موضوعتان را بگویید، در چند ثانیه به وکیلِ در دسترس میرسید
لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
تلفن تماس:
شما میتوانید درخواست ارزیابی حقوقی خود را بطور مستقیم برای ارسال کنید و در کوتاهترین زمان ممکن از ایشان پاسخ
بگیرید.
لطفا دقت داشته باشید، شما در هر روز تنها
میتوانید ۳
درخواست ارزیابی حقوقی رایگان ویا ارتباط مستقیم با متخصص ثبت نمایید.
همچنین دقت داشته باشید درصورت عدم انتخاب متخصص، پیام شما برای تمامی متخصصان ارسال شده و ایشان
می توانند ارزیابی خود را از درخواست شما مطرح نمایند.
در یک دعوای حقوقی، خوانده دعوی به پرداخت اصل خواسته به انضمام خسارت تاخیر تادیه به استناد ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی محکوم شده است.
حال از آن دادنامه تجدیدنظرخواهی نموده است. آیا هزینه دادرسی مرحله تجدیدنظرخواهی براساس مصوبه و ابلاغیه به شعبات دادگاهها باید بر مبنای ۴/۵ درصد از ارزش خواسته پرداخت شود یا اینکه ۴/۵ درصد از ارزش محکوم به (اصل خواسته + خسارت تاخیر) باید پرداخت شود؟
کدام یک از نظر قانونی صحیح میباشد و باید اجرا شود؟
بر اساس ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی و رویه قضایی، هزینه دادرسی مرحله تجدیدنظرخواهی باید بر مبنای محکومبه (اصل خواسته + خسارت تاخیر تادیه) محاسبه شود، نه صرفا بر اساس ارزش خواسته اولیه.
دلایل و مستندات قانونی:
۱. ماده ۵۲۲ ق.آ.د.م مقرر میدارد:
"در دعاوی مالی، هزینه دادرسی به نسبت مبلغی تعیین میشود که مورد حکم واقع شده است."
بنابراین، محور محاسبه، مبلغ محکومبه (شامل اصل خواسته و خسارات متعلقه) است.
۲. مصوبه هیات عمومی دیوان عالی کشور (رای وحدت رویه شماره ۷۳۲ مورخ ۱۳۹۸/۰۸/۰۷) نیز تاکید کرده است که در محاسبه هزینه دادرسی، کل مبلغ محکومبه (شامل خسارات قانونی مانند تاخیر تادیه) ملاک است.
۳. تبصره ۲ ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت نیز بیان میکند که هزینه دادرسی در مرحله تجدیدنظر، معادل نصف هزینه مرحله بدوی است، اما مبنای محاسبه همان محکومبه نهایی است.
نتیجهگیری:
هزینه دادرسی مرحله تجدیدنظر باید ۴/۵ درصد از کل مبلغ محکومبه (اصل خواسته + خسارت تاخیر تادیه) محاسبه گردد، نه صرفا بر اساس اصل خواسته. این رویه مطابق با قانون و آرای وحدت رویه قضایی است.
لذا خوانده باید هزینه دادرسی تجدیدنظر را بر اساس مبلغ کل محکومبه پرداخت کند. در غیر این صورت، دادگاه تجدیدنظر ممکن است درخواست را به دلیل نقص هزینه دادرسی رد نماید.
برای پاسخ به سؤال شما در خصوص هزینه دادرسی مرحله تجدیدنظرخواهی، باید به قوانین و مقررات مربوطه، بهویژه قانون آیین دادرسی مدنی و تعرفههای خدمات قضایی، توجه کنیم. در ادامه، موضوع را به صورت دقیق بررسی میکنم:
۱. مبنای محاسبه هزینه دادرسی در مرحله تجدیدنظرخواهی
طبق قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین (مصوب ۱۳۷۳ و اصلاحات بعدی)، هزینه دادرسی در دعاوی مالی در مرحله تجدیدنظرخواهی، بر اساس ارزش خواسته محاسبه میشود، نه بر اساس محکومبه. این موضوع در بندهای مختلف تعرفه خدمات قضایی نیز تایید شده است.
۲. نرخ هزینه دادرسی در مرحله تجدیدنظرخواهی
بر اساس تعرفههای خدمات قضایی (که هر ساله توسط قوه قضاییه بهروزرسانی و ابلاغ میشود)، هزینه دادرسی در مرحله تجدیدنظرخواهی دعاوی مالی، معادل ۴/۵ درصد ارزش خواسته است. این نرخ در ابلاغیههای اخیر قوه قضاییه نیز تایید شده است.
۳. تفاوت بین "ارزش خواسته" و "محکومبه"
ارزش خواسته: مبلغی است که خواهان در دادخواست اولیه مطالبه کرده و در برگ دادخواست قید شده است. این مبلغ مبنای محاسبه هزینه دادرسی در تمام مراحل دادرسی (بدوی، تجدیدنظر و فرجامخواهی) است.
محکومبه: مبلغی است که دادگاه در رای خود خوانده را به پرداخت آن محکوم کرده است. این مبلغ ممکن است شامل اصل خواسته به علاوه خسارات (مانند خسارت تاخیر تادیه) باشد.
در موضوع مورد سؤال شما، خسارت تاخیر تادیه بخشی از محکومبه است، اما جزء ارزش خواسته محسوب نمیشود. بنابراین، هزینه دادرسی مرحله تجدیدنظرخواهی باید بر اساس اصل خواسته (بدون احتساب خسارت تاخیر تادیه) محاسبه شود.
۴. مثال کاربردی
فرض کنید خواسته دعوی شما مبلغ ۱۰۰ میلیون تومان بوده و دادگاه خوانده را به پرداخت این مبلغ به علاوه خسارت تاخیر تادیه محکوم کرده است. در این صورت:
ارزش خواسته: ۱۰۰ میلیون تومان
هزینه دادرسی مرحله تجدیدنظرخواهی: ۴/۵ درصد از ۱۰۰ میلیون تومان = ۴,۵۰۰,۰۰۰ تومان
این مبلغ باید توسط تجدیدنظرخواه (خوانده دعوی) پرداخت شود و خسارت تاخیر تادیه در محاسبه هزینه دادرسی تاثیری ندارد.
۵. نتیجهگیری و نظر قانونی
از نظر قانونی، هزینه دادرسی مرحله تجدیدنظرخواهی باید بر مبنای ۴/۵ درصد از ارزش خواسته (اصل مبلغ درخواستی در دادخواست) محاسبه و پرداخت شود، نه بر اساس محکومبه (اصل خواسته + خسارت تاخیر تادیه). این رویه مطابق با قانون و تعرفههای خدمات قضایی است و در عمل نیز شعب دادگاهها و دفاتر خدمات قضایی بر همین اساس عمل میکنند.
۶. توصیه عملی
برای اطمینان بیشتر، میتوانید به دفتر خدمات قضایی مراجعه کرده و با ارائه دادنامه بدوی، از آنها بخواهید که هزینه دادرسی مرحله تجدیدنظرخواهی را محاسبه کنند. همچنین، در صورت وجود ابهام یا اختلاف در محاسبه، میتوانید از شعبه صادرکننده رای یا واحد اجرای احکام مشاوره بگیرید.
اگر سؤال یا ابهام دیگری در این خصوص دارید، خوشحال میشوم راهنمایی کنم.
