طلاق به درخواست زوج، ادعای اعسار، تاثیر عدم حضور زوجه در جلسه

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام و وقت بخیر 🌿

۱) اعتراض به اعسار (عدم تمکن مالی)
• پس از ابلاغ دادخواست اعسار، شما طبق ماده ۷ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی فقط ۱۰ روز (از تاریخ ابلاغ) فرصت دارید «لایحه اعتراض به اعسار» تقدیم کنید.
• در این لایحه می‌توانید بخواهید:
  – استعلام گردش حساب بانکی، مالیات، دفاتر دارایی، املاک، خودرو و …
  – احضار شهود زوج برای ادای توضیح و احیانا اثبات شهادت کذب.
• چنانچه انتقال اموال به مادرش صرفا برای فرار از پرداخت حقوق مالی شما (مهریه، نفقه، اجرت‌المثل و …) باشد، می‌توانید به استناد ماده ۲۱۸ قانون مدنی و ماده ۲۱ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی دادخواست «ابطال معامله به قصد فرار از دین» یا «اعتراض ثالث» بدهید تا اموال برگردد یا توقیف شود.

۲) شهادت دروغ (شهادت کذب)
• مطابق ماده ۶۵۰ قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات)، شهادت کذب جرم است و مجازات حبس سه ماه و یک روز تا دو سال یا ۷۴ ضربه شلاق دارد.
• اگر مطمئن هستید شهادتها دروغ است، می‌توانید شکایت کیفری «شهادت کذب» تنظیم کنید. (اثباتش ساده نیست، ولی وجود تناقض، مستندات مالی و … کمک می‌کند.)
• در صورت اثبات، هم شاهدان مجازات می‌شوند و هم رای اعسار می‌تواند نقض یا بی‌اثر شود.

۳) احضاریه‌ای که برای شما آمده است
• ماده ۲۳۲ قانون آیین دادرسی مدنی می‌گوید: هر شاهدی که بدون عذر موجه در موعد مقرر حاضر نشود، می‌توان او را جلب یا به پرداخت جریمه (۵۰ هزار تا ۵۰۰ هزار ریال) محکوم کرد. در عمل،‌ اکثر دادگاه‌های خانواده ابتدا جریمه نقدی می‌گذارند و فقط در صورت اهمیت زیاد، دستور جلب می‌دهند.
• اگر اصلا نمی‌خواهید بروید، دست‌کم یک «لایحه عدم امکان حضور» همراه با عذر موجه (بیماری، سفر، نداشتن اطلاعات،…) بفرستید تا از دستور جلب یا جریمه جلوگیری شود.
• حضور شما، حتی اگر سندی ندارید، می‌تواند فرصتی باشد تا به قاضی توضیح دهید که:
  – اموالی بوده که منتقل شده؛
  – کارت‌های بانکی عمدا بلااستفاده مانده؛
  – شاهدان زوج مطالب خلاف واقع می‌گویند.
قاضی ممکن است همان‌جا دستور استعلام بانکی یا دعوت از شهود طرف مقابل را بدهد.

۴) جمع‌آوری ادله پنهان بودن اموال
برای به چالش کشیدن اعسار، هر چیزی که گردش مالی یا دارایی را نشان دهد مفید است:
• پیامک‌های بانکی قدیمی، پرینت حساب مشترک، فیش حقوق یا بیمه، قبض مالیات، سند خودرو یا ملک که قبلا به نام او بود، آگهی فروش املاک، اظهارات شهود یا همکاران.
• اگر شماره حساب یا کدملی او را دارید، می‌توانید از دادگاه بخواهید شخصا استعلام کند (ماده ۲۱۹ ق.آ.د.م).

۵) احتمال دعوای «فرار از دین»
• اگر انتقال اموال بعد از مطالبه مهریه بوده یا نزدیک به زمان طرح اعسار، احتمالا مصداق فرار از دین است. دادخواست «ابطال معامله» یا «انفساخ هبه» در دادگاه حقوقی ممکن است نتیجه‌بخش باشد.

۶) گزینه‌های جایگزین
• وکیل بگیرید: تمام موارد بالا (اعتراض اعسار، شهادت کذب، فرار از دین) را می‌تواند تجمیع کند و پرونده را سریع‌تر پیش ببرد.
• درخواست تامین خواسته روی اموال مادر قبل از صدور رای نهایی، اگر بتوانید ظن صوری بودن معامله را ثابت کنید.

---

خلاصه:
۱) اگر در مهلت قانونی به رای اعسار اعتراض نکنید،‌ زوج احتمالا از پرداخت یک‌جای مهریه و سایر حقوق مالی معاف می‌شود.
۲) حضور در دادگاه گرچه الزامی نیست، ولی غیبت بدون عذر، ممکن است شما را با جریمه یا جلب روبه‌رو کند و مهم‌تر از همه، فرصت دفاع و ارائه دلایل را از دست می‌دهید.
۳) با لایحه یا حضور، می‌توانید درخواست استعلام رسمی حساب‌ها، بررسی نقل و انتقالات و تعقیب شهادت کذب کنید.
۴) انتقال اموال به مادر در صورت اثبات صوری بودن، قابل ابطال است.

امیدوارم تصویر روشن‌تری پیدا کرده باشید؛ موفق باشید 🌹