سلام. وقت بخیر. حدود ۳ میلیارد سفته (۱۵ فقره ۲۰۰ تومنی) دست دوستی دارم. امانت به او داده بودم که یک وسیلهای برایش بیاورم و نمیتوانم آن را در دادگاه عنوان کنم. حالا مدام بهانه میآورد و ۳ میلیارد سفته را پس نمیدهد. متاسفانه من هم شماره سفتهها را ندارم و حس بدی دارم که سوءاستفاده نکند. تنها چیزی که از او دارم یک سفته سفید امضا (سقف چاپی ۶۰ت) است ولی خودش مبلغی نزده. میخواهم ببینم میشود من در این سفته سفید امضا مبلغ ۳ میلیارد بزنم و برایش اظهارنامه بدهم یا از او شکایت کنم تا سفتهها را به من برگرداند؟ یا شما چه راهی پیشنهاد میکنید که من بتوانم جلوی سوءاستفاده احتمالی او را بگیرم؟
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
درک میکنم که در چه موقعیت نگرانکنندهای قرار دارید. توصیه اکید میشود که از پر کردن سفته سفید امضایی که در دست دارید، خودداری کنید، زیرا این اقدام میتواند برای شما تبعات کیفری به همراه داشته باشد. در ادامه، راهکارهای قانونی صحیح برای پیگیری مشکل شما و جلوگیری از سوءاستفاده احتمالی شرح داده شده است.
خطر پر کردن سفته سفید امضا
پر کردن سفته سفید امضایی که از دوست خود در اختیار دارید، به هیچ عنوان راهحل مناسبی نیست. بر اساس ماده ۶۷۳ قانون مجازات اسلامی، هر فردی که از سفید مهر یا سفید امضایی که به او سپرده شده سوءاستفاده کند، به یک تا سه سال حبس محکوم خواهد شد. اگر شما مبلغی را بدون وجود بدهی واقعی در سفته وارد کنید و آن را به اجرا بگذارید، این عمل مصداق جرم «خیانت در امانت» یا «سوءاستفاده از سفید امضا» تلقی شده و دوست شما میتواند علیه شما شکایت کیفری مطرح کند. قانون فرض را بر این میگذارد که امضاکننده سفته، به دارنده آن وکالت داده تا آن را تکمیل کند، اما این اختیار محدود به وجود یک رابطه حقوقی واقعی است و استفاده نادرست از آن جرم محسوب میشود.
راهکارهای پیشنهادی و قانونی
برای پس گرفتن سفتههای خود و جلوگیری از هرگونه سوءاستفاده، مسیر قانونی زیر را به شما پیشنهاد میکنیم:
۱. ارسال اظهارنامه قضایی
اولین و مهمترین قدم، ارسال یک اظهارنامه قضایی رسمی برای دوستتان است. در این اظهارنامه باید بهطور رسمی از او بخواهید که ۱۵ فقره سفتهای را که به صورت امانت به او سپردهاید، به شما بازگرداند. ارسال اظهارنامه چند مزیت کلیدی دارد:
یک مدرک رسمی و قانونی ایجاد میکند که نشان میدهد شما پیش از هر اقدام دیگری، سفتههای خود را مطالبه کردهاید.
در صورت طرح دعوا در دادگاه، این اظهارنامه به عنوان یک دلیل محکم برای اثبات ادعای شما مبنی بر امانی بودن سفتهها و عدم تمایل شما به پرداخت وجه آنها به کار میرود.
۲. طرح دعوای حقوقی و درخواست دستور موقت
اگر دوست شما پس از دریافت اظهارنامه از بازگرداندن سفتهها خودداری کرد، باید اقدام به طرح دعوای حقوقی با خواسته «استرداد لاشه سفتههای امانی» کنید. مهمتر از آن، شما باید همزمان با این دادخواست یا حتی پیش از آن، از دادگاه تقاضای «دستور موقت» مبنی بر عدم پرداخت وجه سفتهها را بنمایید.
دستور موقت: این یک اقدام فوری است که دادگاه برای جلوگیری از وقوع خسارت صادر میکند. با صدور این دستور، دوست شما تا زمان مشخص شدن نتیجه نهایی پرونده، قانونا اجازه نخواهد داشت سفتهها را وصول کند یا به شخص دیگری منتقل نماید. این بهترین راه برای جلوگیری از سوءاستفاده احتمالی است.
