استفاده از آثار دیگران در تولید محتوا چه زمانی نقض حق مؤلف است؟

حامد صادقیان مهر

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۱ مشاوره موفق

با سلام
در ایران، حقوق مؤلف بر اساس قانون حمایت حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان مصوب ۱۳۴۸ حمایت می‌شود که هرگونه تکثیر، پخش، نمایش یا استفاده از اثر دیگری بدون اجازه صاحب اثر، نقض حق مؤلف است و می‌تواند موجب مسئولیت مدنی و حتی کیفری شود.

استثنای مهم مقید در همان قانون ، استفاده «آموزشی و علمی غیرتجاری» است .اما همین محتوا اگر با هدف کسب درآمد منتشر شود، دیگر استثنا شامل آن نمی‌شود.

در عمل، موارد زیر نقض حق مؤلف محسوب می‌شوند:

استفاده از ویدیو یا تصویر دیگری بدون مجوز در محتوای تجاری، اجرای عمومی آهنگ بدون پرداخت حق‌الزحمه به صاحب اثر، استفاده از عکس افراد یا برندهای تجاری در پوسترهای تبلیغاتی بدون اذن.

برای استفاده مجاز، باید یکی از این سه شرط برقرار باشد:

اخذ مجوز صریح از صاحب اثر، استفاده از آثار دارای مجوز آزاد (Creative Commons)، یا قرار گرفتن اثر در حوزه عمومی (آثاری که ۳۰ سال از فوت مؤلف گذشته باشد).

صد البته که نقض گسترده در فضای مجازی ایران عمدتا به دلیل ضعف اجرای قانون است، نه مشروع‌بودن آنها .