موضوعتان را بگویید، در چند ثانیه به وکیلِ در دسترس میرسید
لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
تلفن تماس:
شما میتوانید درخواست ارزیابی حقوقی خود را بطور مستقیم برای ارسال کنید و در کوتاهترین زمان ممکن از ایشان پاسخ
بگیرید.
لطفا دقت داشته باشید، شما در هر روز تنها
میتوانید ۳
درخواست ارزیابی حقوقی رایگان ویا ارتباط مستقیم با متخصص ثبت نمایید.
همچنین دقت داشته باشید درصورت عدم انتخاب متخصص، پیام شما برای تمامی متخصصان ارسال شده و ایشان
می توانند ارزیابی خود را از درخواست شما مطرح نمایند.
با سلام و خسته نباشید. سوالم این است که در پرونده کیفری ضرب و جرح، شهادت دو شاهد استماع شده و توسط قاضی پذیرفته شده است و در کنار سایر ادله رای به نفع من صادر شده است. وکیل یکی از متهمین در مرحله دادسرا و جلسه بدوی ادعا کرده که شهودی که معرفی کردم را من از قبل میشناختم و درخواست بیتیاس شهود و پرینت تماس من و شمارههای شهود از سه ماه قبل از وقوع جرم تا زمان وقوع جرم را داشتند که قاضی گفت اصلا به غیر از شهادت شهود، دلایل دیگری برای احراز انتساب جرم هست و درخواست وکیل را نپذیرفت.
به صورت جداگانه، در پرونده دیگر از شهود من شکایت کردند که نمیدانم دقیقا منع تعقیب یا موقوفی تعقیب صادر کرده دادیار آن پرونده به دلیل اینکه گفته بوده چون هنوز رای برای پروندهای که شهادت دادهاند صادر نشده نمیشود کاری کرد. حالا با توجه به محکومیتشان در این پرونده و اینکه تقاضای جرح شهود و بیتیاس و پرینت مکالمهشان را قاضی قبول نکرده، آیا بعد از محکومیتشان در دادگاه بدوی امکان دوباره پیگیری شکایتشان از شهود من در پرونده دیگر هست؟ ممکن است که دادیار دستور پرینت مکالمه سه ماه ما را بدهد یا اینکه چون توسط قاضی این پرونده مورد قبول قرار نگرفته و رای صادر شده، قابلیت پیگیری ندارد؟ با تشکر.
سلام و وقت بخیر.
سؤال شما را میتوان در سه محور بررسی کرد: ۱) سرنوشت شکایت «شهادت کذب» علیه شهود، ۲) امکان صدور دستور پرینت مکالمات (BTS / CDR)، ۳) تاثیر رد درخواست در دادگاه بدوی بر پرونده جدید. در ادامه هر محور بهاختصار تحلیل شده است.
────────────────────────
۱) امکان تعقیب دوبارۀ شهود به اتهام «شهادت کذب»
────────────────────────
الف) عنصر «قطعیت حکم اصلی»
طبق رویۀ غالب دادسراها و دادگاهها، برای آنکه شهادت کذب قابل تعقیب باشد، بهتر است اول تکلیف پروندهای که شهادت در آن داده شده مشخص و حکم آن «قطعی» شود؛ زیرا:
• مادۀ ۶۵۰ قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات) میگوید: «هر کس… در دادگاه… شهادت دروغ دهد… مجازات میشود.» اثبات «دروغ بودن» شهادت عملا پس از روشنشدن واقعیت در پروندۀ اصلی آسانتر است.
• مادۀ ۳۰۸ قانون آیین دادرسی کیفری نیز زمانی به دادگاه اجازه میدهد بهدلیل «شهادت کذب» در حکم قطعی تجدیدنظر کند که دروغبودن شهادت محرز شود. این محرزشدن معمولا پس از قطعیت حکم اصلی مطرح میشود.
ب) قراری که قبلا صادر شده
دادیار قبلا «قرار منع/موقوفی تعقیب» صادر کرده چون گفته هنوز حکم قطعی نداریم. این قرار «ماهوی» نیست، بلکه قرار «عدم امکان رسیدگی در وضعیت موجود» است. بنابراین:
• به محض قطعی شدن حکم ضربوجرح (چه در دادگاه تجدیدنظر چه دیوان عالی)، شاکی میتواند دوباره همان موضوع را مطرح کند.
• مادۀ ۲۷۹ ق.آ.د.ک تصریح میکند چنانچه بعدا جهات جدید پیدا شود، امکان تعقیب دوباره هست.
نتیجه: اگر حکم بدوی نقض نشود و پس از طی تجدیدنظر قطعی شود، تعقیب شهود بهاتهام شهادت کذب «از نظر شکلی» بلامانع خواهد بود؛ ولی شاکی باید بتواند «عمد و دروغ بودن» را ثابت کند، صرف آشنایی قبلی یا تماس تلفنی کافی نیست.
────────────────────────
۲) آیا دادسرا میتواند پرینت مکالمات یا BTS را دوباره بخواهد؟
────────────────────────
۱. اصل استقلال مقام تحقیق: دادسرا در پروندۀ «شهادت کذب» استقلال دارد و به تصمیم دادگاه بدوی در پروندۀ ضربوجرح مقید نیست.
۲. مستند قانونی: دستور دسترسی به دادههای ارتباطی طبق مادۀ ۱۵۰ ق.آ.د.ک و «دستورالعمل نحوه دسترسی به دادههای ارتباطی ۱۳۹۵» تنها با «قرائن و امارات کافی» و «ضرورت کشف جرم» صادر میشود.
۳. محدودیت زمانی / موضوعی: معمولا مقام قضایی بیش از بازۀ معقول (مثلا ۱ تا ۳ ماه) دستور نمیدهد و باید رابطۀ منطقی با زمان ارتکاب جرم یا ادعای تبانی وجود داشته باشد.
۴. نتیجۀ عملی: اگر شاکی دلایلی ارائه کند که نشان دهد تماسهای تلفنی مؤید تبانی و دروغگویی بوده، امکان صدور دستور وجود دارد—even اگر قاضی شعبۀ ضربوجرح قبلا این تقاضا را نپذیرفته باشد.
────────────────────────
۳) تاثیر رد «جرح شهود» در دادگاه بدوی بر پرونده جدید
────────────────────────
• «جرح شهود» در آیین دادرسی، وسیلۀ خدشه به اعتبار شهادت در همان پرونده است؛ رد آن صرفا یعنی در آن مقطع، دادگاه صلاح ندید اعتبار شهادت مخدوش است.
• رد جرح شهود «اعتبار امر مختومه» نسبت به اتهام کیفری شاهـدت کـذب ایجاد نمیکند؛ زیرا موضوع دو پرونده متفاوت و سبب (جرم) متفاوت است. پس دادسرا از لحاظ حقوقی مقید نیست.
• با این حال در عمل، قاضی تحقیق قبل از دستور تعقیب شهود بررسی میکند که آیا ادعا چیزی فراتر از همان موارد مردودشده ارائه میکند یا خیر؛ اگر دلیل جدید نداشته باشند، قرار منع تعقیب محتمل است.
────────────────────────
جمعبندی و توصیه عملی
────────────────────────
۱. تا زمانی که حکم ضربوجرح «قطعی» نشده احتمالا دادسرا وارد ماهیت شهادت کذب نمیشود.
۲. پس از قطعیت، شکایت علیه شهود از حیث شکلی قابل پیگیری است؛ ولی برای اثبات جرم باید نشان دهند:
• شهادت «خلاف واقع» بوده،
• شهود «عمد» در دروغ داشتهاند،
• شهادت آنها میتوانسته روند دادرسی را منحرف کند.
۳. صرف وجود تماس تلفنی یا آشنایی قبلی، عنصر «دروغ بودن» را ثابت نمیکند؛ بنابراین حتی اگر پرینت مکالمه گرفته شود، مادامی که شهادت از لحاظ محتوا صحیح است، خطری متوجه شهود نیست.
۴. اگر نگران حریم خصوصی خود و شهود هستید، میتوانید هنگام استعلام دادههای ارتباطی در دادسرا با استناد به «اصل تناسب و ضرورت» (م ۱۵۰ ق.آ.د.ک) و «دستورالعمل ۱۳۹۵» نسبت به گستردگی یا طول مدت استعلام اعتراض یا درخواست محدودسازی بدهید.
امیدوارم پاسخ کمک کرده باشد. اگر جزییات بیشتری (مثلا موعد تجدیدنظر، محتوای شهادت، یا نوع قرار صادره) لازم دارید خوشحال میشوم بیشتر توضیح دهم. موفق باشید 🌟
