استثنای آموزشی در قانون حمایت از حقوق مؤلف شامل چه آثاری میشود؟
در تألیف آثار علمی، با دو نوع تصویر مواجه هستیم:
اول، آثار گرافیکی و مدلسازیهای مفهومی مانند نمودارهایی که فرآیندهای شیمیایی یا قرارگیری مولکولها را نمایش میدهند. این آثار «ساختگی» هستند و با ابزارهای گرافیکی قابل بازآفرینیاند.
دوم، آثار مشاهدهای و تجربی مانند تصاویر تلسکوپی از کهکشانها یا تصاویر میکروسکوپی از موجودات زنده که ماهیتاً ثبتیاند و بازتولید دقیق آنها برای پژوهشگر ناممکن یا بسیار دشوار است.
آیا در تفسیر ماده ۷ قانون حمایت از حقوق مؤلف، مصنف، و هنرمند، معیار «دشواری یا سهولت بازتولید اثر» وجود دارد؟ آیا استثنای آموزشی فقط شامل آثاری میشود که تولید مجددشان ناممکن است، یا همه آثار را دربرمیگیرد، مشروط بر ذکر منبع و هدف آموزشی؟
معیار دشواری یا سهولت بازتولید اثر در قانون ملاک نیست و تفاوتی میان تصاویر ساختگی و مشاهدهای وجود ندارد. استفاده از هر اثر منتشرشده برای مقاصد علمی و آموزشی، مشروط به رعایت حدود متعارف و ذکر مأخذ، مجاز است.