آیا پس از مزایده دوم، جلب صادر می‌شود؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام 🌸
اتفاقی که بعد از «فروش نرفتن ملک در مزایده‌ دوم» می‌افتد، به انتخاب و اقدام شما (محکوم‌له) بستگی دارد؛ هیچ «جلب خودکاری» صادر نمی‌شود، ولی می‌توانید با رعایت مواد قانونی، یکی از سه راه زیر را بروید. به ترتیب مقررات قانون اجرای احکام مدنی ۱۳۵۶ و قانون نحوه‌ اجرای محکومیت‌ های مالی ۱۳۹۴ را مرور می‌کنیم.

────────────────────────────
۱) اول باید بدانید: مادام که مالی معین، به ارزش کافی برای پرداخت دین شما «توقیف» است، بر اساس ماده ۴ قانون ۱۳۹۴ امکان حبس محکوم‌علیه وجود ندارد؛ زیرا قانون می‌گوید:

«تا زمانی‌که اموال کافی برای استیفای محکوم‌به، توقیف شده باشد، بازداشت بدهکار مجاز نیست.»

پس صرف این‌که ملک هنوز در توقیف است—حتی اگر فروخته نشده باشد—مانع صدور جلب است. برای جلب باید یا:
الف) ملک آزاد شود (شما انصراف دهید یا اجرای احکام رفع توقیف کند)؛ یا
ب) ارزش ملک کمتر از طلب شما باشد و مازاد بدهی بی‌دفع باقی بماند.

────────────────────────────
۲) گزینه‌های قانونی پس از مزایده دوم

۱. پذیرش مال به جای طلب (ماده‌ ۱۱۴ ق.ا.ا.م.)
• بعد از دومین مزایده بی‌نتیجه، شما حق دارید با تقاضا به اجرای احکام، ملک را دقیقا به قیمت ارزیابی (یا قیمت آخرین مزایده) تهاتر و «ملک را در ازای طلب» بردارید.
• اگر قیمت ملک بیشتر از طلب است، باید مابه‌التفاوت را ظرف یک هفته تودیع کنید؛ اگر کمتر است، برای باقیمانده می‌توانید جلب بخواهید یا مال دیگری معرفی کنید.

۲. درخواست ارزیابی مجدد و مزایده سوم
• مطابق مواد ۱۳۴ و ۱۳۸ آیین‌نامه، می‌توانید تقاضای «کارشناسی جدید» و برگزاری مزایده سوم با قیمت پایین‌تر کنید.
• اجرای احکام مکلف است دوباره آگهی و تشریفات مزایده را انجام بدهد. طی این مدت همچنان جلب صادر نمی‌شود.

۳. رفع توقیف ملک و تعقیب سایر طرق (جلب یا توقیف مال جدید)
• اگر علاقه‌ای به آن ملک ندارید، یک لایحه بدهید: «به‌علت عدم فروش و عدم کفایت، راضی به رفع توقیف هستم.»
• بعد از رفع توقیف، اگر محکوم‌علیه ظرف ۳۰ روز مالی برای اجرا معرفی نکند و اعسارش پذیرفته نشود، می‌توانید طبق ماده ۳ قانون ۱۳۹۴ «دستور جلب» یا توقیف اموال دیگرش را بخواهید.

توجه: اگر حتی پس از رفع توقیف ملک دیگری یافت نشود، باز هم باید دادخواست اعسار بدهکار رسیدگی شود؛ بدون قطعیت رد اعسار، جلب قطعی نمی‌شود.

────────────────────────────
۳) پاسخ صریح به سؤال شما

سؤال: «آیا پس از مزایده دوم و فروش‌ نرفتن مال، مجددا جلب صادر می‌شود؟»
پاسخ:

۱) خودبه‌خود خیر. ملک هنوز در توقیف است و ماده ۴ قانون ۱۳۹۴ مانع بازداشت است.
۲) اگر شما ملک را نپذیرید و رفع توقیف کنید، یا ارزش ملک کم‌تر از مبلغ محکوم‌به باشد، می‌توانید از قاضی اجرای احکام درخواست جلب کنید؛ مشروط به این‌که:
– ثابت شود بدهکار مالی برای معرفی ندارد،
– یا دادخواست اعسارش رد شده است.
۳) در غیر این صورت، باید یا مال دیگری معرفی کنید یا یکی از دو مسیر «قبول ملک» یا «مزایده مجدد» را بروید.

────────────────────────────
۴) چک‌لیست اقدام عملی برای شما

☑️ درخواست کتبی به اجرای احکام و اعلام یکی از سه گزینه:
۱) «تهاتر ملک با بدهی» (اذعان به قیمت ارزیابی)
۲) «کارشناسی مجدد و مزایده سوم»
۳) «رفع توقیف ملک و ادامه عملیات برای باقی دین / صدور جلب»

☑️ اگر خواستید جلب بگیرید:
• در متن لایحه قید کنید ملک رفع توقیف شده و محکوم‌علیه مالی معرفی نکرده؛
• پیوست کنید استعلام‌های منفی (بانک، ثبت، خودرو) یا برگ رد اعسار.

☑️ اگر ملک را به جای طلب می‌خواهید:
• تقاضا + واریز مابه‌التفاوت (اگر ملک بیشتر).
• صدور «سند انتقال اجرایی» توسط اجرای احکام و اداره ثبت.

────────────────────────────
جمع‌بندی یک‌دقیقه‌ای

۱) مزایده دوم بی‌نتیجه برابر است با سه حق انتخاب برای شما؛ هیچ دستور جلبی خودکار صادر نمی‌شود.
۲) تا وقتی ملک به ارزش کافی در توقیف است، ماده ۴ قانون ۱۳۹۴ اجازه بازداشت بدهکار را نمی‌دهد.
۳) برای رسیدن به پول زودتر، یا ملک را به‌جای طلب بردارید، یا برای مزایده سوم با قیمت کمتر اقدام کنید؛ اگر هیچ‌کدام را نمی‌خواهید، رفع توقیف کنید و سپس طبق مراحل ماده ۳ درخواست جلب دهید.

موفق باشید؛ اگر تصمیم گرفتید کدام مسیر را بروید و نیاز به متن لایحه یا فرم درخواست داشتید، همین‌جا بفرمایید تا آماده کنیم. 🌺