آیا می‌توانم قرارداد تعاونی را امضا نکنم؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام وقتت بخیر
بله، اگر تعاونی در دفترچه قسط، جریمه یا شرطی را لحاظ کرده باشد که طبق مصوبات مجمع عمومی تعاونی نباشد، اعضا حق دارند آن را امضا نکنند و به آن اعتراض کنند.

مبنای قانونی اعتراض
بر اساس قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران، مجمع عمومی بالاترین مرجع تصمیم‌گیری و نظارت در امور شرکت‌های تعاونی است. اساسنامه شرکت تعاونی که به تصویب مجمع عمومی می‌رسد، چارچوب اصلی فعالیت‌ها و تعهدات اعضا را مشخص می‌کند. هرگونه مقررات داخلی، دستورالعمل‌ها، برنامه‌ها و عملیات مالی، از جمله تعیین خط مشی و تصویب بودجه، اعتبارات و وام‌ها، باید به تصویب مجمع عمومی عادی برسد.

بنابراین، هر شرط، جریمه یا تعهدی که در دفترچه اقساط یا سایر قراردادها از سوی تعاونی گنجانده می‌شود، باید ریشه در مصوبات مجمع عمومی و اساسنامه قانونی شرکت داشته باشد. اعضا تنها ملتزم به اهداف بخش تعاونی و اساسنامه قانونی آن تعاونی هستند. مسئولیت مالی اعضا نیز در شرکتهای تعاونی محدود به میزان سهم آنان است، مگر آنکه در قرارداد ترتیب دیگری شرط شده باشد که این شرط نیز باید در چارچوب اختیارات مصوب مجمع باشد.

نحوه اعتراض و پیگیری
در صورتی که تعاونی شروط یا جرایمی خارج از مصوبات مجمع عمومی در دفترچه اقساط درج کند، اعضا می‌توانند اقدامات زیر را انجام دهند:

عدم امضای دفترچه: به عنوان اولین قدم، عضو می‌تواند از امضای دفترچه‌ای که حاوی شروط غیرقانونی یا غیرمصوب است، خودداری کند. امضای قرارداد می‌تواند به منزله پذیرش شروط آن تلقی شود، هرچند که شروط خلاف قانون یا مصوبات مجمع، اعتبار کامل نخواهند داشت.

طرح شکایت نزد بازرس شرکت: اعضا می‌توانند شکایت خود را به همراه مستندات به بازرس شرکت تعاونی تسلیم کنند. بازرس مکلف است به شکایت رسیدگی کرده و نظر خود را اعلام نماید.
مراجعه به هیئت مدیره: می‌توان موضوع را با هیئت مدیره تعاونی مطرح و درخواست اصلاح دفترچه اقساط بر اساس مصوبات مجمع را ارائه داد.

شکایت به مراجع بالاتر:
اداره تعاون: در صورت عدم رسیدگی مناسب توسط بازرس یا هیئت مدیره، می‌توان شکایت را به اداره تعاون شهرستان یا استان مربوطه ارجاع داد.
اتاق تعاون (داوری): در بسیاری از اساسنامه‌های تعاونی‌ها، حل اختلاف از طریق داوری در اتاق تعاون پیش‌بینی شده است. اگر چنین شرطی در اساسنامه وجود داشته باشد، می‌توان از این طریق اقدام کرد.
مراجع قضایی: در نهایت و در صورت عدم حصول نتیجه از طرق فوق، یا در شرایط خاصی مانند استنکاف مرجع داوری یا عدم پیش‌بینی شرط داوری، امکان طرح دعوا در دادگاه‌های عمومی حقوقی نیز وجود دارد.
لازم به ذکر است که طبق دستورالعمل رسیدگی به شکایات شرکت‌های تعاونی، شاکی باید شکایت خود را در فرم مخصوص و با ذکر کامل مشخصات، موضوع شکایت، دلایل و مستندات ارائه نماید.