آیا پاسخ به پیامک توهین‌آمیز جرم است؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام و سال نو شما هم مبارک 🌸
در پیامک‌هایی که نقل کردید، هر دو طرف مرتکب «توهین ساده» موضوع ماده قانون مجازات اسلامی (کتاب تعزیرات) شده‌اید؛ منتها تفاوت‌هایی وجود دارد که باید بدانید:

۱) مبانی قانونی
ق.م.ا: «توهین به اشخاص حقیقی از قبیل فحاشی و استعمال الفاظ رکیک … در صورتی که موجب حد قذف نباشد، مستوجب مجازات تا ۷۴ ضربه شلاق یا پنجاه‌ هزار تا یک‌میلیون ریال جزای نقدی است.»
• عبارت «پیچ هرز که به هیچی کار نمی‌آیی» توهین محسوب می‌‌شود.
• پاسخ شما «آره مثل زنت دقیقا» نیز توهین است؛ هرچند قذف نیست (چون اتهام عمل منافی عفت نیست)، اما باز هم مشمول همان قانون است.

۲) نکات مهم
• «حق دفاع متقابل» یا «واکنش متناسب» در توهین پذیرفته نیست؛ یعنی اگر کسی به شما بی‌احترامی کند، قانونا مجاز نیستید شما هم توهین کنید. هر دو نفر جداگانه مسئول کیفری هستید.
• شما علاوه بر توهین به طرف مقابل، شخص سومی (همسر او) را هم هدف قرار داده‌اید؛ در نتیجه همسر وی نیز حق شکایت مستقل دارد.
• اینکه توهین در پیامک بوده، تفاوتی در عنوان جرم نمی‌‌دهد؛ فقط اثبات را راحت‌تر می‌کند (اسکرین‌شات، پرینت ریز مکالمات و …).

۳) اگر شکایت کنند چه می‌شود؟
• شاکی به پلیس فتا یا دادسرای محل سکونت خودش مراجعه می‌کند.
• اسکرین‌شات پیامک‌ها + استعلام از اپراتور به‌عنوان «دلیل الکترونیکی» ضمیمه می‌شود.
• احتمالا بازپرس هر دو نفر را احضار می‌کند؛ معمولا برای توهین ساده، قرار کفالت یا وجه‌الکفاله صادر می‌شود.
• در صورت صدور حکم محکومیت، معمولا جریمه نقدی (حدود چند میلیون تومان با نرخ امروز) تعیین می‌شود؛ شلاق اغلب به‌صورت تعلیقی یا تبدیل به جزا نقـدی صادر می‌گردد مگر این‌که سابقه یا شدت توهین زیاد باشد.

۴) راه ‌حل‌‌های عملی
• بهترین کار این است که قبل از شکایت، با ارسال پیام عذرخواهی یا تماس از دل طرف مقابل و خصوصا همسرش درآورید و رضایت کتبی بگیرید.
• اگر از شما شکایت شد، می‌توانید «گذشت شاکی» بگیرید؛ توهین ساده جرم قابل گذشت است و با رضایت شاکی پرونده مختومه می‌شود.
• متقابلا شما هم حق شکایت از طرف مقابل را دارید؛ ولی اگر قصد مصالحه دارید، هر دو شکایت را توامان مختومه کنید.

۵) جمع‌بندی
– بله، جمله‌ای که به همسر ایشان نسبت داده‌اید مصداق توهین است و می‌تواند برای شما تبعات کیفری داشته باشد.
– فحش‌های طرف مقابل نیز توهین است و قابل پیگرد.
– اگر خطا را پذیرفته‌اید، سریع‌تر عذرخواهی و رضایت بگیرید تا به دادگاه نکشد؛ هزینه و استرسش بسیار کمتر خواهد بود.

امیدوارم مشکل به صلح و صفا حل شود و نیازی به دادگاه و جریمه پیدا نکنید. موفق باشید 🌱۱