تکلیف وصیت بیش از ثلث، سپس افزایش اموال قبل از فوت

سکینه چهره خند

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۴۲ مشاوره موفق

سلام و عرض ادب

معیار محاسبه ثلث اموال و وصیت نافذ غیرمازاد بر ثلث؛ اموال باقیمانده و کل ماترک حین الفوت مورث است لذا ممکن است وصیت متوفی در زمان صدور، مازاد بر ثلث باشد ولی در زمان توفی (حین الفوت)، آن میزان وصیت شده، مازاد بر ثلث اموال و ترکه وی نباشد و لذا درصورت عدم ابطال یا خدشه به وصیت مزبور، عینا برای وراث، لازم الاتباع است.

لذا هیچیک از فروض شما صحیح نیست؛ یعنی نه ثلث منزل مسکونی به او میرسد و نه معادل ۴ دانگ از کل اموال فعلی!

۴ دانگ از یکی از املاک متوفی و از یک منزل مسکونی مشخص به نفع ایشان وصیت شده؛ نه کمتر و نه بیشتر!

پس این وصیت چرا باید به ثلث (۲ دانگ) از ملک مسکونی مزبور، کاهش داده شود و یا چرا باید به ۴ دانگ از کل اموال متوفی توسعه داده شود؟

اگر اراده و قصد متوفی بر این قرار گرفته بود که موصی له مزبور، بیش از ثلث کل اموال یا ۴ دانگ از کل املاک وی را ارث ببرد و نه فقط ۴ دانگ از همان یک ملک مسکونی را؛ میتوانست وقتی اموال جدیدی بدست آورده بود، با تدوین یک وصیت نامه مؤخر و ثانوی، این اراده را مکتوب کند ولی چنین اقدامی از طرف وی صادر نشده است.

و اما پاسخ سؤال شما به زعم اینجانب اینست:

وراث معترض میتوانند درخصوص وصیت نامه عادی به جای مانده از مورث، درخواست کارشناسی تخصصی خط و امضا جهت بررسی صحت و اصالت وصیت نامه بدهند لکن درصورتی که صحت و اصالت آن اثبات و قابلیت انتساب آن وصیت نامه به مورث احراز گردد و وصیت نامه مؤخرالصدور دیگری نیز از مورث تا قبل از مرگ کشف نگردد؛ درصورتیکه قیمت ریالی ۴ دانگ ملک وصیت شده از قیمت ثلث کل ماترک (از قیمت یک سوم کل اموال به جای مانده فعلی از مورث) بیشتر نباشد، عین همان ۴ دانگ از همان ملک مسکونی مشخص، به موصی له مزبور میرسد لکن درصورتیکه ارزش ریالی ۴ دانگ مزبور، بیش از ارزش ثلث کل ماترک متوفی باشد؛ وصیت فقط نسبت به ثلث کل اموال فعلی نافذ و لازم الاجراست یعنی مثلا اگر مقدار ریالی ۳ دانگ ملک مسکونی مزبور برابر با قیمت ثلث کل اموال متوفی باشد، پس فقط ۳ دانگ ملک مسکونی مزبور به آن موصی له میرسد و دانگ چهارم که مازاد بر ثلث کل اموال میشود؛ بدون اذن و رضایت سایر وراث، به او تعلق نخواهد گرفت.