در یک قرارداد ملکی، تحقق انفساخ بهموجب شرطی معین پیشبینی شده و پیش از وقوع انفساخ، فروشنده بخشی از ثمن را دریافت کرده است. با توجه به تحقق شرط و انفساخ قرارداد، فروشنده مکلف به استرداد مبلغ دریافتی است. آیا استرداد ثمن نیازمند تشریفات خاصی است و فروشنده باید از چه طریقی نسبت به عودت مبلغ به خریدار اقدام کند؟
همچنین با توجه به اینکه در قرارداد، وجهالتزام برای عدم پرداخت ثمن در موعد مقرر پیشبینی شده، آیا برای اعلام تحقق انفساخ باید اظهارنامه ارسال شود یا طرح دادخواست ضروری است؟ پس از تحقق انفساخ، برای اعمال آثار آن و انجام تعهدات ناشی از انفساخ، چه اقداماتی باید انجام داد؟
انفساخ خودبه خود واقع میشود
برای اجرای آثار آن بهتر است اظهارنامه ارسال شود
استرداد ثمن تشریفات خاص ندارد ولی باید قابل اثبات باشد
در صورت اختلاف، دادخواست تایید انفساخ ضروری است
وجهالتزام وابسته به متن قرارداد است
با بررسی قانون مدنی: مواد ۲۱۹، ۲۲۰، ۲۲۱، ۲۲۲، و..... ، قواعد عمومی قراردادها، قواعد انفساخ و انحلال عقد معوض و ادله اثبات و آثار انحلال قرارداد. موارد زیر قابل توجه می باشد:
۱- تحقق شرط انفساخ = انحلال قهری عقد
طبق ماده ۲۱۹ قانون مدنی، قرارداد لازم است مگر به یکی از طرق قانونی منحل شود.
یکی از طرق انحلال، تحقق شرط فاسخ (انفساخ) است.
وقتی شرط فاسخ در عقد درج شده و تحقق یافته:
• انفساخ قهری و خودبهخود رخ میدهد
• نیازی به حکم دادگاه برای تحقق انفساخ نیست
• عقد از زمان تحقق شرط منحل میشود
۲- استرداد ثمن نیازمند تشریفات خاصی نیست.
با توجه به ماده ۲۶۵ قانون مدنی و با انفساخ قرارداد:
• جهت پرداخت ثمن از بین میرود
• دریافتکننده (فروشنده) ضامن است
• باید آنچه گرفته است مسترد کند
• نیازی به تشریفات خاص، سند رسمی یا مراجعه به دفترخانه نیست
بنابراین:
فروشنده باید مبلغ را مستقیما و بدون نیاز به تشریفات خاص به خریدار مسترد کند.
بهترین و مطمئنترین روش:
• واریز وجه بهحساب خریدار
• ارسال رسید بانکی
• و اعلام رسمی استرداد
۳- انفساخ یک اثر قهری است و نیاز به اعلام ندارد.
اما:
از نظر عملی و برای
• جلوگیری از اختلاف
• اثبات تاریخ انفساخ
• قطع تعهدات متقابل
• جلوگیری از طرح ادعاهای بعدی
ارسال اظهارنامه توصیه میشود، اما یک الزام قانونی نیست.
اظهارنامه:
• اعلام تحقق شرط
• اعلام انفساخ
• آمادهبودن برای استرداد ثمن
• تعیین تکلیف مورد معامله
را در خود دارد و در عمل در دعاوی نقش مهمی دارد، اما تشریفات ماهوی برای تحقق انفساخ ایجاد نمیکند.
۴- طرح دادخواست برای تحقق انفساخ لازم نیست، چون انفساخ با تحقق شرط واقع شده است.
اما طرح دادخواست در دو حالت لازم میشود:
اگر اختلاف در تحقق شرط وجود داشته باشد
مثلا فروشنده بگوید شرط محقق نشده.
اگر فروشنده از استرداد ثمن امتناع کند
در این صورت، خریدار باید:
• دادخواست استرداد ثمن ناشی از انفساخ
۵- پس از تحقق انفساخ اقدامات زیر توصیه می شود:
- اعلام رسمی تحقق انفساخ بهوسیله اظهارنامه
- تنظیم صورتجلسه تحویل و استرداد
برای:
• جلوگیری از اختلافات آتی
• اثبات ایفای تعهدات
• جلوگیری از ادعای مجدد
۶- در صورت استنکاف هر طرف
طرح دادخواست:
• الزام به استرداد ثمن (برای خریدار)
• الزام به استرداد مبیع (برای فروشنده)
انفساخ (فسخ خودبهخودی) نیازی به دادخواست یا اظهارنامه برای اعلام ندارد، اما برای **اعمال آثار** آن (استرداد ثمن و اعلام رسمی) باید اظهارنامه ارسال کنید.
استرداد ثمن باید از طریق بانکی یا پرداخت مستقیم به خریدار انجام شود؛ در غیر این صورت، خریدار میتواند دادخواست مطالبه وجه با خسارت تاخیر تادیه را طرح کند.
باسلام
انفساخ خودبه خود واقع میشود
برای اجرای آثار آن بهتر است اظهارنامه ارسال شود
استرداد ثمن تشریفات خاص ندارد ولی باید قابل اثبات باشد
در صورت اختلاف، دادخواست تایید انفساخ ضروری است
وجهالتزام وابسته به متن قرارداد است
اگرچه برای تحقق انفساخ نیازی به اعلام نیست، اما ارسال یک اظهارنامه رسمی به طرف مقابل، اقدامی ضروری و هوشمندانه است.
در صورت اختلاف، طرح دعوا: با خواسته «تایید انفساخ»، «استرداد ثمن» و «مطالبه وجه التزام و خسارت،موفق باشید
انفساخ بصورت قهری یعنی خود به خود انجام میشود و نیازی به اراده طرفین ندارد.
جهت استرداد ثمن میتوانید اظهارنامه دهید و سپس دادخواست مطالبه ثمن دهید.
در صورتیکه اختلافی در تحقق انفساخ نیست توافق نامه ای تنظیم نمایید در غیر اینصورت تایید انفساخ بایستی توسط دادگاه پیگیری شود
اگر طرف مقابل تحقق انفساخ را قبول نداشته باشد برای اینکه آثار انفساخ قابل اجرا شود باید دادخواست تایید انفساخ قرارداد مطرح کنید. پس از صدور حکم می توانید حسب مورد استرداد ثمن یا مبیع و سایر آثار ناشی از انفساخ را مطالبه کنید.
برای اعمال آثار انفساخ و انجام تعهدات ناشی از آن، باید اقدامات لازم از جمله استرداد ثمن و تسویه حسابهای مرتبط با قرارداد انجام شود تا تمامی آثار انفساخ به درستی اعمال گردد.
ابتدا برای استرداد ثمن پرداختی به فروشنده مراجعه کنید در صورت عدم استرداد ،طی یک اظهارنامه ، ضمن اعلام تحقق انفساخ درخواست استرداد ثمن پرداختی را بنمایید
باسلام
با تحقق انفساخ، فروشنده باید ثمن دریافتی را فورا و بدون تشریفات خاص به خریدار مسترد کند، معمولا از طریق واریز بانکی یا تحویل رسیددار؛ برای اعمال آثار انفساخ، میتوان ابتدا با اظهارنامه رسمی یا توافق طرفین اقدام کرد و در صورت عدم همکاری، دادخواست مطالبه ثمن و اعمال شرط انفساخ به دادگاه تقدیم شود.
مانا باسید
ابتدا اظهارنامه ارسال کنید و از فروشنده درخواست استرداد ثمن دریافتی را بنمایید .
در صورت عدم استرداد ثمن مجبور به طرح دعوی هستید .
شرط فسخ باید توسط دادگاه احراز شود .
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی
