شکایت تحصیل مال از طریق نامشروع به سبب معامله ربوی

حسن آرین پور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰ · ۲۱۰ مشاوره موفق

بله، از نظر عملی بهتر است هم‌زمان حقوقی اقدام کند و روی کیفری خیلی با احتیاط حساب باز کند. مسیر اصلی و مؤثرتر اینجا معمولا حقوقی است، نه کیفری.

اگر واقعا ۸۷ میلیون قرض داده شده و برای تضمین، چک ۱۱۰ میلیونی صادر شده و اصل بدهی هم بعدا تسویه شده، بدهکار می‌تواند دادخواست «ابطال اجراییه»، «توقیف عملیات اجرایی»، و «استرداد لاشه چک» بدهد و ثابت کند چک بابت تضمین بوده نه بابت دین مستقل. اگر اجرا از طریق اجرای ثبت یا اجرای مستقیم چک شروع شده، باید فوری درخواست دستور موقت یا توقیف عملیات اجرایی هم بدهد تا قبل از وصول چک، وضعیت روشن شود.

نکته مهم این است که اگر واریزهای ۷۰ و ۲۰ میلیون به حساب دختر انجام شده و بتواند ارتباط دختر با طلب اولیه و دستور و رضایت مادر را ثابت کند، این پرداخت‌ها می‌تواند به عنوان ایفای تعهد محسوب شود. همچنین اگر آن ۵۰ میلیون ربطی به این قرض نداشته، باید دقیق جدا شود چون طرف مقابل ممکن است آن را هم جزء بدهی حساب کند یا برعکس شما در دفاع دچار اختلاط شوید.

در مورد شکایت کیفری با عنوان خیانت در امانت، فقط وقتی شانس دارد که بتواند امانی بودن چک و سوءاستفاده از آن را خوب ثابت کند. صرف اینکه چک تضمینی بوده، همیشه به‌تنهایی برای محکومیت کیفری کافی نیست. عنوان «تحصیل مال از طریق نامشروع» هم گاهی مطرح می‌شود، ولی اثباتش ساده نیست. درباره ربوی بودن هم اگر واقعا مبلغ اضافه به عنوان سود قرض شرط شده باشد، از نظر اثباتی حساس است و نیاز به دلیل روشن دارد؛ صرف ادعا کافی نیست.

شاهد می‌تواند کمک کند، ولی در پرونده چک معمولا سند، پیام، واریزی‌ها، نحوه ثبت چک، و قرائن بانکی خیلی مهم‌ترند. اگر اسکرین‌شات ندارد، بهتر است فورا از گوشی، پیامک‌ها، حساب بانکی، پرینت گردش، و هرگونه مکالمه یا رسیدی که باقی مانده نسخه تهیه کند. اگر پیامک‌ها هنوز در گوشی هست، از شورای حل اختلاف یا دادگاه نمی‌شود خیلی راحت به صرف ادعا استناد قوی گرفت، ولی وجود همان پیام‌ها در گوشی و پرینت حساب‌ها می‌تواند قرینه مهمی باشد.