مراحل انجام انحصار وراثت چگونه است و از کجا باید شروع کرد؟

توتیا پرتوی آملی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸ · ۶ مشاوره موفق

با سلام
مراحل انجام انحصار ورثه :
۱.دریافت فرم مخصوص
به شورای حل اختلاف شهری بروید که آخرین اقامتگاه متوفی بوده است. در این فرم باید اسامی افرادی که از متوفی ارث می‌برند را با مشخصات کامل و نسبت آنها با مرحوم بنویسید.

۲.وقت تایید وراث
مراجعه کنید به یک دفتر اسناد رسمی .ارائه فرمی که از شورای حل اختلاف گرفته‌اید ، گواهی فوت متوفی ،همچنین اصل و کپی‌شناسنامه و کارت ملی‌ تمام وارثان به دفتر اسناد رسمی.
در این مرحله ۲ شاهد هم که وارثان را می‌شناسند باید همراهتان باشند.(این فرم ثبت‌شده، از جمله مدارکی است که شوراهای حل اختلاف در مراحل بعدی از شما می‌خواهند.

۳: مالیات بر ارث
باید تکلیف اموال و دارایی‌های فرد متوفی هم در این مرحله مشخص شود. وارثان باید فهرستی از اموال منقول و غیرمنقول باقی‌مانده تهیه کنند. بعد یکی از وراث باید به اداره دارایی مراجعه کند تا تکلیف مالیات بر ارث مشخص شود. این مالیات براساس اینکه وراث چه نسبتی با متوفی دارند دریافت می‌شود.بعد اداره دارایی به شما رسیدی می‌دهد که این رسید هم برای گرفتن گواهی انحصار وراثت لازم است.

۴.مراجعه به شورای حل اختلاف
فرم مخصوص انحصار وراثت که با امضای همه وراث و شاهدان در یکی از دفاتر اسناد رسمی ثبت شده، کپی برابر اصل شناسنامه وراث، گواهی فوت متوفی، کپی برابر اصل عقدنامه همسر متوفی، دادخواست گواهی انحصار وراثت و رسید گواهی مالیاتی یا همان مالیات بر ارث، مدارک مهمی هستند که شما باید تهیه کرده باشید و آنها را به یکی از شوراهای حل اختلاف تحویل دهید.
حتما اصل شناسنامه وراث را به همراه داشته باشید.( یک نفر از وراث هم برای ارائه مدارک و دادخواست به شورای حل اختلاف‌برودکفایت می‌کند.)

از این مرحله به بعد شورای حل اختلاف اقدام می‌کند.. مرجع قضایی پس از ملاحظه اسناد و مدارک که ارائه داده‌اید در یک روزنامه کثیرالانتشار تقاضای شما را آگهی می‌کند تا اگر شخص متوفی، وارث دیگری داشته باشد با ملاحظه این آگهی به دادگاه مراجعه کند. پس از گذشت یک‌ماه از تاریخ نشر آگهی درصورتی که کسی به آن اعتراض نکند، بدون تشکیل جلسه رسیدگی و دعوت از وراث، گواهی انحصار وراثت صادر خواهد شد.

(معترضان چه کنند؟
۲ گروه می‌توانند به گواهی انحصار وراثت صادر شده اعتراض کنند و دادگاه هم باید با تشکیل جلسه‌ای دیگر، تکلیف را مشخص کند. یکی از کسانی که می‌تواند اعتراض کند دادستان قضایی است؛ یعنی این دادستان اگر تشخیص دهد که فرد فوت شده وارثی ندارد و درخواست ارائه شده بی‌اساس است، می‌تواند به صدور این گواهی اعتراض کند. گروه دوم هم افرادی هستند که فکر می‌کنند نامشان باید در میان وراث باشد و نیست یا گواهی انحصار وراثت به زیان آنها صادر شده است. به هر حال هر یک از این ۲ گروه باید اعتراض خود را اعلام کنند و حق دارند که از رای دادگاه، تقاضای تجدیدنظر کنند.)


با داشتن گواهی انحصار وراثت می‌توانید به شکل کاملا قانونی، سراغ تقسیم ارث بروید. بانک‌ها هم با وجود این گواهی به شما اجازه برداشت از حساب شخص متوفی را خواهند داد. فقط دانستن یک نکته در این زمینه مهم است؛ یادتان باشد درصورت متعدد بودن تعداد وراث، یا باید همه در زمان طلب اموال متوفی حضور داشته باشند یا اینکه همه وراث به یکی از ورثه‌‌، وکالت رسمی و محضری بدهند که به‌دنبال جمع‌آوری اموال برود. مسلما روش دوم از نظر صرف زمان و پیگیری کارها بسیار بهتر است. ملکی هم که به نام متوفی در اداره املاک ثبت شده باشد، با ارائه گواهی انحصار وراثت، به نام همه وارثان ثبت خواهد شد.