آیا هزینه تامین خواسته چک صیادی را باید بپردازم؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام وقتت بخیر
در پاسخ به پرسش‌های شما در خصوص چک صیادی و مراحل قانونی آن، موارد زیر را به استحضار می‌رسانم:

هزینه تامین خواسته چک صیادی
۱- آیا چک صیادی شامل این هزینه ۲۰٪ می‌شود و آیا باید این هزینه را پرداخت کنم؟

به طور کلی، برای چک‌های صیادی، به دلیل قابلیت صدور مستقیم اجراییه، درخواست تامین خواسته ضرورتی ندارد و معمولا بدون پرداخت خسارت احتمالی انجام می‌شود، به شرطی که چک در مهلت‌های قانونی واخواست شده و گواهی عدم پرداخت دریافت شده باشد,,. با این حال، اگر گواهی عدم پرداخت چک پس از انقضای مهلت‌های قانونی (مثلا ۱۵ روز برای چک‌های یک شهر یا ۴۵ روز برای چک‌های صادره از یک نقطه به نقطه دیگر کشور) دریافت شود، دادگاه می‌تواند صدور قرار تامین خواسته را منوط به پرداخت خسارت احتمالی نماید,,. این خسارت معمولا بین ۱۰ تا ۲۰ درصد مبلغ خواسته است، هرچند تعیین دقیق آن با نظر دادگاه است,,.

با توجه به اینکه شما گواهی عدم پرداخت را "چند روز قبل" برای چکی که "حدودا ۹ ماه قبل" به نامتان ثبت شده، دریافت کرده‌اید، به نظر می‌رسد مهلت قانونی برای واخواست چک منقضی شده است. در چنین شرایطی، دادگاه برای جلوگیری از تضییع احتمالی حقوق خوانده (صادرکننده چک) در صورتی که دعوای شما در نهایت رد شود، شما را ملزم به پرداخت خسارت احتمالی (در اینجا ۲۰٪) می‌کند,. بنابراین، با توجه به ابلاغیه شعبه، پرداخت این مبلغ برای صدور قرار تامین خواسته الزامی است.

تاثیر عدم پرداخت هزینه تامین خواسته
۲- چنانچه من این هزینه را پرداخت نکنم، آیا در رای دادگاه که صادر می‌شود یا در اجراییه که دادخواست دادم، تاثیر دارد؟

عدم پرداخت هزینه خسارت احتمالی برای تامین خواسته، منجر به عدم صدور قرار تامین خواسته می‌شود. این بدان معناست که شما از مزیت توقیف اموال صادرکننده چک پیش از صدور حکم قطعی و برای جلوگیری از انتقال احتمالی اموال توسط وی، محروم خواهید شد,,,.

با این حال، عدم پرداخت این هزینه و عدم صدور قرار تامین خواسته، تاثیری بر روند رسیدگی به دادخواست صدور اجراییه شما یا رای نهایی دادگاه در خصوص اصل طلب شما از بابت چک نخواهد داشت. این دو موضوع (تامین خواسته و اجراییه چک) از یکدیگر مجزا هستند. تامین خواسته یک اقدام احتیاطی است، در حالی که اجراییه مربوط به وصول اصل مبلغ چک است. صاحب چک نیز نمی‌تواند به دلیل عدم پرداخت هزینه تامین خواسته از جانب شما، مشکلی در پرونده اجراییه برایتان ایجاد کند.

هزینه اجراییه چک
۳- اجراییه چک چه در شعبه دادگاه چه در اجرای احکام باز شامل هزینه می‌شود برای من؟

درخواست صدور اجراییه چک از طریق دادگاه: طبق قانون، درخواست صدور اجراییه برای چک از طریق دادگستری، هزینه دادرسی قابل توجهی ندارد,. مطابق نظریه اداره کل حقوقی قوه قضاییه، به جز هزینه اوراق و تطبیق آنها، هزینه دیگری برای درخواست صدور اجراییه چک دریافت نمی‌شود.

هزینه‌های مرحله اجرای احکام: پس از صدور اجراییه و در مرحله اجرای احکام، هزینه‌هایی ممکن است به شما تحمیل شود. این هزینه‌ها می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

نیم عشر دولتی: در صورتی که وجه چک از طریق عملیات اجرایی وصول شود، معادل نیم عشر (۵ درصد) مبلغ محکوم‌به به عنوان هزینه اجرایی از محکوم‌علیه (صادرکننده چک) وصول و به صندوق دولت واریز می‌شود. اگر پیش از شروع عملیات اجرایی یا در حین آن، محکوم‌علیه دین خود را بپردازد، ممکن است از پرداخت تمام یا بخشی از نیم عشر معاف شود.

هزینه‌های جانبی: هزینه‌های دیگری مانند هزینه استعلام اموال، توقیف حساب‌های بانکی، توقیف خودرو، و استعلام املاک نیز ممکن است در جریان عملیات اجرایی ایجاد شود.

هزینه دادرسی برای طرح دعوای مطالبه وجه چک (که متفاوت از درخواست صدور اجراییه مستقیم برای چک صیادی است) معمولا ۳.۵ درصد مبلغ خواسته در مرحله بدوی است,,.

بستن پرونده تامین خواسته
۴- چنانچه هزینه ۲۰٪ تامین خواسته را اگر شامل پرداخت شدم، آیا می‌توانم تا رای صادر نشده درخواست بسته شدن پرونده را بدهم که برایم بعدا مشکلی ایجاد نشود؟

بله، شما به عنوان خواهان می‌توانید در هر مرحله، پیش از صدور رای نهایی، از درخواست تامین خواسته خود صرف نظر کنید. این امر تاثیری بر دادخواست اصلی شما (در اینجا، صدور اجراییه چک) نخواهد داشت و مشکلی برای آن ایجاد نمی‌کند.

برای این منظور، باید لایحه‌ای مبنی بر انصراف از تامین خواسته به شعبه‌ای که پرونده تامین خواسته در آنجا مفتوح است، تقدیم نمایید. در متن لایحه، به شماره پرونده کلاسه تامین خواسته اشاره کرده و به طور صریح درخواست خود مبنی بر صرف نظر کردن از تامین خواسته و مختومه شدن آن بخش از پرونده را اعلام کنید. برای تنظیم دقیق متن لایحه، توصیه می‌شود از مشاوره یک وکیل دادگستری بهره‌مند شوید