آیا ۲۵ درصد بطور خودکار به نفقه من اضافه می‌شود؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام و درود بر شما 🌸
جواب کوتاه: نفقه‌ای که در حکم ۱ خرداد ۱۴۰۳ برای شما مشخص شده به‌طور خودکار ۲۵ درصد یا هر عدد ثابت دیگری زیاد نمی‌شود؛ اگر می‌خواهید مبلغ بالا برود باید «دادخواست تعدیل نفقه» بدهید و افزایش را اثبات کنید. عدد ۲۵ درصد هیچ مبنای قانونی قطعی برای نفقه ندارد و بیش‌تر یک تصور عامیانه است (گاهی با درصد افزایش حداقل حقوق کارگران یا تورم سالانه اشتباه گرفته می‌شود).

جزئیات قدم‌به‌قدم

۱) حکم نفقه چه می‌گوید؟
• اگر در رای صراحتا آمده باشد «مبلغ نفقه هر سال متناسب با ‌شاخص تورم بانک مرکزی یا به میزان … درصد افزایش می‌یابد»، همان متن حکم ملاک است و نیاز به دادخواست جدید ندارید.
• در اغلب احکام، دادگاه عدد ثابتی (مثلا X تومان در ماه) تعیین می‌کند. در این حالت تا زمانی که حکم تعدیل نشود، همان عدد اجرا و محاسبه می‌شود.

۲) چرا «۲۵ درصد» شایعه شده؟
– شورای عالی کار هر سال حداقل مزد کارگران را اعلام می‌کند؛ امسال حدود ۲۵ ٪ بالا رفت. بعضی‌ها خیال می‌کنند نفقه هم تابع همان است، در حالی که قانون خاصی وجود ندارد.
– در برخی پرونده‌های قدیمی، کارشناسان برای تعدیل پیشنهادی حدود ۲۰–۳۰ ٪ می‌گذاشتند و کم‌کم به‌صورت «قاعده عرفی غیرقابل استناد» دهان‌به‌دهان چرخیده است.

۳) راه درست افزایش نفقه
الف) دادخواست «تعدیل نفقه» (یا تعیین نفقه جدید) در مجتمع خانواده محل اقامت زوجه.
ب) مدارک و ادله:
• فاکتورهای هزینه زندگی (خوراک، اجاره، درمان، حمل‌ونقل …)
• شاخص تورم رسمی بانک مرکزی یا گزارش مرکز آمار
• افزایش حقوق و توان مالی زوج (فیش حقوقی، گردش حساب، املاک یا خودرو جدید)
ج) دادگاه معمولا پرونده را به کارشناس رسمی ارجاع می‌دهد؛ کارشناس با توجه ‌به سبک زندگی متعارف شما، عدد جدید پیشنهاد می‌کند و قاضی بر همان مبنا رای می‌دهد.

۴) عدم پرداخت یک ماه نفقه
– مبلغ همان یک ماه، «معوقه» می‌شود؛ در واحد اجرای احکام می‌توانید تقاضای استعلام اموال، توقیف حقوق، یا جلوگیری از نقل‌و‌انتقال خودرو/ملک بدهید.
– اگر توان مالی همسر احراز شود و همچنان نپردازد، امکان شکایت کیفری «ترک انفاق» (ماده ۵۳ قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱) دارید؛ مجازاتش ۳ ماه و یک روز تا ۵ ماه حبس است—جرم قابل گذشت، یعنی با اخذ نفقه یا رضایت شما پرونده مختومه می‌شود.

۵) نکته عملی برای تسریع کار
• اگر فاصله زمانی زیادی از صدور حکم نگذشته ولی تورم شدید بوده، به‌جای تعدیل ممکن است بعضی شعب سریع‌تر «شکایت ترک انفاق» را بپذیرند و در همان پرونده صلح کنند؛ اما راه اصولی همان تعدیل مدنی است.
• در دادخواست بنویسید: «نظر به افزایش ۴۰ ٪ شاخص تورم سال ۱۴۰۳ نسبت به ۱۴۰۲ و افزایش هزینه‌های …»، عدد پیشنهادی خود را هم ذکر کنید؛ کارشناس مقید به پیشنهاد شما نیست ولی جهت ذهنی قاضی مفید است.

جمع‌بندی
۱. نفقه ثابت نمی‌تواند خودبه‌خود ۲۵ ٪ بالا برود؛ باید تعدیل بخواهید مگر حکم قبلی، بند افزایش داشته باشد.
۲. برای ماه پرداخت‌نشده، معوقه‌ را از اجرای احکام یا از طریق شکایت ترک انفاق مطالبه کنید.
۳. «۲۵ ٪» منشا قانونی ندارد و صرفا از درصد افزایش حداقل دستمزد یا عرف کارشناسان گرفته شده است.

اگر سوال یا مدرک خاصی دارید با‌ جزییات بیش‌تر بفرمایید تا دقیق‌تر راهنمایی کنم. موفق باشید 🌷