موضوعتان را بگویید، در چند ثانیه به وکیلِ در دسترس میرسید
لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
مطالبه اجرت‌المثل عرصه‌ای که اعیان آن فروخته شده و عرصه هنوز تقسیم نشده
پرسیده شده ۲ ماه پیش
۳۶ پاسخ ثبت شده
ساختمانی در روستا وجود دارد که اعیان آن توسط ورثه تقسیم و به خریدار فروخته شده است. حال سند ملک تازه پیدا شده و مشخص شده عرصه هنوز بین وراث تقسیم نشده است. آیا ورثه میتوانند بابت استفاده خریدار از عرصه در این چند سال، اجرت‌المثل مطالبه کنند؟
جمع‌بندی پاسخ وکلاهوش مصنوعی
بیشتر وکلا معتقدند اگر در قرارداد صراحتاً فقط اعیان فروخته شده باشد و خریدار اذنی برای استفاده از عرصه نداشته باشد، ورثه به نسبت سهم مشاع خود حق مطالبه اجرت‌المثل را دارند. با این حال برخی وکلا معتقدند استفاده از عرصه لازمه اعیان است یا فروش کل ملک مانع این مطالبه میشود.
این دیدگاه کلی حقوقدانان است، اما سرنوشت پرونده به متن قرارداد فروش و وجود یا عدم وجود اذن برای تصرف عرصه بستگی دارد.
مهناز عبدالمحمدیآنلاینوکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه·۵٫۰
پاسخ هوشمند بنیاد وکلاهوش مصنوعی
امکان مطالبه اجرت‌المثل عرصه از خریدار اعیان
فروش اعیان لزوماً به معنای انتقال عرصه یا اذن در انتفاع از آن نیست. اگر اثبات شود تنها اعیان واگذار شده و خریدار بدون اذن و توافق از عرصه مشاعی استفاده کرده است، ورثه میتوانند به نسبت سهم خود اجرت‌المثل ایام تصرف را مطالبه کنند. البته اگر استفاده از عرصه لازمه عرفی استفاده از اعیان تلقی شود یا ورثه قبلاً اذن داده باشند، مطالبه اجرت‌المثل با چالش مواجه خواهد شد. بررسی عبارات مبایعه‌نامه و حدود اختیارات واگذارشده نقش اساسی در نتیجه دارد.
این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.
درود بر شما؛
بله، در اصل قابل مطالبه است؛ مشروط بر احراز مالکیت مشاعی ورثه نسبت به عرصه و اثبات تصرف خریدار بدون اذن آنان. فروش اعیان، فی‌نفسه موجب انتقال عرصه یا اذن در انتفاع از آن نمی‌شود. مبنای دعوا مواد ۳۰۸، ۳۲۰، ۳۳۶، ۵۷۶، ۵۸۱ و ۵۸۲ قانون مدنی است و اجرت‌المثل به نسبت سهم مشاعی هر وارث مطالبه میشود. نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۳۵۷ مورخ ۱۳۹۸/۸/۲۰ نیز مطالبه اجرت‌المثل شریک از متصرف را در فرض غصب پذیرفته است.
اما نکته تعیین‌کننده این است که صرف سکونت خریدار، بدون احراز مخالفت مالک یا فقدان اذن، برای موفقیت دعوا کافی نیست و باید وضعیت حقوقی عرصه، حدود معامله اعیان و علم و اذن طرفین دقیقا بررسی شود.
آیا در این پرونده، سند عرصه به نام مورث است، مبایعه‌نامه فروش اعیان چه عبارتی درباره عرصه دارد و آیا ورثه تاکنون مخالفت خود با تصرف خریدار را رسما اعلام کرده‌اند؟ پاسخ این سه موضوع، مبنای تعیین دقیق خواسته و امکان مطالبه اجرت‌المثل سنوات گذشته است.
باسلام
اگر عرصه همچنان مشاع بین ورثه باشد و خریدار اعیان بدون اجازه همه مالکان عرصه از زمین استفاده کرده باشد، تصرف او نسبت به سهم ورثه‌ای که رضایت نداده‌اند، میتواند موجب مسئولیت و مطالبه اجرت‌المثل شود. مواد ۵۸۱ و ۵۸۲ قانون مدنی نیز تصرف بدون اذن در مال مشاع را مورد توجه قرار داده‌اند.
اینکه اعیان به خریدار فروخته شده لزوما به معنی انتقال عرصه نیست. باید متن مبایعه‌نامه‌ها و اسناد فروش بررسی شود تا مشخص شود آیا سهمی از عرصه نیز به خریدار منتقل شده یا خیر.اجرت‌المثل اصولا باید به نسبت سهم هر وارث از عرصه محاسبه شود، نه اینکه تمام اجرت ملک به یک یا چند وارث تعلق بگیرد. در رویه حقوقی نیز امکان مطالبه اجرت‌المثل از متصرف مال مشاع پذیرفته شده است.اگر خریدار با اجازه برخی از ورثه در ملک سکونت داشته، این موضوع میتواند در میزان و مبنای اجرت‌المثل مؤثر باشد؛ بنابراین تاریخ شروع تصرف، حدود اجازه و مفاد قرارداد فروش اهمیت زیادی دارد.
رف اینکه اعیان ساختمان به خریدار فروخته شده، به‌تنهایی باعث ایجاد حق مطالبه اجرت‌المثل عرصه برای ورثه نمی‌شود؛ باید مشخص شود عرصه متعلق به چه کسی است و خریدار با چه مجوزی در آن تصرف داشته است. اگر ورثه مالک عرصه باشند و خریدار بدون اذن آنان از عرصه استفاده کرده باشد، اصولا امکان مطالبه اجرت‌المثل به نسبت سهم مالکانه وجود دارد؛ مبنای آن نیز ضمان منافع مال غیر و از جمله مواد ۳۰۸ و ۳۲۰ قانون مدنی است.
اما نکته مهم این است که اگر خود ورثه اعیان را به خریدار فروخته و در زمان معامله، تحویل و استفاده از ساختمان، تصرف خریدار در عرصه را پذیرفته یا اذن ضمنی به استفاده از عرصه داده باشند، مطالبه اجرت‌المثل برای سال‌های گذشته به این سادگی قابل پذیرش نیست و باید حدود اذن و توافق طرفین بررسی شود. همچنین اگر عرصه هنوز مشاع و تقسیم‌نشده است، هر یک از ورثه فقط نسبت به سهم خود حق مطالبه دارد و باید مالکیت و میزان سهم او احراز شود؛ زیرا مطالبه اجرت‌المثل فرع بر احراز حق مالکانه است.
بنابراین در این پرونده، اول باید سند عرصه، نحوه فروش اعیان، متن قولنامه و اینکه آیا عرصه نیز در معامله به‌نحوی مورد توافق قرار گرفته یا خیر بررسی شود؛ بعد میتوان با اطمینان گفت ورثه نسبت به چه مدتی و چه میزان از اجرت‌المثل حق مطالبه دارند.
ورثه میتوانند از خریدار (یا مالک اعیان) اجرت‌المثل ایام تصرف را برای مدتی که از عرصه استفاده کرده، مطالبه کنند، زیرا عرصه هنوز به‌طور رسمی بین ورثه تقسیم نشده و در مالکیت مشاع آن‌ها باقی مانده است .
مبنای این مطالبه، ماده ۳۱۰ قانون مدنی است که می‌گوید: «هرکس مال دیگری را بدون اجازه تصرف کند، ضامن اجرت‌المثل آن است.»
با این حال، اگر خریدار به‌صورت با حسن نیت و با استناد به قولنامه یا مبایعه‌نامه عادی اقدام به خرید کرده باشد، ممکن است دادگاه میزان اجرت‌المثل را کاهش دهد یا او را از پرداخت معاف کند .
برای مطالبه، ورثه باید دادخواست اجرت‌المثل ایام تصرف را به دادگاه حقوقی تقدیم کرده و مدارک (سند عرصه و تقسیم‌نامه) را ارائه دهند.
بستگی به قرارداد بیع دارد . اگر در قرارداد اقدام به فروش کلی ملک کرده باشید امکان تفکیک بین عرصه و اعیان وجود ندارد ولی اگر در قرارداد تنها اشاره به فروش اعیان کرده باشید امکان مطالبه اجرت المثل دور از ذهن نخواهد بود .
در هر صورت برای راهنمایی دقیق باید قرارداد ملاحظه و بررسی شود .
چنانچه عرصه ملک همچنان به‌صورت مشاع در مالکیت ورثه باقی مانده و صرفا اعیان بین وراث تقسیم و سپس به خریدار منتقل شده، ورثه اصولا میتوانند نسبت به سهم مشاع خود از عرصه، در صورت احراز تصرف بدون اذن یا خارج از حدود اذن، مطالبه اجرت‌المثل ایام تصرف نمایند. اما استحقاق اجرت‌المثل و مبدا آن منوط به ارزیابی مفاد مبایعه‌نامه، حدود حقوق منتقل‌شده به خریدار، اذن یا عدم اذن ورثه در استفاده از عرصه و نحوه تصرف خریدار می باشد.
سلام پیرو سوال شما، بله، اصولا ورثه میتوانند اجرت‌المثل عرصه را مطالبه کنند؛ اما صرف اینکه عرصه بین وراث تقسیم نشده، کافی نیست. باید ثابت شود خریدار بدون اذن ورثه در عرصه مشاع تصرف کرده و استفاده او موجب محرومیت ورثه از منافع شده است. اجرت‌المثل معمولا به نسبت سهم هر وارث و با نظر کارشناس محاسبه میشود. اگر خریدار با اذن ورثه یا بر مبنای توافق قبلی در عرصه مستقر شده باشد، مطالبه برای آن مدت ممکن است منتفی یا محدود شود. همچنین باید توجه کرد فروش اعیان لزوما به‌معنای انتقال عرصه نیست و وضعیت حقوقی معامله و حدود اذن در تصرف باید بررسی شود.
با سلام
به‌طور کلی، صرف اینکه عرصه بین ورثه تقسیم نشده، به‌تنهایی باعث استحقاق آنان نسبت به اجرت‌المثل نمی‌شود.
اگر خریدار اعیان را به‌صورت قانونی از ورثه خریداری کرده و استفاده او از عرصه لازمه و تابع مالکیت اعیان بوده باشد، مطالبه اجرت‌المثل برای سال‌های گذشته نیازمند مبنای حقوقی مشخص است؛ خصوصا اگر ورثه هنگام فروش اعیان، استفاده از عرصه را نیز پذیرفته یا اعیان بدون عرصه عملا قابل استفاده نبوده باشد.
اما اگر ثابت شود خریدار بدون اذن مالکان عرصه از زمین استفاده کرده و حقی نسبت به عرصه نداشته، حسب شرایط امکان مطالبه اجرت‌المثل وجود دارد.
بنابراین مفاد قرارداد فروش اعیان، سابقه تصرف و نحوه مالکیت عرصه تعیین‌کننده است.
درود
فروش اعیان، به‌تنهایی اذن رایگان و دائمی برای استفاده از عرصه محسوب نمی‌شود اما اگر از مفاد قرارداد یا اوضاع‌واحوال معامله معلوم باشد که ورثه، استفاده خریدار از عرصه را نیز اجازه داده‌اند، در مدت اذن اجرت‌المثل قابل مطالبه نیست.
بنابراین صرف کشف سند عرصه و مشاع بودن آن، برای مطالبه اجرت‌المثل چند سال گذشته کافی نیست و باید مفاد قرارداد فروش اعیان و حدود اذن ورثه در استفاده از عرصه بررسی شود
سلام. بله، اصولا اگر عرصه همچنان در مالکیت مشاع ورثه باشد و خریدار بدون اذن آنان از عرصه استفاده کرده باشد، هر وارث میتواند به نسبت سهم خود اجرت‌المثل ایام تصرف را مطالبه کند؛ اما مدت و میزان آن باید با توجه به سند، قرارداد فروش اعیان و نحوه تصرف تعیین شود
بستگی به قرارداد بیع فی مابین شما دارد . اگر در قرارداد اقدام به فروش کلی ملک کرده باشید امکان تفکیک بین عرصه و اعیان وجود ندارد
ولی اگر در قرارداد تنها اشاره به فروش اعیان کرده باشید امکان مطالبه اجرت المثل امکان نخواهد داشت
در هر صورت برای راهنمایی دقیق باید قرارداد بیع بررسی شود .