۳. اثبات امانی بودن سفتهها
موفقیت شما در دادگاه کاملا به این بستگی دارد که بتوانید ثابت کنید سفتهها را به عنوان «امانت» به دوست خود دادهاید و نه بابت بدهی. از آنجایی که نمیتوانید دلیل اصلی امانت گذاشتن را در دادگاه مطرح کنید، باید از تمام شواهد و مدارک موجود استفاده نمایید. این شواهد میتواند شامل موارد زیر باشد:
شهادت شهود: اگر فرد دیگری از این موضوع مطلع است، شهادت او در دادگاه بسیار مؤثر خواهد بود.
پیامکها و مکالمات: هرگونه پیام، ایمیل یا صدای ضبطشده که در آن به امانی بودن سفتهها اشاره شده باشد، میتواند به عنوان مدرک استفاده شود.
نداشتن رابطه مالی: شما باید در دادگاه نشان دهید که هیچگونه رابطه مالی یا بدهی به مبلغ ۳ میلیارد تومان به دوست خود نداشتهاید که نیازمند صدور این سفتهها باشد.
اگر دوست شما اقدام به وصول سفتهها کند، باید مراحل قانونی مشخصی را طی کند. او ابتدا باید سفتهها را «واخواست» نماید که یک اعتراض رسمی به عدم پرداخت است و این فرآیند از طریق دفاتر خدمات قضایی انجام میشود. دریافت برگه واخواست به شما این فرصت را میدهد تا در دادگاه با استناد به امانی بودن سفتهها، از خود دفاع کنید
قبل از اقدام طرف ، بلافاصله از دفتر خدمات قضایی به طرف اظهارنامه مبنی بر استرداد لاشه ۱۵ فقره سفته هرکدام ۲۰۰ تومنی امانی ارسال کنید و قید کنید بلحاظ امانت بودن سفته ها ، در صورت عدم استرداد در مهلت مقرر ظرف یک هفته ناچارا از دادسرا بر علیه تان شکایت کیفری به جرم خیانت در امانت سفته های امانی خواهم کرد.
و اگر عمل نکرد ، شکایت کیفری خیانت در امانت سفته ها مطرح نمایید و همزمان دادخواست حقوقی استرداد لاشه سفته ها به استناد اظهارنامه ارسالی به دادگاه حقوقی هم مطرح کنید.
و ضمنا اگر سفته ای که دست شماست، دارای امضای طرف و کدملی و مشخصات متعهد هست ، همان مبلغ ۳ میلیارد را قید کنید ولی مبلغ مازاد بر مبلغ متن سفته، اعتبار رسید عادی را خواهد داشت.
بهتر است ابتدا اقدامات قانونی اولیه که در بالا گفتم انجام دهید در آخر سر اگر نتیجه ای نگرفتید، در سفته مبلغ ۳ میلیارد را قید و اقدام می کنید
سفته تا سقف مندرج در آن معتبر بوده و درج مبلغی بیش از سقف سفته آن را در حکم سند عادی قرار خواهد داد که امکان رد سند یا تردید و انکار وجود خواهد داشت . توصیه میشود ضمن ارسال اظهارنامه ای دلایل امانی بودن را ذکر و تقاضای استرداد لاشه سفته را مطرح کنید .
بر اساس ماده ۶۷۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، اگر کسی از سفته یا چک سفید امضا که دیگری به او داده، سوءاستفاده کند و مبلغی برخلاف توافق بنویسد، مرتکب جرم “سوءاستفاده از سند سفید امضا” شده است. بنابراین چون توافقی برای درج مبلغ ۳ میلیارد روی سفته سفید امضا وجود ندارد، اگر شما این مبلغ را بنویسید و آن را علیه او استفاده کنید، خودتان در معرض شکایت کیفری قرار میگیرید.بنابراین ابتدا با ارسال اظهارنامه رسمی تقاضای استرداد سفته های امانی را بکنید اگر او باز هم سفتهها را برنگرداند شما میتوانید از طریق دادگاه حقوقی یا شورای حل اختلاف بسته به مبلغ و صلاحیت محل دادخواست الزام خوانده به استرداد سفتههای امانی بدهید و اگر احتمال میدهید او بخواهد از سفتهها استفاده کند میتوانید از طریق دفتر خدمات قضایی “درخواست دستور موقت” مبنی بر منع انتقال یا استفاده از سفتهها بدهید.
پیام خود را در اینجا بنویسید...
