طرح مجدد دعوای اثبات مالکیت پس از رای قطعی رفع تصرف عدوانی چه حکمی دارد؟
شخصی در حدود سال ۱۳۶۰ در زمینی منزل مسکونی احداث کرده و حدود ۴۵ سال در آن سکونت داشته است. برخی فرزندان او نیز در همان منزل متولد و بزرگ شدهاند. پس از فوت وی، شخص ثالثی پس از ۴۵ سال سکوت با استناد به شهادت سه نفر مدعی مالکیت زمین شده و ابتدا دعوای رفع تصرف عدوانی مطرح کرده که پس از کارشناسی به نفع متصرفین، در دادگاه بدوی و تجدیدنظر رد شده و رای قطعی شده است. اکنون پس از چند سال، همان شخص قصد دارد دعوای اثبات مالکیت مطرح کند.
سوالات: آیا گذشت ۴۵ سال و سکوت طولانی مدعی در ارزیابی ادعای مالکیت موثر است؟ آیا رای قطعی قبلی میتواند ایراد اعتبار امر مختومه ایجاد کند؟ اگر مبنای ادعا صرفا شهادت شفاهی باشد و سند یا مدرک انتقال مالکیت وجود نداشته باشد، ارزش اثباتی آن چگونه است؟ با توجه به سکونت طولانی متصرفین، تولد برخی از آنان در همان ملک، آگاهی اهالی روستا از سابقه تصرف، و بودن قبوض و انشعابات به نام آنان، آیا این دعوا برای متصرفین خطر جدی دارد و چه مستنداتی برای دفاع باید از هماکنون جمعآوری شود؟
رای قطعی رفع تصرف عدوانی مانع طرح دعوای اثبات مالکیت نمیشود زیرا موضوع این دو دعوا متفاوت است، مگر اینکه در رای قبلی صراحتاً درباره مالکیت تصمیمگیری شده باشد. همچنین تصرف و سکوت طولانیمدت به تنهایی دلیل مالکیت نیست اما در کنار مدارک دیگر، قرینه دفاعی مهمی به نفع متصرف به شمار میرود.