بنیاد وکلا
پشتیبانی و رزرو مشاوره ۴۲۸۱۸ - ۰۲۱
۴۲۸۱۸ - ۰۲۱

لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.

انتشار سکانس فیلم، عکس و موسیقی در فضای مجازی چه حکم حقوقی دارد؟

پرسیده شده
۴ پاسخ ۶۱

در فضای مجازی موارد زیر را مشاهده می‌کنم و می‌خواهم بدانم آیا هر یک از نظر حقوقی نقض حق مؤلف محسوب می‌شود یا خیر:

۱. انتشار سکانس‌های یک تا دو دقیقه‌ای از فیلم‌های سینمایی یا سریال‌ها در اینستاگرام برای سرگرمی مخاطب.
۲. بازنشر عکس یا فیلمی که یک شخص در ایران ضبط کرده، توسط کانال‌های خبری و سایت‌ها بدون ذکر منبع.
۳. استفاده از عکس‌های اشخاص مشهور که از اینترنت برداشته شده، در ویدیوهای زندگی‌نامه‌ای.
۴. استفاده از آهنگ‌های خوانندگان برای ساخت کلیپ، دابسمش و سایر محتواها.
۵. قرار دادن ویدیوی دیگران در ابتدای محتوا و ری‌اکشن یا نقد روی آن.

چرا با وجود اینکه این اقدامات ظاهراً نقض حق مؤلف هستند، افراد به‌راحتی آن‌ها را انجام می‌دهند؟

مشاهدهٔ ۴ پاسخ وکلا

پاسخ خودکار هوش مصنوعی

تولیدشده با هوش مصنوعی بنیاد وکلا — پاسخ وکیل نیست

این متن را هوش مصنوعی نوشته است و ممکن است دقیق یا کامل نباشد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامهٔ همین صفحه آمده است.

همهٔ موارد مطرح‌شده در قانون ایران، به‌طور بالقوه نقض حق مؤلف محسوب می‌شوند؛ رایج‌بودن یک رفتار در فضای مجازی آن را قانونی نمی‌کند.

طبق قانون حمایت حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان مصوب ۱۳۴۸، هر اثر ادبی، هنری، موسیقایی یا تصویری به‌محض خلق، تحت حمایت قرار می‌گیرد و بازتولید، پخش یا توزیع آن بدون اجازهٔ صاحب اثر ممنوع است. این قانون برای سکانس‌های فیلم، عکس‌های خبری، موسیقی و ویدیوهای شخصی به‌یکسان اعمال می‌شود. استثنائاتی مانند نقد یا تحلیل آثار (که در برخی نظام‌های حقوقی «استفادهٔ منصفانه» نامیده می‌شود) در قانون ایران به‌صورت محدود و مشروط پذیرفته شده، اما پوشش ری‌اکشن‌های سرگرم‌کننده یا دابسمش تجاری را نمی‌دهد.

دلیل اینکه افراد به‌راحتی این کارها را می‌کنند، نه قانونی‌بودن آن‌هاست و نه سکوت قانون؛ بلکه ضعف جدی در اجرا و نبود سازوکار مؤثر رسیدگی به شکایات فضای مجازی در ایران است. صاحب اثر می‌تواند با شکایت کیفری یا دعوای حقوقی، خسارت و توقف انتشار را مطالبه کند.

۴ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

کامل‌ترین پاسخ

این پاسخ به‌صورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه به‌عنوان تأیید محتوای آن.

صرف کوتاه بودن سکانس، ذکر منبع یا انتشار قبلی اثر در اینترنت،
مجوز استفاده از آن نیست.
در صورت وجود حقوق مؤلف و صاحب اثر، انتشار یا بازنشر بدون مجوز می‌تواند موجب مسئولیت شود.
انتشار سکانس فیلم و سریال بدون اجازه، حتی یک یا دو دقیقه، ممکن است نقض حق نشر باشد.
بازنشر عکس یا فیلم دیگران بدون اجازه، صرفا با ذکر منبع مجاز نمی‌شود.
مشهور بودن افراد، حق صاحب عکس را از بین نمی‌برد.
استفاده از موسیقی دیگران در کلیپ و دابسمش نیز ممکن است نیازمند مجوز باشد.
در ری‌اکشن و نقد، استفاده از بخش‌هایی از اثر باید با توجه به هدف، میزان استفاده و نحوه ارائه بررسی شود و عنوان «نقد» به‌تنهایی مصونیت ایجاد نمی‌کند.
اینکه چنین محتواهایی در فضای مجازی زیاد منتشر می‌شوند، دلیل قانونی بودن آنها نیست؛ بسیاری از صاحبان حقوق اساسا شکایت یا پیگیری نمی‌کنند.
بنابراین اگر قصد انتشار تجاری یا گسترده دارید، مجوز استفاده را از صاحب حق دریافت کنید تا درگیر مسئولیت حقوقی یا کیفری نشوید

در حقوق ایران، صرف رایج بودن این اقدامات به معنای قانونی بودن آنها نیست. به‌طور کلی:
۱. انتشار حتی بخشی از فیلم یا سریال، اگر بدون اجازه صاحب حق و خارج از استثنائات قانونی باشد، می‌تواند نقض حقوق مؤلف محسوب شود؛ کوتاه بودن سکانس به‌تنهایی مجوز نیست.
۲. بازنشر عکس یا فیلم دیگران بدون اجازه، اصولا می‌تواند نقض حق مؤلف باشد؛ ذکر منبع به‌تنهایی جایگزین اجازه نیست، مگر در حدود استثنائات قانونی.
۳. عکس افراد مشهور نیز لزوما آزاد نیست. استفاده در محتوای زندگی‌نامه‌ای باید با توجه به هدف، میزان استفاده و حقوق صاحب اثر بررسی شود.
۴. استفاده از آهنگ دیگران برای کلیپ، دابسمش و... نیز اصولا نیازمند رعایت حقوق صاحب اثر است؛ مگر مشمول مجوز یا استثنای قانونی باشد.
۵. در ری‌اکشن و نقد، استفاده محدود از اثر ممکن است در برخی شرایط قابل دفاع باشد، اما صرف اضافه کردن واکنش یا نقد، استفاده بدون مجوز را خودکار قانونی نمی‌کند.
علت رواج این موارد این است که نقض حق مؤلف لزوما به‌صورت خودکار شناسایی و مجازات نمی‌شود و معمولا نیازمند اعتراض و پیگیری صاحب حق است. همچنین بسیاری از کاربران از محدودیت‌های قانونی اطلاع ندارند.

در رابطه با تشخیص نقض کپی رایت، نیاز به بررسی مورد به مورد موارد مذکور و بستر آن دارید. میتوانید از مشاوره تخصصی حوزه کپی رایت کمک بگیرید.

اینکه رفتاری عمومیت یافته سبب قانونی بودن آن نمی‌شود، این آثار تحت شرایطی که قانون مشخص کرده تحت حمایت هستند. البته برخی موارد که به نوعی تبلیغ اثر محسوب شده یا استفاده‌های منصفانه یا نقد از شمول نقض خارج است.
بیشتر عدم پیگیری افراد به ناآگاهی از قانون برمی‌گردد به همین دلیل لازم است در این خصوص حتما با وکیل حوزه مالکیت فکری (ادبی-هنری) مشورت کنید

پرسش حقوقی خودتان را بپرسید

پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است. ثبت پرسش حقوقی

پربازدید در همین موضوع

بیشتر بخوانید