راه‌های بررسی ماهوی پرونده در دیوان عالی کشور پس از محکومیت قطعی کیفری چیست؟

پرسیده شده ۱ ماه پیش۲۴ پاسخ ثبت شده

محکوم قطعی کیفری هستم، در حالی که پرونده اصلاً ماهیت حقوقی دارد و مدارکم از ابتدا بررسی نشده و حکم بر اساس ادعای شاکیان صادر شده است. درخواست اعاده دادرسی موضوع ماده ۴۷۴ قانون آیین دادرسی کیفری را دادم و رد شد. درخواست ماده ۴۷۷ نیز بیش از یک‌ونیم سال است که نه رد شده و نه به دیوان عالی ارسال شده است. می‌خواهم بدانم از چه مسیر قانونی دیگری می‌توانم بخواهم که دیوان عالی کشور پرونده‌ام را به‌صورت ماهوی بررسی کند و مدارکم دیده شود؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

مسیر مستقلی برای کشاندن مستقیم پرونده به رسیدگی ماهوی دیوان وجود ندارد. تنها راه‌های باقی‌مانده پیگیری حضوری درخواست ماده ۴۷۷ از دادگستری استان با اثبات خلاف شرع بیّن، یا طرح مجدد اعاده دادرسی با جهت و ادله کاملاً جدید است.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

راه‌های ورود ماهوی دیوان پس از قطعیت حکم

پس از رد اعاده دادرسی، راه مستقلی برای الزام دیوان عالی کشور به بررسی ماهوی وجود ندارد. تنها راه رسیدگی ماهوی در شعبه خاص دیوان، پذیرش اعمال ماده ۴۷۷ از طریق پیگیری فعال و حضوری در دادگستری استان و اثبات خلاف شرع بیّن بودن رأی است. ادعای صرف مبنی بر حقوقی بودن دعوا یا عدم بررسی ادله کافی نیست و باید موازین شرعی نقض‌شده نشان داده شوند. در صورت داشتن ادله یا جهات قانونی جدید، امکان ثبت مجدد اعاده دادرسی موضوع ماده ۴۷۴ نیز همچنان وجود دارد.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۲۴ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
امیر مهدی‌زاده

امیر مهدی‌زاده

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۸ نظر)

درود بر شما؛
پس از رد اعاده دادرسی موضوع ماده ۴۷۴، راه مستقلی برای الزام دیوان عالی کشور به رسیدگی ماهوی وجود ندارد. مسیر اصلی، پیگیری مؤثر درخواست ماده ۴۷۷ است؛ زیرا در صورت تجویز، پرونده به شعب خاص دیوان عالی کشور ارسال و رسیدگی «شکلی و ماهوی» انجام می‌شود.

صرف ادعای حقوقی بودن موضوع یا بررسی‌نشدن مدارک، به‌تنهایی برای ماده ۴۷۷ کافی نیست؛ باید نشان داد رای قطعی با «مسلمات فقهی و موازین شرعی» به نحو خلاف شرع بین مغایرت دارد. نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۲/۴۸۹ مورخ ۱۴۰۲/۱۱/۱۶ نیز عدم استماع دفاع یا ایرادات مؤثر شکلی و ماهوی را در صورت تحقق خلاف شرع بین، قابل بررسی دانسته است. رای وحدت رویه شماره ۸۵۴ مورخ ۱۴۰۳/۸/۸ نیز حدود طرق فوق‌العاده پس از رسیدگی ماده ۴۷۷ را تبیین کرده است.

با توجه به توقف بیش از یک‌ونیم‌ساله درخواست، ابتدا باید مسیر، شماره ثبت، مرجع فعلی و علت عدم اتخاذ تصمیم بررسی شود؛ زیرا راهکار قانونی پرونده، بیش از هر چیز به نحوه تنظیم مستند «خلاف شرع بین» و تطبیق دقیق مدارک مغفول با مفاد دادنامه بستگی دارد.

مستندات: مواد ۴۷۴، ۴۷۶ و ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری؛ رای وحدت رویه شماره ۸۵۴ ۱۴۰۳/۸/۸؛ نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۲/۴۸۹ ۱۴۰۲/۱۱/۱۶.

معصومه حیدری

معصومه حیدری

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۸ نظر)

درود
اگر اعاده دادرسی رد شده، راه عادی دیگری برای بررسی ماهوی توسط دیوان عالی وجود ندارد.
در صورت ادعای خلاف شرع بین، مسیر را از طریق رئیس کل دادگستری استان پیگیری کنید. اگر جهت جدیدی از حهات اعاده دادرسی دارید، می‌توانید مجددا درخواست اعاده دادرسی بدهید

علیرضا باقری

علیرضا باقری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۱ نظر)

در این وضعیت، اگر اعاده دادرسی ماده ۴۷۴ رد شده باشد، دیوان عالی کشور مسیر دیگری ندارد که صرفا به درخواست محکوم‌علیه، پرونده قطعی را دوباره از نظر ماهوی بررسی کند. ماده ۴۷۶ هم تصریح دارد که دیوان در مرحله اعاده دادرسی ابتدا فقط بررسی می‌کند آیا پرونده با یکی از جهات ماده ۴۷۴ منطبق است یا خیر؛ در صورت تجویز، رسیدگی مجدد اصولا به دادگاه هم‌عرض ارجاع می‌شود.

مسیر مهمی که باقی می‌ماند ماده ۴۷۷ است؛ البته باید موضوع را صرفا «مدارکم بررسی نشده» یا «رای اشتباه است» مطرح نکرد، بلکه باید نشان داد رای قطعی خلاف شرع بین است. در صورت تجویز ماده ۴۷۷، پرونده به شعبه خاص دیوان عالی کشور می‌رود و آن شعبه می‌تواند رسیدگی شکلی و ماهوی مجدد انجام دهد. بنابراین اگر درخواست ۴۷۷ شما بیش از یک‌ونیم سال بلاتکلیف مانده، موضوع اصلی الان پیگیری وضعیت درخواست در دادگستری استان و مشخص کردن اینکه درخواست در چه مرحله‌ای قرار دارد و آیا به معاونت قضایی/مرجع مربوط ارسال شده یا خیر است؛ نه اینکه صرفا منتظر ارسال خودکار آن به دیوان باشید

الیکا فخرایی لطف آبادی

الیکا فخرایی لطف آبادی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۶ نظر)

سلام. در صورت رد درخواست ماده ۴۷۴، تنها مسیر باقی‌مانده برای بررسی ماهوی پرونده توسط دیوان عالی، پیگیری درخواست ماده ۴۷۷ است؛ از آنجا که این درخواست در مرحله بایگانی یا بررسی اداری مانده، باید با تنظیم شکایت از عملکرد واحد مربوطه در دیوان عالی یا استعلام از طریق رئیس دیوان، علت تاخیر را جویا و درخواست بررسی مجدد خود را پیگیری نمایید.

نمایش ۲۰ پاسخ دیگر وکلا
حسین بشری

حسین بشری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۵ نظر)

سلام
شما تقریبا تمام طرق فوق العاده اعتراض به آرا قطعی را طی کردی و اگر بتوانی ثابت کنی که رای واقعا خلاف بین شرع صادر شده باید همون اعتراض ماده ۴۷۷ را پیگیری و به جریان بیندازی...
البته کار بسیار سختی در پیش داری اما با سماجت و پیگیری انشالله به نتیجه میرسی ...
ضمن اینکه اگر جهت دیگری برای اعاده دادرسی وجود داشته باشد که در مرحله قبل به آن جهت تقاضای اعاده دادرسی نکردی میتوانی به جهت جدید مجدد درخواست اعاده دادرسی را هم مطرح کنی ...
شما باید هر روز که رئیس دادگستری استان ملاقات مردمی داره در دفتر ایشان حضور داشته باشی و پرونده خودت رو مطرح کنی شاید انشالله به نتیجه برسید.

محمود رئیسی

محمود رئیسی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

سلام
با توجه به اظهارات شما ، اگر شما دلیل جدید دارید شما می توانید درخواست اعاده دادرسی و اعمال ماده ۴۷۷ را به رئیس دادگستری استان مطرح نمایید اگر شما قبلا درخواست اعمال ماده ۴۷۷ را ثبت کرده اید شما باید حضورا موضوع را پیگیری نمایید

حدیث محمودی

حدیث محمودی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

استراتژی پس از رد اعاده دادرسی ماده ۴۷۴

مسیر ماده ۴۷۴ بسته است و راهی برای رسیدگی دوباره ندارد
پیگیری تنها از طریق ماده ۴۷۷ ممکن است
تمرکز لایحه باید بر اثبات خلاف شرع بین باشد نه ایراد حقوقی صرف
ابتدا استعلام وضعیت و مرجع فعلی پرونده‌های بلاتکلیف ضروری است
بازنویسی لایحه بر مبنای تطبیق دقیق مدارک مغفول با موازین شرعی و فقهی

فرح ناز سنگپور زنجانی

فرح ناز سنگپور زنجانی

کارشناس حقوقی

با احترام
پس از رد اعاده دادرسی مسیر سریع که پیش رو دارید مراجعه *حضوری* و درخواست از رئیس کل دادگستری استان می باشد
یا در صورت دسترسی به ادله و مستند جدید در رابطه با پرونده می توان مجدد اعاده دادرسی نمائید

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
با توجه به اینکه اعاده دادرسی ماده ۴۷۴ رد شده و درخواست ماده ۴۷۷ هنوز تعیین تکلیف نشده است، اصولا مسیر مستقلی وجود ندارد که بتوان مستقیما دیوان عالی کشور را مجبور به رسیدگی ماهوی مجدد به پرونده کرد.
اقدام عملی شما این است که پیگیری رسمی و مستمر درخواست ماده ۴۷۷ را از مرجع ثبت‌کننده و مراجع نظارتی انجام دهید و نسبت به تاخیر غیرمتعارف در تعیین تکلیف آن، درخواست رسیدگی و تسریع کنید.
اگر مدارک جدید و مؤثری دارید که مشمول یکی از جهات قانونی ماده ۴۷۴ باشد، امکان طرح مجدد اعاده دادرسی با استناد به جهت جدید قابل بررسی است؛ اما صرف اینکه دادگاه قبلا به دلایل شما توجه نکرده، به‌تنهایی معمولا موجب رسیدگی ماهوی دیوان عالی نمی‌شود.

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۶۲ نظر)

به صورت حضوری پیگیری نمایید. جهت راهنمایی دقیق تر از مشاوره تخصصی بهره بگیرید.

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

با تقدیم دادخواست اعمال ماده ۴۷۷ مجدد (با استناد به نقض بینات یا دلیل جدید مستند) و شکایت به رئیس دیوان عالی کشور از تاخیر بی‌دلیل، و همچنین درخواست اعمال ماده ۴۸۰ (تکرار درخواست در صورت وجود جهات جدید)، پیگیری کنید.

محمدباقر سلیمانگلی

محمدباقر سلیمانگلی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۹ نظر)

با سلام‌میتوانید از طریق ثبت شکایت به ریس دادگستری استان یا ریس قوه قضاییه نمایید تا دستور رسیدگی صادر گردد

علی قاسمی

علی قاسمی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱ نظر)

تنها راه باقیمانده اعمال ماده ۴۷۷است

ابراهیم باقریان خوزانی

ابراهیم باقریان خوزانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۵ نظر)

اگر اعاده دادرسی ماده ۴۷۴ رد شده و رای هم قطعی است، راه مستقلی که صرفا برای «بررسی ماهوی مدارک» پرونده را به دیوان عالی ببرد وجود ندارد؛ دیوان عالی در این مرحله فقط در چارچوب جهات قانونی اعاده دادرسی یا ۴۷۷ وارد می‌شود.
اما با توجه به اینکه ۴۷۷ شما یک‌ونیم سال بلاتکلیف مانده، مسیر عملی مهم این است که از رئیس کل دادگستری استان درخواست پیگیری و اعلام نظر درباره درخواست ۴۷۷ و ارجاع آن به مرجع مربوط کنید؛ این مقام نیز در صورت تشخیص خلاف شرع بین می‌تواند درخواست تجویز را به رئیس قوه قضاییه منعکس کند.

حمیدرضا مجتهدی فر

حمیدرضا مجتهدی فر

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

سلام، مستندا به ماده ۴۷۷ قانون مجازات اسلامی و رای وحدت رویه شماره ۸۵۴، پس از رد اعاده دادرسی ماده ۴۷۴، تنها مسیر مؤثر برای رسیدگی ماهوی، اثبات «خلاف شرع بین» بودن رای قطعی است که باید با استدلال فقهی مستند، تطبیق با مسلمات شرعی و ارائه مدارک مغفول، در لایحه ای جداگانه و با پیگیری حضوری از رئیس دادگستری استان یا دیوان عالی کشور (با استعلام علت توقف) دنبال شود؛ صرف ایرادات حقوقی بدون احراز خلاف شرع بین، کافی نیست. موفق باشید

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام

درخواست اعاده دادرسی ماده ۴۷۴ مستقیما به دیوان عالی کشور تسلیم می‌شود. دیوان ابتدا بررسی می‌کند که پرونده با یکی از جهات احصاشده در ماده ۴۷۴ منطبق است یا خیر؛ اگر بپذیرد، اعاده دادرسی را تجویز و پرونده را به دادگاه هم‌عرض می‌فرستد. بنابراین دیوان در این مرحله معمولا دادگاه رسیدگی‌کننده ماهوی‌ مجدد نیست. اگر واقعا بیش از ۱۸ ماه است وضعیت درخواست مشخص نیست، اقدام مناسب این است که پیگیری کتبی و رسمی وضعیت درخواست ماده ۴۷۷ را انجام دهید .

جاوید محمدی

جاوید محمدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۲ نظر)

با سلام کاربر گرامی
شما یا باید منتظر جواب درخواست ماده ۴۷۷ باشید و یا می‌توانید مستقیما به دیوان عالی کشور مراجعه نمایید و مطالب را طی لایحه‌ای به آنجا ارسال نمایید و از آنجا تجویز ماده ۴۷۷ را بخواهید

هومن زمانی

هومن زمانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۰ نظر)

اگر مدعی هستید موضوع شما حقوقی است در محاکم حقوقی مشکل خود را حل کنید در صورت صدور دادنامه ی حقوقی میتوانید از دیوان عالی کشور درخواست تجویز اعاده ی دادرسی نمایید و دادنامه ی حقوقی قطعی را به عنوان جدیدترین دلیل بیگناهی خودمستند قرار دهید

امیر فراستی

امیر فراستی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۲ نظر)

سلام پیرو سوال شما، اگر اعاده دادرسی ماده ۴۷۴ رد شده و درخواست ماده ۴۷۷ نیز هنوز در دادگستری کل استان تعیین تکلیف نشده است، مسیر مستقلی که بتواند صرفا به دلیل «حقوقی بودن ماهیت پرونده» دیوان عالی کشور را مکلف به رسیدگی ماهوی کند وجود ندارد؛ دیوان عالی در اعاده دادرسی فقط در حدود جهات ماده ۴۷۴ رسیدگی می‌کند و صرف اینکه مدارک شما در مراحل قبلی به‌درستی بررسی نشده، باید در قالب یکی از جهات قانونی اعاده دادرسی یا «خلاف شرع بین» اثبات شود. با توجه به معطل ماندن ۱.۵ ساله ماده ۴۷۷، اقدام عملی‌تر این است که درخواست پیگیری و تعیین تکلیف ماده ۴۷۷ را خطاب به رئیس کل دادگستری استان و واحد نظارت بر اجرای ماده ۴۷۷ ارائه کنید و در آن مشخصا تقاضای اعلام نتیجه یا ارسال پرونده به معاونت قضایی قوه قضاییه را مطرح کنید؛ همچنین اگر مستندا ثابت کنید رای قطعی برخلاف دلیل معتبر، سند رسمی، اقرار یا امر مسلم شرعی صادر شده، این موارد را در قالب لایحه تکمیلی ماده ۴۷۷ با شماره دادنامه و صفحات دقیق پرونده ارائه کنید. صرف «عدم بررسی مدارک» معمولا برای ماده ۴۷۷ کافی نیست و باید نشان دهید نتیجه رای با یک حکم شرعی قطعی و روشن تعارض دارد.

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

برای بررسی ماهوی پرونده، میتوانید با استناد به ماده ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری، درخواست خود را از طریق ارسال پستی به دیوان عالی کشور یا با مراجعه به دفاتر خدمات قضایی پیگیری کنید و بر عدم رسیدگی به مدارک تاکید نمایید. همچنین میتوانید با ارائه دادخواست اعاده دادرسی به دادگاه صادرکننده حکم، درخواست رسیدگی مجدد بر اساس مدارک جدید را مطرح کنید.

زهرا رفیعی

زهرا رفیعی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۲ نظر)

پس از رد اعاده دادرسی، مسیر عادی دیگری برای «رسیدگی ماهوی مجدد» در دیوان عالی وجود ندارد؛ ماده ۴۷۷ فقط در صورت خلاف شرع بین قابل پیگیری است.
اگر درخواست ۴۷۷ معطل مانده، پیگیری اداری از دادگستری کل استان/معاونت قضایی و درخواست تعیین تکلیف پرونده عملی‌تر از طرح مجدد همان درخواست است.

علی فتحی

علی فتحی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۴ نظر)

سلام کاربر گرامی صرفا از همین ماده می توانید بهره ببرید

سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

دیوان عالی کشور اصلا رسیدگی ماهوی نمیکند و راه دیگری جز همان دو مسیر قانونی وجود ندارد تنها چاره پیگیری حضوری درخواست معلق شده از طریق ملاقات با رئیس کل دادگستری استان یا رئیس قوه قضاییه است همچنین در صورت یافتن مدرک کاملا جدید میتوانید دوباره تقاضای اعاده دادرسی کنید

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
رسدیگی در دیوان عالی کشور شکلی است

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید