فروش برسانید.

سعید قیطانی ۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۷۵۶ مشاوره موفق

سلام
تصرف مستلزم رضایت تمام شرکا می باشد

مهدی فهیمی ۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰ · ۲۱ مشاوره موفق

دادخواست دستور فروش مطرح نمایید

محمد مجیدیان ۱ سال پیش

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

با سلام
یا باید توافق شود یا اقدام به اخذ دستور فروش کنید

الهام دامغانی ثانی ۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۲٬۸۴۴ مشاوره موفق

با سلام
پرسش تکراری است

زهرا فرج ۳ هفته پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۵٫۰ · ۷۸ مشاوره موفق

سوال تکراری می باشد.

حسین مظاهری تهرانی ۱ سال پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۱٬۸۵۱ مشاوره موفق

با سلام
پرسش تکراریست.

۲۰۲ وکیل متخصص فروش ملک مشاعی آنلاین‌اند

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید