با سلام، بنده یک فقره چک به مبلغ ۱۱ میلیون تومان را در سال ۹۶ نوشته بودم و نمیدانم به چه کسی داده بودم. حالا شخصی با برگشت زدن آن در سال ۱۴۰۲ به مبلغ ۱۴۰۰۰۰۰۰۰۰ تومان برای من جلب گرفته است. نمیدانم پیدا کرده است یا دزدیده است یا از کسی گرفته است. جواب نمیدهد و میگوید از زمین پیدا کردم، باید پاس کنی. میگویم چرا تا حالا برگشت نزده بودی که من هم مطلع شوم و اقدام کنم. میگوید منتظر بودم تا پاس کنی. حالا میتوانم ازش شکایت کنم و مثلا بگویم که چک را گم کرده بودم یا با چه عنوانی میتوانم ازش شکایت کنم؟ آیا این چک مشمول مرور زمان میشود یا نه؟
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
وضعیت پیچیدهای که با آن مواجه شدهاید را درک میکنم . در ادامه ، به تفکیک به پرسشهای شما در مورد مرور زمان ، امکان شکایت و راهکارهای قانونی موجود پاسخ میدهم .
آیا این چک مشمول مرور زمان میشود ؟
پاسخ به این سوال جنبههای مختلفی دارد . به طور کلی ، اصل بدهی چک مشمول مرور زمان نمیشود و شما همچنان به پرداخت مبلغ اصلی چک متعهد هستید . اما مهلتهای قانونی بر نحوه مطالبه وجه و حقوق دارنده چک تاثیر میگذارد :
حق شکایت کیفری : دارنده چک برای اینکه بتواند شکایت کیفری ( تقاضای مجازات حبس ) مطرح کند ، باید ظرف ۶ ماه از تاریخ صدور چک آن را برگشت بزند و ظرف ۶ ماه از تاریخ برگشت ، شکایت خود را ثبت کند . با توجه به اینکه چک شما مربوط به سال ۹۶ است ، این مهلت به طور کامل از بین رفته و دارنده چک هیچ حق شکایت کیفری علیه شما ندارد .
مرور زمان ۵ ساله تجاری : طبق ماده ۳۱۸ قانون تجارت ، اگر چک توسط تاجر و برای امور تجاری صادر شده باشد ، پس از گذشت ۵ سال از تاریخ گواهی عدم پرداخت ، وصف تجاری خود را از دست میدهد و به یک سند عادی طلب تبدیل میشود . با توجه به اینکه چک شما در سال ۹۶ صادر و در سال ۱۴۰۲ برگشت خورده ، یعنی پس از گذشت بیش از ۵ سال ، این چک دیگر یک سند تجاری با مزایای خاص خود محسوب نمیشود .
خسارت تاخیر تادیه : این مهمترین نکته برای شماست . با توجه به اینکه بیش از ۵ سال از تاریخ صدور چک گذشته ، نحوه محاسبه خسارت تاخیر تادیه ( مبلغی که باعث شده ۱۱ میلیون تومان به ۱۴۰ میلیون تومان برسد ) متفاوت است . طبق قانون ، اگر دارنده چک پس از گذشت ۵ سال برای مطالبه وجه اقدام کند ، خسارت تاخیر فقط از تاریخ ثبت دادخواست در دادگاه محاسبه میشود ، نه از تاریخ سررسید چک در سال ۹۶ . این موضوع میتواند مبلغ بدهی شما را به شدت کاهش دهد .
آیا میتوانم از دارنده چک شکایت کنم ؟
شما میتوانید علیه دارنده فعلی چک اقدام قانونی کنید ، اما عنوان شکایت شما اهمیت زیادی دارد .
شکایت با عنوان « مفقودی چک »
ادعای اینکه چک را گم کرده بودید ، اکنون و پس از گذشت این همه سال ، پیچیده و پرریسک است . طبق قانون ، شما باید بلافاصله پس از مفقودی یا سرقت چک ، مراتب را به بانک اعلام کرده و ظرف یک هفته گواهی ثبت شکایت از مراجع قضایی را به بانک ارائه میدادید . چون این کار را در سال ۹۶ انجام ندادهاید ، اثبات ادعای مفقودی بسیار دشوار است .
هشدار جدی : اعلام مفقودی یا سرقت چک به دروغ ، خود یک جرم است و در صورت اثبات خلاف بودن ادعای شما ، ممکن است به مجازاتهایی مانند حبس و پرداخت خسارت محکوم شوید . بنابراین ، از این اقدام جدا خودداری کنید مگر اینکه بتوانید آن را به طور قطعی ثابت کنید .
شکایت با عناوین دیگر
با توجه به اینکه دارنده چک ادعا میکند آن را « پیدا کرده » ، شما میتوانید با عناوین دیگری از او شکایت کنید :
خیانت در امانت یا تحصیل مال از طریق نامشروع : اگر کسی چکی را پیدا کند ، قانونا موظف است آن را به صاحبش بازگرداند . استفاده از آن و به اجرا گذاشتنش میتواند مصداق جرم باشد . ادعای « پیدا کردن » پس از چندین سال بسیار مشکوک است و شما میتوانید از دادگاه بخواهید که مشروعیت مالکیت او بر چک را بررسی کند .
طرح دعوای متقابل : در دادگاهی که برای مطالبه وجه چک علیه شما تشکیل شده ، میتوانید به عنوان دفاع ، مشروعیت دارنده بودن فرد را زیر سوال ببرید و از قاضی بخواهید به این موضوع رسیدگی کند .
راهکارها و اقدامات پیشنهادی
عدم پرداخت وجه : از پرداخت مبلغ گزاف درخواستی ( ۱۴۰ میلیون تومان ) خودداری کنید . همانطور که گفته شد ، مبنای محاسبه این خسارت به احتمال زیاد اشتباه است .
آمادهسازی دفاعیه : بهترین دفاع شما تمرکز بر نحوه محاسبه خسارت تاخیر تادیه است . شما باید در دادگاه استدلال کنید که چون بیش از ۵ سال از تاریخ چک گذشته ، خسارت فقط از تاریخ اقدام قانونی دارنده چک ( سال ۱۴۰۲ ) قابل محاسبه است ، نه از سال ۹۶ .
به چالش کشیدن مالکیت دارنده : ادعای « پیدا کردن چک از روی زمین » را در دادگاه مطرح کنید و از قاضی بخواهید که نحوه به دست آوردن چک توسط او را بررسی نماید . بار اثبات اینکه او به صورت قانونی چک را به دست آورده ، میتواند بر دوش او قرار گیرد .
بررسی سوابق خود : تلاش کنید به یاد بیاورید که این چک را در سال ۹۶ بابت چه معاملهای و به چه کسی داده بودید . هرگونه اطلاعاتی در این زمینه میتواند در دادگاه به شما کمک کند .
مشمول مرور زمان نمیشود و چون در این ایام شکایتی یا گزارشی هم از جانب شما اتفاق نیفتاده است بعید است بتوانید اثبات کنید که از این اقدام مطلع نبودید.
وجه چک باید پرداخت گردد..
باعرض سلام و احترام، مشمول مرور زمان نمیشود و چون در این ایام شکایتی یا گزارشی هم از جانب شما اتفاق نیفتاده است بعید است بتوانید اثبات کنید که از این اقدام مطلع نبودید.....
اسناد تجاری مشمول مرور زمان ۵ ساله می باشند.در صورتی که ۵ سال از تاریخ سررسید گذشته باشد و اقدامی صورت نگرفته باشد دیگر به عنوان یک سند تجاری قابلیت استناد نخواهد داشت.و صرفا یک سند مدنی محسوب خواهد شد.
بایستی دادنامه ای که شما به موجب آن محکوم ب هرداخت شده اید بررسی شود و اینکه اگر بصورت غیابی صادر شده باشد و یا مورد از موارد اعاده ی دادرسی باشد می توان نسبت به ان اقداماتی انجام داد. نیاز به بررسی دارد.
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی
