اخذ سند رسمی چه مراحلی دارد؟

علیرضا عبدالله پور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

پاسخ به این سوال کلی راحت نیست و باید حالات متعددی را متصور شد و بر حسب شرایط پاسخ داد ولی رایج ترین حالتی که در مورد این قبیل اراضی وجود دارد و در محاکم دادگستری شاهدیم این حالت هست که به طرفیت اداره منابع طبیعی طرح دعوی میشه.بعد از اجرایی شدن اصلاحات ارضی و درآوردن اراضی از چنگ اربابان و تقسیم آنها بین رعایا و دهقانان در زمان رضاشاه به جهت مضیقه ها و محدودیتهای عملی حاکم امکان صدور اسناد ثبتی برای این قبیل اراضی فراهم نبود یکسری اوراقی در اختیار دهقانان قرار دادن که نه سند بودن نه گواهینامه متقن.روی این قبیل اوراق با همان الفاظ مرسوم محلی نوشته فلان شخص فرضا بیست جریب زمین زراعی دارد اما مشخص نکرده این زمین دقیق در کجا واقع شده و حدود اربعه آن چیه. اکثر زمینهای دیم زراعی کنونی در ایران نیاز به اثبات مالکیت دارند و باید از طریق کارشناسی و سایر روشها مدعی ثابت کنه که زمین مزبور از زمانهای قدیم و پیش از تصویب برخی قوانین خاص تحت تملک و زیر کشت بوده اند در برآوردهای اولیه اغلب این اراضی را مرتع و جنگل و جزو اراضی موات یا ملی اعلام میکنند بهرحال کار دشواریه جنبه فنی و تخصصی هم داره.نهایتا آنچه در نهایت کشف میشه اغلب بیانگر این حالته که بخشی از زمین دارای سابقه عمران بوده ولی به مرور بر وسعت آن افزوده اند حال بسته به اینکه چه تاریخی این توسیع ارضی صورت گرفته حدود و ثغور دقیق برای اخذ سند معلوم میشه.نقشه های هوایی ،محل قرار گیری زمین و قدمت کشت عوامل اصلی و تعیین کننده هستند.شخصا تا به امروز حسب تجربه بیش از هفتاد درصد موارد که شاهدش بودم مرتع و جنگلی و ملی و موات اعلام شده اند. بخش عظیمی از اراضی زیر کشت دیم در سراسر کشور فاقد سند رسمی و جزو مراتع و اراضی ملی هستند اما دولت و نهادهای زیربط ممانعت نمیکنن اما با صدور سند هم مخالفت میکنند. دلیلش هم سیاست خودکفایی در محصولات استراتژیک همچون گندم هست.به حدی پرونده این قبیل اراضی پیچیده هست که پیشنهاد میکنم ابتدا از طریق روال معمول اداری برای اخذ سند رسمی اقدام کنید بعد از اینکه کارشناس اولیه نظر داد و با صدور سند مخالفت کردند نزد وکیل بروید چون فرایند اخذ سند برای این اراضی یک پروسه قضایی پیچیده و فنی چند مرحله ای است و پیش از تشکیل پرونده اصلی باید اقداماتی صورت بگیره و بر اساس نتایج مکتسبه تصمیم میگیرید که روند قضایی شروع بشه یا نه.