جنبه انتفاعی مستقیم و غیرمستقیم در قانون حمایت از مؤلفان چه تفاوتی دارند؟
طبق ماده ۷ قانون حمایت از مؤلفان، مصنفان و هنرمندان، نقل از آثار منتشرشده به مقاصد ادبی، علمی، فنی، آموزشی و تربیتی با ذکر مأخذ مجاز است. تبصره این ماده نیز مقرر می‌کند که ذکر مأخذ در جزوه‌هایی که معلمان مؤسسات آموزشی برای تدریس تهیه و تکثیر می‌کنند الزامی نیست، مشروط بر اینکه جنبه انتفاعی نداشته باشد.
دو پرسش دارم:
اول: منظور از «جنبه انتفاعی» در این تبصره، انتفاع مستقیم است یا غیرمستقیم؟ برای نمونه، اگر محتوای جزوه‌ای در یک دوره آموزشی ضبط‌شده به‌کار رود و سپس آن دوره فروخته شود، آیا این مصداق انتفاع غیرمستقیم است و شامل این تبصره می‌شود؟
دوم: اگر از جزوه‌ای برای تدریس با جنبه انتفاعی استفاده شود اما مأخذ ذکر گردد، آیا این استفاده مشکل حقوقی ایجاد می‌کند؟
عبارت جنبه انتفاعی هم شامل انتفاع مستقیم و هم غیرمستقیم می‌شود، بنابراین استفاده از جزوه در دوره آموزشی فروشی مشمول معافیت از ذکر مأخذ نیست. همچنین صرف ذکر مأخذ مجوزی برای استفاده تجاری فراتر از حدود متعارف نقل قول محسوب نمی‌شود.
این یک قاعده کلی درباره نقل قول از آثار است و مصداق دقیق پرونده شما بستگی به میزان استفاده و شکل تجاری‌سازی دوره آموزشی دارد.
