مقدار نفقه و اجرت المثل برای ایشون حدودا چقدر میشود؟

علیرضا عبدالله پور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

در مورد مهریه ای که وجه نقد بوده است محاسبه به نرخ روز فقط تا تاریخ فوت شوهر یعنی همون سال۱۳۸۵صورت خواهد گرفت و بعد از تاریخ فوت دیگه به مهریه خسارت تعلق نمی گیرد.اما در مورد نفقه هم به زن بعد از فوت شوهر صرفا نفقه گذشته و ایام عده اگه نگه داشت تعلق می گیرد و زن نمی تواند برای سالهای بعد از مرگ شوهر از ماترک نفقه بردارد.به زبان عامیانه زنی که عده وفات نگه داشته باشد یعنی تا چهارماه و ده روز بعد از مرگ شوهرش ازدواج نکند میتواند نفقه این مدت کوتاه عده فوت را بخواهد و اگر قبل از مرگ شوهرش هم نفقه طلب دارد می تواند آن نفقه باقیمانده را هم طلب کند ولی اینطور نیست که زن برای سالیان بعد از مرگ شوهرش هم مستحق نفقه باشد تازه همین نفقه ایام عده و گذشته زن هم اگر ماترکی نباشد قابل وصول نخواهد بود و صرفا از محل ماترک قابل وصول است.در مورد اجرت المثل ایام زوجیت هم این مبلغ تا تاریخ فوت قابل محاسبه و مطالبه است و برای سالیان بعد از مرگ شوهر اجرت المثل محاسبه نمی شود.اما برای مطالبه اجرت المثل و نفقه، زوجه به عنوان خواهان با توجه به وسع مالی شوهرش و شرایط مالی که دارند خودش می تواند مبلغ نفقه و اجرت المثل را تعیین کند و الزامی نیست که حتما این مبلغ توسط کارشناس تعیین شود بهرحال ملاک قانون است و قانون تعیین مبلغ خواسته را تکلیف و اختیار خواهان قلمداد نموده و این صاحب حق است که در ستون خواسته حق خود را تعیین می کند و از طرف مقابل مطالبه می کند و قانون به طرف دعوی این اختیار را داده که به مبلغ خواسته اعتراض کند.هیچ قانونی به زوجه تکلیف نکرده که حتما برای محاسبه مبلغ نفقه و اجرت المثل خودش کارشناس بگیرد .قانون تعیین مبلغ خواسته را حق و وظیفه و تکلیف خواهان دانسته است پس زن می تواند با توجه به وسع مالی شوهرش خودش مثلا ماهیانه دو میلیون تومان نفقه برای خود در نظر بگیرد و همین مبلغ را مطالبه کند و مرجع رسیدگی هم حق ندارد به این مبلغ اعتراض کند و تنها طرف دعوی حق دارد به مبلغ خواسته معترض باشد پس اگر خوانده آمد و معترض مبلغ نفقه شد در اینحالت وظیفه خوانده هست که دستمزد کارشناس را پرداخت کند تا کارشناس مبلغ دقیق نفقه یا اجرت المثل را تعیین نماید.متاسفانه این رویه غلط که زن حتما باید برای نفقه کارشناس بگیرد چنان فراگیر شده که حتی خود وکلا هم به مردم می گویند باید کارشناس بگیرید.همکاران محترم عنایت داشته باشید که رویه رایج ملاک ما نیست رویه هم ممکن است غلط باشد مگر قانون تعیین مبلغ خواسته را بر ذمه خواهان نگذاشته؟شما بر چه مبنای قانونی به طرف می گویید باید برای نفقه کارشناس بگیرد؟کدام قانون به زوجه تکلیف میکند پول کارشناس جهت تعیین نفقه بدهد؟ قانون گفته زن می تواند نفقه خودش را مطالبه کند ولی الزام نکرده که حتما با کارشناسی نفقه خود را تعیین کند.اگر شوهر مبلغ خواسته را زیاد و خارج از توان خود ببیند طبق قانون می تواند اعتراض کند و کارشناس بگیرد که در این حالت هم هزینه کارشناسی بر ذمه شوهر خواهد بود.شاید مبلغ دستمزد کارشناسی زیاد نباشد ولی وقتی خواهان زنی خانه دار است که ماههاست ریالی درآمد نداشته است همین مبلغ ناچیز هم می تواند وی را در رسیدن به حق قانونی خودش دچار مشکل کند در حالیکه او اصلا الزامی ندارد دستمزد کارشناس بدهد.او ذیحق است و اختیار تعیین حق خود را دارد چرا دستمزد کارشناسی را از همان ابتدا بر ذمه شوهر قرار ندهد؟