سلام. وقت بخیر. حدود ۳ میلیارد سفته (۱۵ فقره ۲۰۰ تومنی) دست دوستی دارم. امانت به او داده بودم که یک وسیلهای برایش بیاورم و نمیتوانم آن را در دادگاه عنوان کنم. حالا مدام بهانه میآورد و ۳ میلیارد سفته را پس نمیدهد. متاسفانه من هم شماره سفتهها را ندارم و حس بدی دارم که سوءاستفاده نکند. تنها چیزی که از او دارم یک سفته سفید امضا (سقف چاپی ۶۰ت) است ولی خودش مبلغی نزده. میخواهم ببینم میشود من در این سفته سفید امضا مبلغ ۳ میلیارد بزنم و برایش اظهارنامه بدهم یا از او شکایت کنم تا سفتهها را به من برگرداند؟ یا شما چه راهی پیشنهاد میکنید که من بتوانم جلوی سوءاستفاده احتمالی او را بگیرم؟
سلام، وقت شما هم بخیر. وضعیت پیش آمده برای شما بسیار نگرانکننده و استرسزا است. درک میکنم که نگران سوءاستفاده احتمالی از سفتهها و نیز عدم توانایی در اثبات ماهیت امانتداری آنها در دادگاه هستید.
به عنوان یک مدل زبان، من نمیتوانم مشاوره حقوقی قطعی ارائه دهم، زیرا این امر نیازمند بررسی دقیق مدارک و وضعیت حقوقی شما توسط یک وکیل متخصص است. با این حال، میتوانم اطلاعات کلی و راهکارهای رایج در این خصوص را بر اساس دانش عمومی ارائه دهم تا برای مشورت با وکیل آماده باشید.
تحلیل وضعیت حقوقی سفتهها:
سفتههای ۲۰۰ میلیونی (دستهچکهای امانی):
ماهیت سفته: سفته یک سند تجاری لازمالاجرا است. اگر سفتهها به صورت قانونی تنظیم شده باشند (دارای تاریخ، امضا، مبلغ و مشخصات طرفین باشند)، صرف نظر از اینکه مبلغ آنها ۲۰۰ میلیون تومان بوده و شما ۱۵ فقره آن را دارید (که مجموعا ۳ میلیارد میشود)، صرفا بر اساس ظاهر سند در دادگاه معتبر هستند.
مسئله اثبات امانت: شما ادعا میکنید که این سفتهها “امانی” بوده و در ازای انجام تعهدی (آوردن وسیله) به او دادهاید. این موضوع یک دفاع در برابر ادعای مطالبه وجه محسوب میشود. در واقع، اگر او سفتهها را به اجرا بگذارد، شما باید ثابت کنید که آن سفتهها به دلایلی از جمله عدم استناد به قرارداد اصلی (که در اینجا وجود ندارد) یا بیم از سوءاستفاده از سند امانی، بدهکار نیستید. اثبات این موضوع در دادگاه بدون داشتن سند کتبی یا شاهد، بسیار دشوار است.
سفته سفید امضا (سقف ۶۰ میلیون تومانی):
نوشتن مبلغ توسط شما: پر کردن مبلغ توسط شما در سفتهای که طرف مقابل سفید امضا کرده است، به طور کلی قانونی نیست و میتواند در دادگاه به عنوان “جعل” تلقی شود، هرچند اثبات آن برای طرف مقابل هم سخت است. در حقوق ایران، سفته باید توسط صادرکننده با تمام مشخصات تکمیل شود. اگر او مدعی شود که شما مبلغ را بدون اجازه او پر کردهاید، بار اثبات بر عهده شما خواهد بود که ثابت کنید مبلغ توسط او مورد توافق قرار گرفته است.به دلیل پیچیدگی موضوع (اسناد تجاری با ماهیت امانی که مدرک کتبی ندارید)، اولویت مطلق شما باید مراجعه فوری به یک وکیل دادگستری باشد
باسلام بدوا اظهارنامه ای رسمی برای ایشان ارسال و تقاضای استرداد سفته های امانی با ذکر دلایلی که سفته ها را در اختیار وی قرار داده اید ولیکن عملا مشارالیه در قبال تسلیم اظهار نامه اقدامی نکرده و بعبارتی وفای بعهد نکرده در نتیجه لزومی به ضبط سفته ها متصور نیست در غیر اینصورت علیه وی اقدام قضایی انجام خواهید داد.
خیر، از لحاظ قانونی، شما نمیتوانید در سفته سفید امضای طرف مقابل مبلغ ۳ میلیارد را بنویسید و بر اساس آن از او شکایت کنید.
