سلام. فردی به نمایندگی از اتحادیه ای شکایتی از فرد الف ثبت کرده است. در این شکایت فرد ب را بعنوان شاهد معرفی کرده. دادسرا فرد ب را جهت جلسه مواجهه حضور احضار میکند اما هیچ سوالی از فرد ب انجام نمیدهد. یکماه بعد شاکی نامه ای به دادستان میزند و اعلام میکند که خودش هم شاکی میباشد و از فرد ب هم شکایت دارد! دادسرا فرد ب را هم بعنوان متهم بابت شکایت شخص حقیقی (نه شخصیت حقوقی)احضار میکند ! به این معنا که شاکی از اتحادیه به شخص حقیقی تغییر میکند و متشاکی هم فرد ب اضافه میشود! و منبعد اتحادیه از پرونده حذف و به شکایت فرد حقیقی رسیدگی میشود! و پرونده به مرحله بدوی میرسد و حکم محکومیت صادر میشود.
سوال این است که اصولا این امر قانونی است و میتوان با نامه ای به دادستان متشاکی جدیدی را به پرونده وارد کرد و همچنین فرد نماینده خودش را هم بعنوان شاکی اعلام نماید و دادگاه تنها به شاکایت شاکی بعنوان فرد حقیقی رسیدگی کند؟ سپاس
از نظر اصول آیین دادرسی کیفری، «تغییر شاکی» و «اضافه شدن متهم» فینفسه غیرممکن نیست، اما **به شکل “صرفا با یک نامه” و بدون رعایت تشریفات و حقوق دفاعی** میتواند محل ایراد جدی باشد. چند نکته کلیدی:
۱) **نماینده اتحادیه میتواند خودش هم شاکی شود؟**
- اگر **شخصا و مستقیم** از همان رفتار مورد شکایت **متضرر** شده باشد (ضرر/تهدید/توهین/افترا/… نسبت به خودش)، میتواند جداگانه به عنوان **شاکی خصوصی حقیقی** شکایت کند.
- اما اگر موضوع صرفا مربوط به **حقوق اتحادیه** بوده، شاکی باید **اتحادیه/شخصیت حقوقی** بماند و نماینده فقط در مقام نمایندگی اقدام کند؛ «جایگزین کردن» اتحادیه با شخص حقیقی معمولا درست نیست مگر اینکه **عنوان اتهام و بزهدیده واقعا عوض شده باشد** یا **شکایت جدید و مستقل** ثبت شده باشد.
۲) **اضافه کردن متهم جدید (فرد ب) با نامه ممکن است؟**
- دادسرا میتواند با وصول گزارش/شکایت جدید یا کشف دلایل، **اتهام را متوجه فرد دیگری هم بداند** و او را احضار کند؛ حتی اگر قبلا “شاهد” معرفی شده باشد.
- ولی این کار باید با **تشکیل روال درست** همراه باشد: تفهیم اتهام، ذکر دلایل، حق داشتن وکیل، فرصت دفاع، امکان مواجهه با دلایل و… . اگر صرفا با یک نامه و بدون تحقیق کافی وارد شده و سریعا منتهی به محکومیت شده، **قابل اعتراض** است.
۳) **حذف اتحادیه از پرونده و ادامه رسیدگی فقط به شکایت شخص حقیقی**
- اگر شکایت اتحادیه **پس گرفته نشده** یا قرار مقتضی درباره آن صادر نشده، حذف عملی آن میتواند ایراد شکلی ایجاد کند.
- اگر شاکی حقیقی، **شکایت جدید** مطرح کرده باشد، درستتر این است که پرونده یا **تفکیک** شود یا **الحاق** با رعایت تشریفات انجام شود و در تصمیمات، وضعیت هر شکایت روشن باشد.
۴) **اینکه از شاهد سؤال نشده**
- صرف سؤال نکردن از شاهد در جلسه مواجهه به خودی خود همیشه موجب بطلان نیست، اما اگر این موضوع باعث شده **حق دفاع** شما لطمه بخورد (مثلا شما درخواست سؤال/مواجهه داشتهاید و انجام نشده)، میتواند در اعتراض به رای مهم باشد.
### نتیجه عملی
- **اصل اضافه شدن متهم و اضافه شدن شاکی حقیقی ممکن است**، اما باید از مسیر درست (شکایت روشن، عنوان اتهام مشخص، تفهیم اتهام، تحقیقات، صدور قرارهای لازم) انجام شود. اگر این تشریفات رعایت نشده یا اتحادیه بیدلیل “حذف” شده، **میتواند از جهات نقض رای در تجدیدنظر/فرجام یا اعاده دادرسی (حسب مورد)** مطرح شود.
اگر چند اطلاعات کوتاه بدهید، دقیقتر میگویم از چه مسیر اعتراضی شانس بیشتری دارید:
۱) اتهام چه بوده؟ (مثلا افترا، توهین، تهدید، کلاهبرداری…)
۲) رای بدوی صادر شده؛ **تجدیدنظرخواهی کردهاید؟** مهلتش تمام شده؟
۳) فرد ب دقیقا به چه رفتاری محکوم شده و دلایل رای چه بوده؟ (در حد خلاصه از متن دادنامه)
⚖️ درمسیر قانون ، اجرای عدالت و احقاق حقوق همواره پاسخگوی شما هستم. ⚖️
بلی، بنابه اظهارات شما ،شرایط طرح شکایت در امور کیفری تشریفات خاص مثل دعاوی حقوقی ندارد ، حتی شکایت کیفری شفاهی هم در دادسرا باید رسیدگی بشه. یا دراثنای رسیدگی قاضی پرونده متوجه جرمی بشه باید رسیدگی کنه.
بنابه اظهارات شما ،شرایط طرح شکایت در امور کیفری تشریفات خاص مثل دعاوی حقوقی ندارد ، حتی شکایت کیفری شفاهی هم در دادسرا باید رسیدگی بشه. یا دراثنای رسیدگی قاضی پرونده متوجه جرمی بشه باید رسیدگی کنه.
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی
