در صورتی که در متن سفته عنوان بابت ضمانت قید شده باشد حتما باید یکی از شروط قرارداد را ثبات کنم؟

محمد بابادی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸ · ۳۲ مشاوره موفق

سلام. پاسخ شما کوتاه و صریح است: بله، می‌توانید اقدام کنید، اما نمی‌توانید صرفا به استناد سفته، طلب خود را بگیرید.

اجازه دهید دقیق توضیح دهم:

۱. چرا نمی‌توانید مستقیم سفته را اجرا کنید؟

چون در متن سفته قید شده «بابت ضمانت قرارداد پیوستی». این عبارت یعنی سفته یک وثیقه است، نه یک تعهد مستقل. دادگاه وقتی سفته را می‌بیند که روی آن نوشته «ضمانت قرارداد»، از شما می‌پرسد: «قرارداد پیوستی کجاست؟ چه شرطی در آن قرارداد نقض شده که می‌خواهید سفته را اجرا کنید؟»

اگر شما بگویید «هیچ شرطی نقض نشده، فقط می‌خواهم پولم را بگیرم»، دادگاه می‌گوید «سفته وثیقه بوده، نه سند بدهکاری. تا زمانی که تعهدات شما در قرارداد انجام نشده، نمی‌توانید سفته را بگیرید.»

۲. برعکس؛ شما تا زمانی که تعهدات خودتان را انجام نداده‌اید، طرف مقابل می‌تواند از شما شکایت کند

با توجه به اینکه در قرارداد پیوستی نوشته شده: «ایشان از مبلغ ۲۰ میلیون تومان استفاده کرده و شما مکلف به پرداخت ماهی ۴۰۰ هزار تومان به ایشان بوده‌اید»، یعنی:

· مبلغ ۲۰ میلیون تومان را شما به ایشان داده‌اید (شما طلبکار هستید؟ یا برعکس؟)
· شما باید ماهی ۴۰۰ هزار تومان به ایشان بدهید.

اگر شما ماهی ۴۰۰ هزار تومان را پرداخت نمی‌کنید، این شما هستید که قرارداد را نقض کرده‌اید و طرف مقابل می‌تواند از شما شکایت کند و سفته را به عنوان وثیقه اجرا کند.

۳. چه کاری باید انجام دهید؟

ابتدا دقیق مشخص کنید که در قرارداد پیوستی چه نوشته شده:

وضعیت اول (شما طلبکار هستید): اگر قرارداد اینگونه است که «ایشان ۲۰ میلیون از شما قرض گرفته و ماهی ۴۰۰ هزار تومان سود به شما می‌دهد»، در این صورت:

· شما طلبکار هستید.
· اما چون سفته «بابت ضمانت» نوشته شده، باید اثبات کنید که ایشان سود را نداده یا اصل پول را پس نداده است.
· در این حالت، باید به همراه سفته، کپی قرارداد را به دادگاه ببرید و ثابت کنید که تعهدات ایشان نقض شده است.

وضعیت دوم (شما بدهکار هستید): اگر قرارداد اینگونه است که «شما ۲۰ میلیون از ایشان قرض کرده‌اید و ماهی ۴۰۰ هزار تومان به ایشان می‌دهید»، در این صورت:

· شما بدهکار هستید.
· سفته ای که در دست دارید، وثیقه شما نزد ایشان بوده (نه سند طلب شما).
· در این حالت، شما اصلا حقی برای اجرای سفته ندارید؛ بلکه باید هر چه سریعتر تعهدات خود را انجام دهید تا ایشان سفته را به شما برگردانند.

۴. جمع‌بندی نهایی و توصیه عملی:

· برای پاسخ دقیق، باید ببینید قرارداد پیوستی دقیقا به چه صورت تنظیم شده. اگر خودتان مطمئن نیستید، یک وکیل قرارداد را بخواند.
· اگر شما طلبکار هستید و طرف مقابل قرارداد را نقض کرده، دادخواست «مطالبه وجه سفته به انضمام الزام به اجرای تعهدات قرارداد» بدهید.
· اگر شما بدهکار هستید، هیچ اقدامی نکنید. بلکه اگر طرف مقابل به شما فشار می‌آورد، بهتر است توافق کنید و اقساط را پرداخت کنید تا سفته را پس بگیرید.

هشدار مهم: اصرار روی اجرای سفته در حالی که قرارداد پیوستی به نفع طرف مقابل است، می‌تواند منجر به شکایت ایشان از شما برای «مطالبه ضرر و زیان ناشی از عدم انجام تعهد» شود. پس حتما ابتدا قرارداد را دوباره بخوانید. اگر نیاز بود متن قرارداد را همینجا تایپ کنید تا دقیقتر راهنمایی کنم.