آیا پس از تحریر ترکه، مهروموم ترکه انجام می‌شود؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام وقتت بخیر

برای پاسخ به سوالات شما، ابتدا باید توضیح مختصری درباره روند رسیدگی در شورای حل اختلاف و ارجاع به دادگاه ارائه شود، سپس به سوالات شما به صورت دقیق و شماره‌بندی‌شده پاسخ می‌دهم:

توضیح کلی:
شورای حل اختلاف به عنوان یک نهاد شبه‌قضایی، در مواردی که قانون اجازه داده، می‌تواند به دعاوی رسیدگی کند یا صرفا برای صلح و سازش بین طرفین اقدام نماید. قانون شوراهای حل اختلاف بیان می‌کند که در مواردی که پرونده به منظور صلح و سازش به شورا ارجاع شده باشد، شورا موظف است حداکثر ظرف سه ماه تلاش خود را برای سازش انجام دهد. اگر صلح و سازش حاصل نشود، پرونده به مرجع قضایی ارجاع‌دهنده (دادگاه) بازگردانده می‌شود تا رسیدگی قضایی ادامه یابد.

پاسخ به سوالات شما:
۱. دوباره جلسه رسیدگی در دادگاه تشکیل خواهد شد؟
بله، با توجه به متن دادنامه، پرونده شما صرفا برای صلح و سازش به شورای حل اختلاف ارجاع شده بود و چون صلح و سازش حاصل نشده، پرونده به دادگاه بازگردانده شده است. بنابراین، دادگاه مجددا جلسه رسیدگی تشکیل خواهد داد تا به ماهیت دعوا رسیدگی کند، مگر اینکه شرایط خاصی (مثل انصراف طرفین یا مختومه شدن پرونده به دلایل دیگر) وجود داشته باشد.

۲. آیا قاضی دادگاه با مطالعه پرونده و این عدم سازش در شورا، می‌تواند رای صادر و پرونده را مختومه اعلام کند؟ (به دلیل خالی بودن ملک از هرگونه وسایل و همچنین لیست شدن ملک مذکور در تحریر ترکه)
قاضی دادگاه برای صدور رای، ملزم به رعایت تشریفات قانونی و رسیدگی به ماهیت دعواست. صرف ارجاع پرونده از شورای حل اختلاف و عدم صلح و سازش، به خودی خود نمی‌تواند منجر به صدور رای شود، مگر اینکه قاضی با بررسی مدارک و مستندات موجود در پرونده و استماع دفاعیات طرفین، به این نتیجه برسد که دعوا به دلایلی (مثلا فقدان شرایط قانونی برای ادامه رسیدگی یا انصراف خواهان) قابل مختومه شدن است.
در مورد خالی بودن ملک و لیست شدن آن در تحریر ترکه، این موارد می‌توانند به عنوان بخشی از ادله و مستندات در پرونده مطرح شوند، اما قاضی نمی‌تواند بدون تشکیل جلسه رسیدگی و رعایت تشریفات قانونی (مانند ابلاغ به طرفین و شنیدن دفاعیات) مستقیما رای صادر کند. اگر این موارد به عنوان دلیل اصلی دعوا یا دفاع شما مطرح هستند، باید در جلسه دادگاه ارائه شوند تا قاضی بر اساس آنها تصمیم‌گیری کند.

۳. چون به ماده ۱۱ اشاره شده، آیا پس از سپری شدن حداکثر سه ماه، ابلاغیه جدید به ما خواهد آمد؟
خیر، اشاره به ماده ۱۱ در دادنامه به این معناست که پرونده شما از ابتدا برای صلح و سازش به شورای حل اختلاف ارجاع شده بود و مهلت سه‌ماهه مذکور در این ماده، مربوط به مدت زمانی است که شورا برای تلاش جهت صلح و سازش فرصت داشته است. اکنون که این مهلت به پایان رسیده و صلح و سازش حاصل نشده، پرونده به دادگاه بازگردانده شده است.
ابلاغیه جدید از سوی دادگاه (و نه شورای حل اختلاف) برای شما ارسال خواهد شد، اما زمان ارسال ابلاغیه بستگی به نوبت‌دهی و برنامه‌ریزی دادگاه دارد و ارتباطی با مهلت سه‌ماهه ماده ۱۱ ندارد. معمولا دادگاه پس از دریافت پرونده، زمان جلسه رسیدگی را تعیین و ابلاغیه‌ای برای حضور طرفین در جلسه ارسال می‌کند.
توصیه:
برای پیگیری دقیق‌تر، می‌توانید با مراجعه به شعبه دادگاه مربوطه یا از طریق سامانه عدل ایران وضعیت پرونده خود را بررسی کنید.
اگر وکیل دارید یا قصد گرفتن وکیل دارید، این موضوع را با او در میان بگذارید تا در جلسات دادگاه به بهترین شکل از حقوق شما دفاع شود.
در صورتی که مدارک و مستنداتی (مانند خالی بودن ملک یا تحریر ترکه) دارید، آنها را برای ارائه در جلسه دادگاه آماده کنید.