بله ورثه می توانند از خریدار اعیان بابت ایام تصرف عرصه مطالبه اجرت المثل کنند زیرا فروش اعیان لزوما به معنای انتقال عرصه یا اذن در انتفاع رایگان از آن نیست و چون عرصه هنوز در مالکیت ورثه است خریدار بابت استفاده از زمین مدیون آن ها خواهد بود مگر اینکه در قرارداد فروش حق استفاده رایگان از عرصه به خریدار اعطا شده باشد
خریدار اعیان، مالک بنا شده، اما مالکیت عرصه به او منتقل نشده. استفاده از زمین زیر بنا بدون اذن یا قرارداد اجاره/حق انتفاع با مالکین عرصه (ورثه)، مبنای مطالبه اجرت‌المثل است. مالک عرصه میتواند اجرت‌المثل زمین را بخواهد هرچند دادگاه‌ها با توجه به حسن‌نیت و اذن قبلی معمولا محتاط عمل می‌کنند.
معمول است در روستا عرصه واعیان ملک مسکونی با هم فروش برسد اینکه شما مدعی فروش اعیان هستید باید بررسی شود هیچ شخصی صرفآ به خرید اعیان مسکونی روستایی اقدام نمیکند، به فرض محال که ادعای شما صحیح باشد، میتوانید اقدام به مطالبه اجرت‌المثل عرصه نمایید
در اصل، بله؛ اما نه صرفا به دلیل اینکه عرصه هنوز تقسیم نشده است. ورثه باید مالکیت خود نسبت به عرصه و همچنین استفاده خریدار از سهم آنان بدون اذن یا رضایت را اثبات کنند. در مال مشاع، هر وارث به نسبت سهم خود در عرصه مالک است و در صورت احراز تصرف بدون اذن، امکان مطالبه اجرت‌المثل وجود دارد. 
با این حال، اگر خریدار اعیان را با اطلاع و توافق ورثه خریداری کرده و استفاده از عرصه نیز در چارچوب همان معامله مورد رضایت آنان بوده باشد، مطالبه اجرت‌المثل برای سال‌های گذشته میتواند با ایراد جدی مواجه شود؛ زیرا اذن یا توافق بر استفاده رایگان مانع مطالبه اجرت‌المثل است. 
نکته مهم دیگر این است که اجرت‌المثل اصولا به نسبت سهم هر وارث مطالبه میشود و میزان آن با کارشناسی تعیین خواهد شد. بنابراین صرف پیدا شدن سند عرصه، به‌تنهایی موجب ایجاد بدهی چندساله برای خریدار نمی‌شود و شرایط تصرف و رضایت ورثه در هر دوره باید بررسی شود.
سلام
ملک را فروخته و تویل خریدار از ملک استفاده کرده و نمیتوان آن را از عرصه جدا نمایید و ادعای شما تابع قرداد است اگر قید شده که که فقط اعیان را فروخته اید و اجازه استفاده از عرصه را نداشته میتوانید اجرت المثل دریافت نمایید
با سلام کاربر گرامی بله در صورتی که عرصه متعلق حقوق وراث باشد و خریدار بدون خرید آن از آن ملک و بدون اجازه ورثه از آن استفاده نموده باشد می‌بایست حسب مسئولیت مدنی اجرت المثل ایام تصرف را به ورثه رد نماید
اگر عرصه همچنان مشاع و متعلق به ورثه باشد، استفاده اختصاصی خریدار از عرصه بدون اذن سایر مالکان میتواند موجب مسئولیت پرداخت اجرت‌المثل شود؛ اما میزان آن بر اساس سهم هر مالک و نحوه تصرف تعیین میشود.
سلام
چنانچه اثبات گردد صرفا اعیان منتقل شده و عرصه همچنان به وراث اختصاص دارد میتوانید دادخواست مطالبه اجرت المثل ایام تصرف مطرح نمایید لذا پرونده جهت تعیین میزان اجرت‌المثل به کارشناسی ارجاع میگردد و پس از تعیین مورد حکم واقع میشود
بله، در اصل قابل مطالبه است؛ اگر ثابت شود خریدار با تصرف اعیان، از عرصه مشاعی که متعلق به همه وراث بوده، بدون رضایت آنان استفاده کرده است، وراث میتوانند به نسبت سهم خود اجرت‌المثل عرصه را مطالبه کنند
سلام بله اگر عرصه همچنان مشاع و متعلق به وراث بوده و خریدار بدون اذن آنان از عرصه استفاده کرده باشد وراث میتوانند به نسبت سهم خود اجرت المثل ایام تصرف را مطالبه کنند
سلام و درود. اصولا بله؛ اگر خریدار فقط اعیان را خریداری کرده و عرصه همچنان مشاعا متعلق به وراث باشد، وراث میتوانند اجرت‌المثل ایام تصرف عرصه را مطالبه کنند؛ البته میزان و استحقاق آن با توجه به مفاد قرارداد، نحوه تصرف و نظر کارشناس رسمی تعیین میشود.
سلام؛ با توجه به اینکه فروش تنها شامل اعیان بوده و عرصه هنوز تقسیم نشده است، ورثه میتوانند با استناد به مالکیت بر عرصه، درخواست اجرت‌المثل بابت تصرف خریدار در بخش تقسیم‌نشده را مطرح کنند.
اگر ورثه هنوز مالک مشاعی عرصه باشند و فقط اعیان به خریدار منتقل شده باشد، در اصل امکان مطالبه اجرت‌المثل عرصه به نسبت سهم هر یک از وراث وجود دارد و برای این کار لازم نیست ابتدا عرصه بین وراث تقسیم یا افراز شده باشد.
اما باید قرارداد فروش اعیان دقیقا بررسی شود؛ چون اگر از مفاد معامله یا توافق ورثه معلوم شود که استفاده از عرصه نیز با رضایت آنان و بدون اجرت واگذار شده، مطالبه اجرت‌المثل برای همان مدت میتواند با ایراد مواجه شود. بنابراین صرف اینکه سند عرصه تازه پیدا شده، به‌تنهایی برای مطالبه اجرت‌المثل چند سال گذشته کافی نیست و نحوه واگذاری اعیان و اذن ورثه در استفاده از زمین اهمیت زیادی دارد.
بله، ورثه میتوانند برای مدت استفاده خریدار از عرصه (با فرض عدم اذن) اجرت‌المثل ایام تصرف را مطالبه کنند، اما میزان آن به تشخیص کارشناس و با احتساب مرور زمان احتمالی خواهد بود.
سلام در صورتی که صراحتا اعیان فروخته شده و عرصه جدا شده از مبیع بله میتوان اجرت المثل گرفت برای بررسی دقیق تر باید مبایعه نامه بررسی گردد لذا وقت مشاوره رزرو نمایید
بله، در اصل ممکن است؛ چون عرصه همچنان مشاع بین وراث بوده و خریدار با استفاده از عرصه، در سهم سایر وراث نیز تصرف داشته است. در مال مشاع، شریک میتواند در صورت تصرف بدون اذن، اجرت‌المثل به نسبت سهم خود مطالبه کند.
اما نکته مهم این است که مفاد معامله و میزان حق خریدار در اعیان باید بررسی شود؛ اگر خرید اعیان همراه با حق استفاده از عرصه بوده یا وراث قبلا چنین اجازه‌ای داده باشند، نتیجه میتواند متفاوت باشد.
بنابراین پاسخ قطعی به «کل چند سال» وابسته به قرارداد فروش اعیان، مالکیت عرصه و اذن یا عدم اذن وراث است.
بله، با توجه به مالکیت مشاعی عرصه (ماده ۵۷۱ قانون مدنی) و تفکیک حقوقی آن از اعیان، اگر خریدار بدون اذن تمام مالکان عرصه از آن استفاده کرده باشد، ورثه حق مطالبه اجرت‌المثل ایام تصرف را دارند (ماده ۳۲۰ قانون مدنی و قواعد ضمان ید). فروش اعیان لزوما به معنای انتقال مالکیت عرصه نیست؛ لذا خریدار ملزم به پرداخت اجرت‌المثل بابت استفاده از سهم مشاعی ورثه در عرصه است.
سلام، مطالبه اجرت المثل از خریدار اعیان، منوط به احراز تصرف وی در عرصه مشاع بدون اذن کلیه ورثه و بررسی دقیق مبایعه نامه جهت تفکیک فروش اعیان از عرصه است؛ چنانچه عرصه کماکان مشاع و فروش صرفا مربوط به اعیان باشد، میتوان به نسبت سهم الارث هر یک از ورثه، اجرت المثل ایام تصرف را مطالبه نمود. موفق باشید
سلام. دوست عزیز فروش اعیان ملک بدون عرصه آن ممکن نیست
علیهذا درچنین فرضی این خریدارست ک میتواند مدعی شود ک بدون تعیین سهم ورثه درعرصه ملک به ایشان واگذار شده
