آیا پس از اتمام مدت قرارداد، حق فسخ پابرجاست؟

عاطفه معتمدی انارمرزی

۳ ماه پیش

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

سلام. در پاسخ به پرسش شما باید گفت که حق فسخ و خیار شرط، ماهیتا زمانی دارای اثر حقوقی هستند که در «مدت» مقرر اعمال شوند؛ یعنی اگر در قرارداد بازه زمانی مشخصی برای استفاده از حق فسخ تعیین شده باشد، با انقضای آن مهلت، حق فسخ نیز ساقط می‌گردد. در پروژه‌هایی که قرارداد آن‌ها پس از ده سال به اتمام رسیده و پروژه تکمیل شده است، موضوع قرارداد از حالت تعهد در حال اجرا خارج شده و به مرحله ایفای کامل تعهدات رسیده است، بنابراین امکان فسخ قرارداد به دلیل عدم تسویه کامل، موضوعیت خود را به عنوان «خیار شرط» از دست می‌دهد.

در مورد بدهی و عدم تسویه کامل، شرکت طرف قرارداد نمی‌تواند با استناد به حق فسخ ناشی از خیار شرط منقضی‌شده، کل قرارداد را فسخ کند، زیرا فسخ، موجب انحلال قرارداد از ابتدا یا از زمان فسخ می‌شود و با توجه به تکمیل پروژه، بازگشت به وضعیت پیش از قرارداد (اعاده به حالت اول) عملا ممکن نیست. بنابراین، مطالبه مبالغ باقی‌مانده از سوی شرکت، یک «دعوای مالی» محسوب می‌شود و شرکت باید از طریق مراجع قضایی یا داوری نسبت به مطالبه بدهی خود اقدام نماید، نه اینکه از ابزار فسخ استفاده کند.

به‌طور خلاصه، پس از اتمام مدت قرارداد و تکمیل پروژه، حق فسخ قراردادی ناشی از خیار شرط زائل شده است و شرکت تنها می‌تواند بابت مانده طلب خود، دادخواست حقوقی مطالبه وجه به انضمام خسارت تاخیر تادیه را علیه شما مطرح کند، اما حق ندارد قرارداد را به دلیل عدم تسویه کامل فسخ نماید. توصیه می‌شود اگر شرکت اقدام به ارسال اظهارنامه مبنی بر فسخ قرارداد کرد، با استناد به تکمیل پروژه و انقضای مدت حق فسخ، پاسخ دهید که مطالبه بدهی صرفا از طریق مراجع قانونی امکان‌پذیر است و قرارداد دیگر قابل فسخ نیست. برای شما آرزوی موفقیت دارم.

مریم حاج منوچهری

۱ هفته پیش

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۱۸۰ مشاوره موفق

باسلام
خیر، اگر حق فسخ یا خیار شرط در قرارداد برای مدت معین (مثلا ۱۰ سال) پیش‌بینی شده باشد، اصولا پس از پایان آن مدت دیگر قابل اعمال نیست؛ مگر اینکه قرارداد برای بعد از آن، حق فسخ دیگری پیش‌بینی کرده باشد یا مبنای قانونی مستقلی برای فسخ وجود داشته باشد.
طبق مواد ۳۹۹ و ۴۰۰ قانون مدنی، خیار شرط تابع مدت تعیین‌شده در قرارداد است.

حمیدرضا قاسمی

۳ روز پیش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰ · ۶۶ مشاوره موفق

با پایان مدت قرارداد و تکمیل پروژه، خیار شرط (حق فسخ) به دلیل انقضای مدت، ساقط شده و قابل اعمال نیست. بنابراین شرکت نمیتواند به بهانه عدم تسویه حساب، قرارداد را فسخ کند. اختلاف مالی، موضوعی مستقل است که باید از طریق دادگاه و به صورت دعوای مطالبه وجه پیگیری شود. در نهایت، شرکت برای وصول طلب خود باید ادعای حقوقی مطرح کند و حق فسخی برای آن وجود ندارد.