با سلام و عرض ادب. ساختمانی ۱۰ ساله در تهران و ۱۹ واحد دارای سند تکبرگ و بدون بدهی سازنده به شهرداری است.
یک رای ماده صد برای کل بنا به پلاک ثبتی مادر برای مساحت کل بنای ۱۹ واحد بابت تغییر کاربری صادر شد (تعداد زیادی مسکونی و تعدادی مشاغل مجاز پزشک هستند). اکنون اجازه خرید و فروش واحدها را بستهاند و مفاصا فروش واحد به مالکین نمیدهند.
با شکایت به دیوان و با توجه به اینکه هر واحد سند جداگانه و مالک جداگانه دارد و رای صادره به نام مالک هر واحد جداگانه نیست و به نام سازنده اولیه و برای کل بنا صادر شده است، دیوان دستور رسیدگی مجدد از طریق ارجاع به کارشناس داد (بدوی و تجدید نظر هر دو).
در رای جدید ماده صد به جای ارجاع به کارشناس اعلام کردند نیاز به ارجاع به کارشناس نیست، مالک باید جریمه پرداخت کند. ظاهر امر این است که شهرداری دنبال منافع مالی است و خود را تابع دیوان نمیداند.
سوال اول: من میخواهم از افرادی که رای ماده صد را امضا کردهاند شکایت کنم بابت جریمه غیرقانونی که صادر کردهاند و توجهی به دستور دیوان نکردهاند. در کجا شکایت ثبت کنم با توجه به اینکه کد ملی از این افراد ندارم؟
سوال دوم: آیا میتوانم شکایت حقوقی کنم و از شهرداری و این افرادی که رای صادر کردهاند به همان مقداری که مطالبه ماده صد کردهاند ادعای خسارت کنم؟
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
با توجه به شرحی که از مشکل خود ارائه دادید، موضوع شما دارای ابعاد حقوقی پیچیدهای است. در ادامه، پاسخ سوالات شما به تفکیک ارائه میشود.
سوال اول: شکایت از اعضای صادرکننده رای ماده صد
شما قصد دارید از افرادی که رای جدید کمیسیون ماده صد را صادر کردهاند، به دلیل عدم توجه به دستور دیوان عدالت اداری و صدور جریمه، شکایت کنید.
مرجع صالح برای شکایت:
شکایت از عملکرد و تصمیمات اعضای کمیسیون ماده صد، به خصوص زمانی که از اجرای رای دیوان عدالت اداری سرپیچی کرده باشند، در چند مرجع قابل پیگیری است:
دیوان عدالت اداری (مهمترین مرجع): بهترین و مؤثرترین اقدام، مراجعه مجدد به دیوان عدالت اداری است. موضوع شکایت جدید شما، دیگر اعتراض به رای اولیه کمیسیون نیست، بلکه "استنکاف از اجرای رای دیوان عدالت اداری" توسط کمیسیون ماده صد است. این یک تخلف اداری جدی محسوب میشود و دیوان میتواند کمیسیون را ملزم به اجرای دقیق رای خود (یعنی ارجاع به کارشناس) کند.
دادگاه کیفری: اگر معتقدید که اعضای کمیسیون با نادیده گرفتن عمدی رای دیوان و صدور رای خلاف قانون، مرتکب جرمی مانند "سوءاستفاده از موقعیت و قدرت" شدهاند، میتوانید در دادسرای عمومی و انقلاب علیه آنها شکایت کیفری طرح کنید. اثبات این موضوع دشوارتر است اما در صورت اثبات، میتواند منجر به مجازات برای آن افراد شود.
مراجع نظارتی اداری: شما میتوانید تخلف اعضای کمیسیون را به مراجع بالادستی شهرداری نیز گزارش دهید. این مراجع شامل استانداری تهران و وزارت کشور هستند. این نهادها وظیفه نظارت بر عملکرد شهرداریها را بر عهده دارند و میتوانند موضوع را از نظر تخلفات اداری پیگیری کنند.
مشکل نداشتن کد ملی:
برای طرح شکایت در دیوان عدالت اداری یا دادگاهها، معمولا به مشخصات طرف شکایت (خوانده) نیاز است. اما در این مورد، شما از یک نهاد حقوقی (کمیسیون ماده ۱۰۰) شکایت دارید و طرف شکایت شما "کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری منطقه ..." خواهد بود نه لزوما افراد به صورت شخصی.
راه حل: برای طرح دعوا در دیوان عدالت اداری، شما علیه "کمیسیون" دادخواست میدهید و نیازی به کد ملی اعضا ندارید. در صورت لزوم برای شکایت کیفری، میتوانید با مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و ارائه نام و نام خانوادگی تقریبی و سمت این افراد، برای شناسایی و یافتن اطلاعات هویتی آنها اقدام کنید. دادسرا نیز میتواند در حین رسیدگی، هویت دقیق آنها را استعلام کند.
سوال دوم: ادعای خسارت از شهرداری و اعضای کمیسیون
شما پرسیدهاید که آیا میتوانید به میزان جریمه مطالبه شده، از شهرداری و اعضای کمیسیون ادعای خسارت کنید.
پاسخ مثبت است، اما شرایطی دارد:
بله، امکان مطالبه خسارت از شهرداری در صورت ورود ضرر به اشخاص وجود دارد. اما این موضوع یک فرآیند دو مرحلهای است:
مرحله اول: اثبات تخلف در دیوان عدالت اداری: قبل از هر اقدامی برای مطالبه خسارت در دادگاه حقوقی، شما باید ابتدا "تخلف" و "غیرقانونی بودن" اقدام کمیسیون ماده صد را در دیوان عدالت اداری اثبات کنید. رای دیوان که به نفع شما صادر شده و کمیسیون را ملزم به ارجاع به کارشناس کرده بود، یک مدرک بسیار قوی است. اکنون با عدم تمکین کمیسیون از این رای، شما باید مجددا به دیوان مراجعه کرده و رای قطعی مبنی بر تخلف کمیسیون در عدم اجرای دستور دیوان را بگیرید.
مرحله دوم: دادخواست مطالبه خسارت در دادگاه حقوقی: پس از دریافت رای قطعی از دیوان عدالت اداری که تخلف شهرداری یا کمیسیون را محرز میکند، میتوانید به استناد آن رای، دادخواستی مبنی بر مطالبه خسارت به طرفیت شهرداری در دادگاه عمومی حقوقی ثبت کنید. خسارات وارده میتواند شامل موارد زیر باشد:
خسارت ناشی از عدم امکان فروش واحدها در این مدت.
کاهش ارزش احتمالی ملک.
هزینههای دادرسی و حقالوکاله.
میزان دقیق خسارت توسط کارشناس رسمی دادگستری که دادگاه تعیین میکند، برآورد خواهد شد.
جمعبندی و توصیه نهایی
اقدام فوری: بدون فوت وقت، دادخواستی جدید در دیوان عدالت اداری مبنی بر "الزام کمیسیون ماده ۱۰۰ به اجرای رای قطعی دیوان و استنکاف از انجام وظیفه" ثبت کنید.
شکایت نظارتی: به موازات اقدام در دیوان، شکایت خود را در سامانه وزارت کشور یا به صورت حضوری در استانداری تهران برای پیگیری تخلف اداری اعضای کمیسیون ثبت نمایید.
• دادسرای کارکنان دولت در صورت اعتقاد به ارتکاب جرم (مانند استنکاف از اجرای رای دیوان یا سوءاستفاده از مقام).
• سازمان بازرسی کل کشور و هیات رسیدگی به تخلفات اداری نیز قابل مراجعه هستند.
• نیازی به داشتن کد ملی اعضای کمیسیون ماده ۱۰۰ ندارید. ذکر سمت، تاریخ رای و شماره پرونده کافی است.
۲. بله، مطالبه خسارت نیز امکانپذیر است، اما ابتدا باید غیرقانونی بودن تصمیم شهرداری یا کمیسیون در مراجع صالح (مانند دیوان عدالت اداری) احراز شود. پس از احراز تخلف و ورود خسارت، میتوانید دعوای مطالبه خسارت علیه شهرداری مطرح کنید.
اگر ثابت شود شهرداری برخلاف رای قطعی دیوان عدالت اداری اقدام کرده، شانس مطالبه خسارت و پیگیری مسئولیت اداری و کیفری افزایش پیدا میکند.