بهتر است ابتدا با ارسال اظهارنامه رسمی درخواست استرداد سفتههای امانی خود را کنید، و در صورت پس ندادن، میتوانید با طرح دعوای حقوقی "استرداد لاشه سفته" یا شکایت کیفری "خیانت در امانت" اقدام کنید.
در مورد سفتهها متاسفانه وضعیت شما حساس است و اقدام باید با دقت انجام شود:
۱. تکلیف سفتههای ۳ میلیاردی: چون این سفتهها را به عنوان امانت نزد دوستتان گذاشتهاید و نمیخواهید در دادگاه مطرح شوند، نباید به هیچ وجه روی سفته سفید امضا مبلغ ۳ میلیارد تومان ثبت کنید و سپس اظهارنامه بدهید یا شکایت کنید. این اقدام از نظر قانونی جعل محسوب شده و نه تنها کمکی به شما نمیکند، بلکه شما را در موضع ضعف و اتهام قرار میدهد.
۲. جلوگیری از سوءاستفاده دوستتان: تنها راه حل این است که فورا و به صورت کتبی و رسمی (ترجیحا از طریق اظهارنامه رسمی)، از دوستتان بخواهید که تمام ۱۵ فقره سفته امانتی شما را که نزد اوست، فورا مسترد نماید. در متن اظهارنامه، ماهیت سفتهها را “سفتههای امانتی” ذکر کنید و تاکید کنید که تعهد اصلی شما (وسیلهای که قرار بود بیاورید) محقق نشده و سفتهها باید بازگردانده شوند. این کار یک سند رسمی ایجاد میکند که نشان دهد شما در حال پیگیری هستید و او در مقام امین بوده است.
۳. سفته سفید امضا: تا زمانی که مبلغی توسط او درج نشده، فعلا در دست شما امنتر است. در اولین فرصت، باید از او بخواهید آن سفته سفید امضا را نیز به شما بازگرداند یا حتما سقف مبلغ (۶۰ میلیون تومان) را در آن درج کند تا در صورت سوءاستفاده، سقف ضرر شما مشخص باشد.
درج مبلغ بیش از سقف چاپی در سفته امکان پذیر نیست ، در صورت انجام، سفته در حکم سند عادی خواهد بود ، بهتر است برای ایشان ابتدا اظهارنامه ای جهت استرداد سفته ها بفرستید ، در صورتی که ایشان دعوای مطالبه وجه سفته علیه شما طرح نمایند دادگاه به منشا صدور سفته ها ورود خواهد کرد و شما باید اثبات نمایید که سفته ها به امانت دست ایشان بوده اند
سفته تا سقف مندرج در آن قابل مطالبه می باشد. که می توانید پر کنید.
درخصوص سفته های خود ابتدا اظهارنامه ارسال نمایید چنانچه نتیجه ای حاصل نشد اقدام به طرح استرداد لاشه سفته مطرح کنید.
شما بیش از سقف ریالی سفته نمیتونی مبلغ بیشتری را درج کنید
تقاضا ی استرداد سفته های امانی را بدهید
در صورتی که ایشون روی سفته ها اقدام نمود ادعای امانی بودن و اینکه هیچ معامله ای بین شما رخ نداده یا وجه نقدی به حسابتان واریز نکرده را مطرح کنید
باسلام درصورتی که سفته هارا باکدملی خودتون خریداری کردید میتونید به بانک ملی مراجعه کنید و با ارائه شماره ملی تون تاریخ خرید سفته ها و شماره سریالشون رو ازبانک بگیرید بعد طی اظهارنامه ای و باارائه مستندات کافی از ایشان بخواهید تا سفته ها رو بهتون مسترد کنه ضمنا باید شماره سفته هارو داخل اظهارنامه قید کنید، درصورتی که سفته هارو مسترد نکرد طی دادخواست حقوقی الزام ایشان به مسترد نمودن سفته هارا بخواهید،ولی درخصوص سفته ای که دردست خودتون هست فقط میتوانید تا سقف اعتبارسفته مبلغ درآن درج کنید مازاد برآن اعتبار قانونی ندارد.
اظهار نامه مبنی بر اعلام امانت بودن سفته ها نزد ایشان و درخواست استرداد ظرف ۷۲ ساعت برای ایشان ارسال کنید
در صورت عدم استرداد دعوی کیفری خیانت در امانت و دادخواست حقوقی استرداد سفته مطرح کنید
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی
