بنیاد وکلا
پشتیبانی و رزرو مشاوره ۴۲۸۱۸ - ۰۲۱
۴۲۸۱۸ - ۰۲۱

لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.

اعتبار مبایعه‌نامه‌ای که ثمن در آن «توافقی بدون پرداخت» قید شده چگونه است؟

پرسیده شده ۲ ماه پیش ۱۷ پاسخ ثبت شده

پدربزرگم در سال ۱۳۷۹ سه دانگ از ملک قولنامه‌ای خود را با یک مبایعه‌نامه به مادربزرگم فروخته است. در مبایعه‌نامه، جلوی مبلغ ثمن نوشته شده «توافقی (بدون پرداخت ثمن)». اکنون هر دو فوت کرده‌اند. آیا این مبایعه‌نامه معتبر است یا می‌توان آن را ابطال کرد؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا هوش مصنوعی

عدم پرداخت یا پرداخت نشدن ثمن به‌تنهایی باعث بطلان معامله نیست و فوت طرفین نیز آن را بی‌اعتبار نمی‌کند. با این حال، اگر مبلغ مشخصی توافق نشده باشد امکان ادعای بطلان به دلیل مجهول بودن ثمن وجود دارد، مگر اینکه دادگاه قصد طرفین را بخشش، هبه یا صلح تشخیص دهد.

این یک قاعده کلی است و اعتبار این برگه در دادگاه دقیقا به متن کامل قرارداد و قصد واقعی طرفین بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا هوش مصنوعی

اعتبار مبایعه‌نامه با ثمن توافقی بدون پرداخت

صرف پرداخت نشدن ثمن باعث باطل شدن قرارداد نمی‌شود و فوت پدربزرگ و مادربزرگ نیز اعتبار معامله صحیح را از بین نمی‌برد. با این حال، درج عبارت بدون پرداخت ثمن و مشخص نبودن مبلغ می‌تواند بیع را به دلیل مجهول بودن ثمن با خطر بطلان روبه‌رو کند. در مقابل، چنانچه از متن قرارداد و قرائن مشخص شود قصد طرفین انتقال مجانی یا بخشش بوده، ممکن است ماهیت قرارداد هبه تلقی شده و صحیح دانسته شود. ابطال این قرارداد صرفا با اثبات مجهول بودن کامل ثمن، صوری بودن یا فقدان قصد واقعی امکان‌پذیر خواهد بود.

منابع: قانون مدنی، مواد ۳۳۸ و ۳۴۲، رای وحدت رویه شماره ۸۱۰

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۱۷ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر ۲ ماه پیش
زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۵٫۰ · ۲۲۳ مشاوره موفق

صرف درج عبارت «توافقی (بدون پرداخت ثمن)» در مبایعه‌نامه، به‌تنهایی موجب بطلان، عدم نفوذ یا بی‌اعتباری عقد بیع نمی باشد. پرداخت ثمن در زمان انعقاد عقد، از شرایط اساسی صحت معامله محسوب نمی‌شود و طرفین می‌توانند درباره زمان، نحوه و حتی عدم پرداخت فوری ثمن توافق کنند؛ مشروط بر آنکه قصد و رضای واقعی آنان برای انعقاد معامله وجود داشته و سایر شرایط اساسی صحت قرارداد رعایت شده باشد.

با توجه تنظیم مبایعه‌نامه در سال ۱۳۷۹ و فوت هر دو طرف معامله چنانچه احراز شود که در زمان انعقاد قرارداد، پدربزرگ شما قصد واقعی انتقال سه دانگ ملک و مادربزرگتان قصد واقعی تملک آن را داشته‌ و قرارداد نیز به امضا یا اثر انگشت آنان رسیده، اصل بر صحت و اعتبار معامله می باشد.

چنانچه با استناد به ادله و قرائن معتبر اثبات شود که قرارداد صرفا جنبه صوری داشته و طرفین فاقد قصد انشای واقعی بوده‌ یا یکی از آنان در زمان انعقاد قرارداد فاقد اهلیت قانونی بوده، مورد معامله به‌طور دقیق و قابل تشخیص تعیین نشده، امضای منتسب به طرفین اصالت نداشته، یا قرارداد با ایراد اساسی دیگری مواجه بوده، می‌توان حسب مورد دعوای اعلام بطلان یا بی‌اعتباری معامله را مطرح نمود. بدیهی است بار اثبات صوری بودن یا وجود سبب بطلان، بر عهده مدعی می باشد.

همچنین قولنامه‌ای بودن ملک، به‌خودی‌خود مانع اعتبار معامله نمی باشد. چنانچه ملک دارای سابقه ثبتی باشد، آثار سند عادی و امکان الزام به تنظیم سند رسمی نیز باید با توجه به وضعیت ثبتی و مقررات مربوط ارزیابی شود.

علیرضا باقری ۲ ماه پیش

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۵٫۰ · ۳۴ مشاوره موفق

صرف درج عبارت «توافقی (بدون پرداخت ثمن)» در مبایعه‌نامه، به‌تنهایی موجب بطلان معامله نیست. مطابق مواد ۳۳۸، ۳۳۹ و ۳۴۱ قانون مدنی، بیع با توافق طرفین نسبت به مبیع و ثمن واقع می‌شود و پرداخت ثمن لزوما نباید هم‌زمان با انعقاد معامله انجام شود. بنابراین اگر از مفاد مبایعه‌نامه و سایر قرائن، قصد واقعی پدربزرگ و مادربزرگ شما بر انتقال سه دانگ ملک احراز شود، صرف عدم پرداخت ثمن اصولا موجب بطلان معامله نخواهد بود. همچنین مطابق ماده ۲۲۳ قانون مدنی، اصل بر صحت معاملات است و فوت فروشنده و خریدار نیز به‌خودی‌خود اثری بر اعتبار معامله ندارد.

در رسیدگی قضایی صرف عنوان «مبایعه‌نامه» یا عباراتی که در سند به‌کار رفته، لزوما ماهیت واقعی عمل حقوقی را تعیین نمی‌کند و ملاک، قصد و اراده واقعی طرفین و مفاد و قرائن موجود است. ممکن است دادگاه با بررسی متن سند و اوضاع و احوال، احراز کند که انتقال در واقع در قالب بیع نبوده و مثلا به صورت صلح، هبه یا توافق حقوقی دیگری انجام شده است؛ تشخیص این موضوع به احراز قصد واقعی طرفین و نظر مرجع رسیدگی بستگی دارد. بنابراین برای تعیین اینکه سند مذکور معتبر است یا امکان ابطال آن وجود دارد، باید اصل مبایعه‌نامه و سایر مدارک و قرائن مربوط به معامله بررسی شود و صرف عبارت «بدون پرداخت ثمن» برای ابطال آن کافی نیست.

مریم حاج منوچهری ۲ ماه پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۲۹۶ مشاوره موفق

باسلام
صرف اینکه در مبایعه‌نامه نوشته شده توافقی (بدون پرداخت ثمن)، به‌تنهایی باعث بطلان قطعی معامله نمی‌شود؛ اما این عبارت می‌تواند از جهت معلوم نبودن ثمن، مسئله مهمی ایجاد کند. در پرونده شما باید متن کامل مبایعه‌نامه و قرائن معامله بررسی شود.
طبق قانون مدنی، بیع یعنی تملیک عین به عوض معلوم و عقد بیع پس از توافق فروشنده و خریدار درباره مبیع و قیمت واقع می‌شود. همچنین قانون اجازه داده که پرداخت تمام یا قسمتی از ثمن در آینده انجام شود. بنابراین، اینکه ثمن در زمان معامله پرداخت نشده، فی‌نفسه موجب بطلان بیع نیست.
حتی در رویه قضایی نیز عدم پرداخت ثمن
اصولا با بطلان معامله یکی دانسته نمی‌شود؛ عدم پرداخت می‌تواند حسب قرارداد، آثار دیگری مثل مطالبه ثمن یا در شرایط خاص حق فسخ داشته باشد. رای وحدت رویه شماره ۸۱۰ نیز درباره شرط فسخ ناشی از عدم پرداخت اقساط ثمن، همین تفکیک را نشان می‌دهد.

