مال مفقودی و گمشده که پیدا کرده ایم، باید پس داده شود؟

سیدسعید موسوی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

باسلام مواد مرتبط این موضوع رد قانون مدنی : ماده ۱۶۲ - هرکس مالی
پیدا کندکه قیمت آن کمتر از یک درهم ( نیم مثقال و یک پنجم مثقال شرعی نقره ) باشد
می تواندآن را تملک کند . ( اصلاحی ۸/۱۰/۱۳۶۱ ) & ماده ۱۶۲ - هر کس مالی پیدا کند
که قیمت آن کمتر از یک درهم که وزن آن ۶ /۱۲ نخود نقره باشد ، می تواند آنرا تملک
کند. ( اصلاحی ۴/۸/۱۳۷۰ ) & ماده ۱۶۳ - اگر قیمت مال پیدا شده یک درهم یا بیشتر
باشد پیدا کننده باید یک سال تعریف کند و اگر در مدت مزبور صاحب مال پیدا نشد
مشارالیه مختار است که آن را بطور امانت نگاهدارد یا تصرف دیگری در آن بکند در
صورتی که آن را بطور امانت نگاه دارد و بدون تقصیر او تلف شود ضامن نخواهد بود . (
اصلاحی ۸/۱۰/۱۳۶۱ ) & ماده ۱۶۳ - اگر قیمت مال پیدا شده یک درهم که وزن آن ۶/۱۲
نخود نقره یا بیشتر باشد ، پیداکننده باید یک سال تعریف کند و اگر در مدت مزبور
صاحب مال پیدا نشد ، مشارالیه مختار است که آنرا به طور امانت نگاه دارد یا تصرف
دیگری در آن بکند در صورتی که آنرا به طور امانت نگاه دارد یا تصرف دیگری در آن
بکند در صورتی که آنرا به طور امانت نگاه دارد و بدون تقصیر او تلف شود، ضامن
نخواهد بود. تبصره - در صورتی که پیداکننده مال از همان ابتدا یا پیش از پایان مدت
یک سال علم حاصل کند که تعریف بی فایده است و یا از یافتن صاحب مال مایوس گردد
تکلیف تعریف از او ساقط می شود . & ماده ۱۶۴ - تعریف اشیاء پیدا شده عبارت است از
نشر و اعلان برحسب مقررات شرعی بنحوی که بتوان گفت که عادتا به اطلاع اهالی محل
رسیده است . ( اصلاحی ۸/۱۰/۱۳۶۱ ) & ماده ۱۶۴ - تعریف اشیا پیدا شده عبارت است از
نشر و اعلان بر حسب مقررات شرعی به نحوی که بتوان گفت که عادتا به اطلاع اهالی محل
رسیده است . ( اصلاحی ۴/۸/۱۳۷۰) ماده ۱۶۵ - هرکس دربیابان یاخرابه که خالی ازسکنه
بوده ومالک خاصی نداردمالی پیداکندمی تواندآنراتملک کندومحتاج به تعریف نیست مگر
اینکه معلوم باشدکه مال عهدزمان حاضراست دراین صورت درحکم سایراشیاء پیداشده
درآبادی خواهدبود. ماده ۱۶۶ - اگرکسی درملک غیریاملکی که ازغیرخریده مالی
پیداکندیا احتمال بدهدکه مال مالک فعلی یامالکین سابق است بایدبه آنهااطلاع بدهد
اگرآنهامدعی مالکیت شدندبه قرائن مالکیت آنهامعلوم شدبایدبه آنها بدهدوالابطریقی
که فوقامقرراست رفتارنماید. ماده ۱۶۷ - اگرمالی که پیداشده است ممکن نیست باقی
بماندوفاسد می شودبایدقیمت عادله فروخته شودوقیمت آن درحکم خودمال پیداشده خواهد
بود. ماده ۱۶۸ - اگرمال پیداشده درزمان تعریف بدون تقصیرپیداکننده تلف شودمشارالیه
ضامن نخواهدبود. ماده ۱۶۹ - منافعی که ازمال پیداشده حاصل می شودقبل ازتملک متعلق
به صاحب آن است وبعدازتملک مال پیداکننده است .