چرا پرونده مادر ایرانی بایگانی شد؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام
با توجه به اطلاعات ارائه شده، دلایل مختلفی می‌تواند برای بایگانی شدن پرونده تابعیت شما وجود داشته باشد و راه‌هایی نیز برای پیگیری و به جریان انداختن مجدد آن وجود دارد.

دلایل احتمالی بایگانی شدن پرونده تابعیت
بر اساس قانون "تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی" مصوب سال ۱۳۹۸، مشکلاتی در روند اجرای قانون و رسیدگی به پرونده‌ها گزارش شده است. دلایل احتمالی بایگانی شدن پرونده شما می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

طولانی شدن استعلامات امنیتی: یکی از مراحل اصلی، استعلام از مراجع امنیتی (وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه) است. این استعلام‌ها گاهی بسیار طولانی می‌شوند و ممکن است منجر به معلق ماندن یا بایگانی شدن پرونده‌ها گردند.

توقف یا کندی در اجرای قانون: گزارش‌هایی مبنی بر توقف غیررسمی یا کند شدن روند اجرای قانون اعطای تابعیت از طریق مادر ایرانی وجود دارد. اگرچه اعلام رسمی مبنی بر توقف کامل قانون نشده، اما ثبت درخواست‌های جدید در دو سال اخیر (نسبت به تاریخ گزارش‌ها در اواخر ۲۰۲۴) امکان‌پذیر نبوده است. این موضوع می‌تواند بر پرونده‌های در جریان نیز تاثیر گذاشته باشد.

تغییرات در رویه‌ها و بخشنامه‌ها: گاهی تغییرات در مجلس یا سیاست‌های اجرایی دولت‌ها منجر به تغییر در روند رسیدگی به این پرونده‌ها شده است. برخی متقاضیان گزارش داده‌اند که پس از طی مراحل، به آنها گفته شده باید منتظر بخشنامه جدید باشند یا حتی مجددا ثبت‌نام کنند.

مخالفت‌های برخی دستگاه‌ها: از زمان تصویب قانون، برخی دستگاه‌های امنیتی با اجرای آن مخالف بوده‌اند و این مخالفت‌ها پس از اجرای قانون نیز ادامه داشته است.

موج مهاجرت از افغانستان: پس از تحولات در افغانستان و افزایش موج مهاجرت، برخی دستگاه‌های مخالف، این موضوع را بهانه‌ای برای عدم اجرای قانون تابعیت قرار داده‌اند.

نقص مدارک یا مشکلات در اثبات شرایط: مشکلاتی مانند نداشتن گواهی ولادت فرزندان، اثبات زوجیت مادر ایرانی با پدر خارجی، و اثبات نسب می‌تواند روند پرونده را با مشکل مواجه کرده و نیازمند ارائه مستندات بیشتر یا حتی آزمایش DNA شود.

چگونگی به جریان انداختن مجدد پرونده
برای به جریان انداختن مجدد پرونده، اقدامات زیر را می‌توانید انجام دهید:

مراجعه به اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی استانداری: از آنجایی که پرونده خود را در سال ۹۸ تشکیل داده‌اید، اولین و مهم‌ترین اقدام، مراجعه حضوری به اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی استانداری استانی است که در آنجا تشکیل پرونده داده‌اید. در آنجا علت دقیق بایگانی شدن پرونده را جویا شوید و راهنمایی لازم برای فعال‌سازی مجدد آن را دریافت کنید.

پیگیری از طریق سامانه‌های موجود (در صورت وجود): برخی ادارات اتباع ممکن است سامانه‌های پیامکی یا آنلاین برای اطلاع‌رسانی روند پرونده داشته باشند. در مورد امکان پیگیری پرونده خود از این طریق سوال کنید. لازم به ذکر است که سامانه ثنا (adliran.ir) عمدتا برای پیگیری پرونده‌های قضایی است و ممکن است برای پرونده‌های تابعیت که ماهیت اداری دارند، کاربرد مستقیم نداشته باشد، مگر اینکه جنبه‌ای از پرونده شما (مانند اثبات نسب) به مراجع قضایی ارجاع شده باشد.

تکمیل نواقص احتمالی: اگر دلیل بایگانی شدن، نقص مدارک باشد، پس از اطلاع از موارد نقص، نسبت به تهیه و ارائه آنها اقدام کنید.

آمادگی برای ثبت درخواست مجدد (در صورت لزوم): در برخی موارد، به متقاضیان اعلام شده که باید مجددا ثبت‌نام کنند. هرچند این مطلوب نیست، اما برای به نتیجه رسیدن پرونده، ممکن است ناچار به طی مجدد برخی مراحل باشید.

مشاوره حقوقی: در صورتی که با پیگیری‌های اداری به نتیجه نرسیدید، می‌توانید از مشاوره حقوقی وکلای متخصص در امور اتباع و تابعیت بهره‌مند شوید تا راهکارهای قانونی ممکن را بررسی کنند. به جریان انداختن پرونده‌های مختومه یا بایگانی شده در سیستم قضایی معمولا از طریق اعاده دادرسی یا اعتراض ثالث صورت می‌گیرد، اما پرونده شما ماهیت اداری دارد و ابتدا باید از طریق همان مرجع اداری پیگیری شود.

مهم است که پیگیری مستمر داشته باشید و از آخرین وضعیت پرونده خود مطلع شوید. با وجود کندی‌ها و مشکلات، برخی از افرادی که در سال‌های گذشته درخواست داده بودند، موفق به دریافت شناسنامه شده‌اند.