حمیدرضا قاسمی ۲ ماه پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰ · ۱۵۶ مشاوره موفق

با توجه به اینکه در مبایعه‌نامه قید شده «بدون پرداخت ثمن»، این معامله به احتمال قوی هبه (بخشش) محسوب می‌شود، نه بیع (خرید و فروش) در هبه، برای انتقال مالکیت، نیاز به قبض (تحویل عین مال) است. اگر مادربزرگ تا زمان فوت، ملک را در تصرف داشته باشد، مالک آن محسوب می‌شود. پس از فوت واهب (پدربزرگ)، حق رجوع از هبه برای وراث او وجود ندارد.با توجه به فوت هر دو، این ملک به عنوان بخشی از ترکه مادربزرگ (در صورت احراز مالکیت) بین وراث او تقسیم می‌شود.برای اثبات مالکیت، باید مدارک (مبایعه‌نامه و ادله تصرف) را به دادگاه ارائه کرده و دادخواست تقسیم ترکه مادربزرگ را مطرح گردد

نمایش ۱۳ پاسخ دیگر وکلا بستن پاسخ‌های بیشتر
امیر فراستی ۲ ماه پیش

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۵٫۰ · ۱۵ مشاوره موفق

سلام پیرو سوال شما، صرف اینکه در مبایعه‌نامه سال ۱۳۷۹ نوشته شده «توافقی (بدون پرداخت ثمن)» موجب بطلان معامله نیست؛ اگر پدربزرگ و مادربزرگ قصد واقعی انتقال داشته و قرارداد با شرایط اساسی صحت معامله منعقد شده باشد، اصل بر اعتبار آن است و بیع می‌تواند حتی با پرداخت‌نشدن ثمن، موجب انتقال مالکیت شود. بنابراین ورثه صرفا به دلیل «عدم پرداخت پول» نمی‌توانند معامله را باطل کنند؛ مگر اینکه بتوانند فقدان قصد، صوری بودن معامله، عدم اهلیت یا جهت نامشروع را اثبات کنند. البته عبارت «بدون پرداخت ثمن» باید دقیقا با کل مفاد مبایعه‌نامه بررسی شود، چون ممکن است نشان‌دهنده هبه، صلح یا بخشش ثمن باشد و نه لزوما بیع رایگان.

حسن اکبرتبار کامی ۲ ماه پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۵۴ مشاوره موفق

با توجه به اینکه در مبایعه‌نامه عبارت «توافقی» درج شده، قید این کلمه می‌تواند مؤید آن باشد که اصل وجود ثمن و توافق طرفین نسبت به عوض معامله مورد پذیرش بوده و صرفا ثمن در زمان تنظیم قرارداد پرداخت نشده است.
بنابراین، نمی‌توان صرفا به استناد عدم درج مبلغ مشخص یا عدم پرداخت ثمن، حکم به بطلان مبایعه‌نامه را درخواست کرد زیرا عدم پرداخت ثمن فی‌نفسه موجب بطلان بیع نیست.
البته برای اظهارنظر دقیق و تعیین امکان طرح دعاوی احتمالی، بررسی اصل مبایعه‌نامه و کلیه اسناد و مدارک مرتبط ضروری است ....

مصطفی فودازی ۲ ماه پیش

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۵٫۰ · ۱۵ مشاوره موفق

با سلام
اصل بر این است که عدم پرداخت ثمن لزوما موجب بطلان مبایعه‌نامه نیست؛ مگر اینکه از متن قرارداد و اوضاع‌واحوال مشخص شود که اساسا قصد واقعی بر بیع وجود نداشته است.
عبارت «توافقی (بدون پرداخت ثمن)» به‌تنهایی برای ابطال کافی نیست و باید بررسی شود آیا قصد انشاء بیع و توافق واقعی طرفین وجود داشته است یا خیر.
اگر یکی از وراث مدعی صوری بودن معامله است، می‌تواند با ارائه دلایلی مانند فقدان قصد، صوری بودن قرارداد یا عدم تحقق ارکان معامله، دعوای مناسب مطرح کند؛ اما صرف فوت طرفین یا پرداخت نشدن ثمن، معامله را خودبه‌خود باطل نمی‌کند.

ابوالفضل کبیری ۲ ماه پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰ · ۲ مشاوره موفق

باسلام و عرض ادب
به این نکته توجه کنید که صرف درج ثمن بصورت توافقی نمیتونه سند رو از سندیت بندازه و باید به کلیت اون مراوده و اصل صحت مراجعه کرد و همچنین قصد طرفین که انتقال در قالب احتمالا هبه بوده ولی باید این رو هم مد نظر قرار داد که طبق ماده ۳۳۸ قانون مدنی، عقد بیع (خرید و فروش) عبارت است از «تملیک عین به عوض معلوم». قرارداد بیع یک عقد معوض است؛ یعنی ملک باید در برابر «ثمن» منتقل شود. وقتی صراحتا نوشته شده بصورت توافقی و حرفی از نوع توافق نشده یعنی مجهول گذاشته شده است

نفیسه اصولی صفار ۴ هفته پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰ · ۱۱۹ مشاوره موفق

اگر قصد واقعی فروش و توافق طرفین وجود داشته باشد اصل بر صحت مبایعه‌نامه است؛ بیع بدون پرداخت فوری ثمن هم میتواند صحیح باشد
برای ابطال باید دلیل مستقلی مثل صوری بودن معامله، فقدان قصد و رضا، عدم مالکیت یا فقدان شرایط اساسی معامله وجود داشته باشد و صرف نپرداختن ثمن دلیل بطلان نیست.

شادی علی پور ۲ ماه پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۷۰ مشاوره موفق

اگر امضا و قصد واقعی پدربزرگ و مادربزرگ احراز شود، اصل بر صحت معامله است و فوت آنها نیز آن را باطل نمی‌کند. ابطال فقط با اثبات جهاتی مثل فقدان قصد، عدم اهلیت، صوری بودن یا جعل امکان‌پذیر است. البته در خصوص ابطال از طریق ثمن مجهول نیز می توان اقدام کرد. ولی در حالت کلی صرف «پرداخت نشدن ثمن» دلیل کافی برای ابطال نیست.

مهرداد رحیمی ۲ ماه پیش

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۸۱ مشاوره موفق

عبارت «توافقی (بدون پرداخت ثمن)» به‌تنهایی باعث بطلان مبایعه‌نامه نمی‌شود. پرداخت نشدن ثمن معمولا موجب بطلان معامله نیست. اگر ورثه بتوانند صوری بودن معامله یا نبود قصد واقعی برای فروش را ثابت کنند، امکان ابطال وجود دارد. فوت فروشنده و خریدار نیز به‌خودی‌خود معامله را بی‌اعتبار نمی‌کند.

علیرضا حاتمی نژاد ۲ ماه پیش

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۵٫۰ · ۴ مشاوره موفق

درود صرف این که تعهدات در مبایعه‌نامه بوده نمی شود گفت بیع بوده باید قصد طرفین محرز شود و با وجود فوت هر دو شخص و ظاهر امر این عمل حقوقی عقد هبه یا صلح بود و مشکلی ندارد و صحیح است مگر این که قرینه ای برای عدم این عمل حقوقی اثبات گردد

مجتبی نصیری نیا ۲ ماه پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹ · ۲۴ مشاوره موفق

چنانچه ان را بیع درنظر بگیرید با توجه به عدم تعیین ثمن معامله غرری محسوب و باطل است پرداخت ثمن می تواند موجل باسد اما تعیین ان خیر. اما اگر از قرارداد برداشت هبه شود، عقد صحیح فرض می شود.

کاربر بنیاد وکلا
۲ ماه پیش

صرفا نوشتن بدون پرداخت ثمن باعث بطلان معامله نمیشه
اگر ثمن در مبایعه نامه اصلا تعیین نشده باشه میشه روی مجهول بودن ثمن و بطلان معامله اقدام کرد
اگر ثمن توافقی بوده ولی پرداخت نشده اصل معامله همچنان معتبره مگر دلیل دیگری برای بطلان یا صوری بودن معامله داشته باشید

میلاد مرادی ۲ ماه پیش

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

مبایعه نامه قانونی است و معامله صحیح است اما سوال اصلی شما چیه ؟؟؟؟

مهرداد تقی پور ۱ ماه پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

اگر ارکان قولنامه صحیح است ، قابل ابطال نیست

ام لیلا سلمانی نژاد ۲ ماه پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

با سلام با توجه به انعقاد عقد بیع معامله صحیح است.

۳۱۳ وکیل متخصص قراردادهای خرید و فروش آنلاین‌اند

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید