وارد کردن اسم فرزند خوانده در شناسنامه غیر از پدر امکان پذیر است؟

حسین حاجی زاده

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۸ · ۸۰۵ مشاوره موفق

سلام. در پاسخ به سوال شما باید گفت که به طور مستقیم و به صورت خودکار، **نمی‌توانید نام دختر همسرتان را به عنوان فرزند خود در شناسنامه‌تان وارد کنید**. این کار نیازمند طی کردن یک روال قانونی مشخص به نام "فرزندخواندگی" است.

در ادامه، توضیح می‌دهم که چه راهکاری برای این موضوع وجود دارد و شرایط آن چیست.

### راهکار قانونی: فرزندخواندگی

از آنجایی که دختر همسرتان از نظر زیستی، فرزند شما محسوب نمی‌شود، برای درج نام او در شناسنامه خود باید سرپرستی قانونی (فرزندخواندگی) وی را بر عهده بگیرید. در قانون ایران، رابطه فرزندخواندگی یک رابطه حقوقی و قانونی است و نیاز به حکم دادگاه دارد .

مراحل این کار به طور خلاصه به شرح زیر است:

۱. **دریافت حکم سرپرستی از دادگاه:** شما باید با ارائه درخواست به دادگاه خانواده و طی مراحل قانونی (که معمولا با همکاری سازمان بهزیستی انجام می‌شود)، درخواست سرپرستی دختر همسرتان را بدهید.
۲. **صدور حکم قطعی:** دادگاه پس از بررسی شرایط و احراز صلاحیت شما، در صورتی که شرایط قانونی را داشته باشید، حکم سرپرستی را صادر می‌کند.
۳. **مراجعه به اداره ثبت احوال:** پس از صدور حکم قطعی سرپرستی، دادگاه این حکم را به اداره ثبت احوال ابلاغ می‌کند. بر اساس **ماده ۲۲ قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست**، اداره ثبت احوال موظف است:
* نام و نام خانوادگی دختر همسرتان را در شناسنامه شما (به عنوان سرپرست) درج کند .
* برای دختر همسرتان یک شناسنامه جدید صادر کند که در آن نام شما و همسرتان به عنوان پدر و مادر (سرپرست) قید شده باشد .
* در قسمت توضیحات این شناسنامه جدید، قید کند که این سرپرستی بر اساس حکم دادگاه بوده و نام پدر و مادر واقعی (زیستی) او را نیز ذکر کند . این کار برای حفظ هویت واقعی کودک انجام می‌شود.

### یک نکته بسیار مهم

در پاسخ به سوال مشابهی در یکی از وبسایت‌های حقوقی، وکیلی به این نکته اشاره کرده که اگر فرزند همسر شما دارای شناسنامه رسمی با نام پدر واقعی خود باشد، **نمی‌توان صرفا با مراجعه به ثبت احوال، نام او را به عنوان فرزند در شناسنامه شما وارد کرد** . این کار حتما نیازمند طی روال قانونی فرزندخواندگی و اخذ حکم قضایی است.

### خلاصه و جمع‌بندی

| عنوان | توضیح |
| :--- | :--- |
| **امکان ثبت مستقیم** | خیر، به دلیل وجود شناسنامه با نام پدر واقعی. |
| **راهکار قانونی** | اقدام برای دریافت حکم **فرزندخواندگی** (سرپرستی) از دادگاه خانواده. |
| **مرجع اصلی** | پس از دریافت حکم قطعی، اداره ثبت احوال موظف به درج نام در شناسنامه شما و صدور شناسنامه جدید برای فرزند است. |
| **مبنای قانونی** | ماده ۲۲ قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست . |

برای شروع این فرآیند، بهتر است با یک وکیل متخصص در امور خانواده یا اداره سرپرستی سازمان بهزیستی مشورت کنید تا از مدارک و مراحل دقیق آن مطلع شوید.