درود. قرار است یک برگ چک را بابت ضمانت و بهصورت امانت برای تسویه اقساط به شخصی بدهم که وام بانکی مرا ضمانت کرده است. برای این موضوع متنی آماده کردهام و میخواهم دو شاهد آن را امضا کنند تا قابل پذیرش باشد. آیا همسران ما میتوانند بهعنوان دو شاهد امضا کنند یا باید حتما مرد و غریبه باشند؟
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
با توجه به قوانین ایران، پاسخ این سؤال را باید در دو بخش بررسی کرد: شرایط امضای سند عادی، و شرایطی که اگر این سند به دادگاه برسد، شهادت آن شاهدان پذیرفته میشود یا نه.
شرط جنسیت شاهد
در امور مالی (که موضوع شما هم از این نوع است)، بینه شرعی بهصورت ذیل تعریف شده است:
دو مرد، یا
یک مرد و دو زن
بنابراین زن بودن شاهد مطلقا مانع نیست، اما در امور مالی شهادت دو زن معادل شهادت یک مرد محاسبه میشود و زنان بهتنهایی (بدون ضمیمه شاهد مرد) نمیتوانند بینه کامل شرعی تشکیل دهند.
مشکل اصلی: ذینفع بودن همسران
مسئله اصلی نه جنسیت، بلکه شرط عدم انتفاع شخصی است. طبق ماده ۱۳۱۳ قانون مدنی و شرایط شاهد شرعی، یکی از مهمترین شروط شاهد این است که نفع شخصی در موضوع نداشته باشد. همسر هر یک از طرفین بهدلیل اشتراک در زندگی مشترک و منافع مالی خانوادگی، معمولا در دادگاه ذینفع تلقی میشود و شهادتش قابل جرح است.
تفاوت سند عادی و مرحله دادگاه
این نکته مهم را باید در نظر داشت:
برای تنظیم سند عادی: هیچ ممنوعیت قانونی صریحی وجود ندارد و هر شخص بالغ و عاقل میتواند امضا بزند؛ سند صادر میشود و اعتبار اولیه دارد.
اگر سند به دادگاه برود: شهادت همسران بهعنوان شاهد ذینفع، مورد جرح قرار میگیرد و ممکن است قاضی به آن ترتیب اثر ندهد.
برای امضای شاهد، نسبت فامیلی یا جنسیت شرط قانونی نیست، اما بهتر است شرایط زیر را داشته باشندوجود دو شاهد، اعتبار قرارداد را افزایش میدهد، هرچند برای صحت قرارداد ضروری نیست.
شاهد باید بالغ، عاقل، عادل و بیطرف باشد و با طرفین دعوا دشمنی نداشته باشد.
استفاده از همسران بهعنوان شاهد منع قانونی ندارد و شهادت آنها قابل پذیرش است.
برای اثبات امانی بودن چک، یک قرارداد پایه معتبر که امانی بودن را ثابت کند، بسیار حیاتیتر از شاهد است.
بله، همسران شما ممنوعیتی برای امضای قرارداد بهعنوان شاهد ندارند و لازم نیست شاهد حتما مرد یا غریبه باشد؛ ملاک، داشتن شرایط قانونی شاهد و نداشتن نفع شخصی در دعواست
البته برای چک امانی، بهتر است متن کتبی دقیق و صریح درباره امانی و تضمینی بودن چک تنظیم و امضا شود؛ چون اثبات این موضوع در صورت اختلاف اهمیت زیادی دارد
باسلام
همسران شما میتوانند در قرارداد به شرط عدم ذینفع بودن شاهد باشند، اما بهترین حالت استفاده از دو نفر شاهد مستقل، غیرخویشاوند و غیرطرف است.این کار ریسک قانونی را کاهش میدهد و در صورت مراجعه به دادگاه، اعتبار قرارداد بالاتر میرود.