متهم در پرونده کیفری محکوم به ۴ سال حبس شد. خانوادهاش آمدند صحبت کردند و گفتند که رضایت بدهیم و در قبالش یک میلیارد میدهند. فقط ۵۰۰ میلیون کم است و منتظر وام هستند که دو سه ماهی زمان میبرد. من هم به اندازه یک میلیارد از خودش و برادرش که کارمند بود سفته گرفتم و رضایت دادم.
حالا دارند بازی در میآورند. آیا میتوانم سفتهها را اجرا بگذارم و در دادگاه بگویم که بابت رضایت کیفری از آنها گرفتم؟ قانونا اشکالی ندارد چون هیچ مسئله مالی بین من و برادرش نبوده و صرفا بابت رضایت گرفتم.
در ضمن، سفته سفید امضا است و حتی مبلغ در آن نوشته نشده، فقط امضا و انگشت و اسم و فامیل دارد. حالا ممکن است دادگاه بگوید بابت رضایت کیفری قانونی نیست پول یا سفته گرفته شود؟ لطفا راهنمایی کنید که چه کار کنم؟
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
با توجه به توضیحات شما، وضعیت حقوقی پیش آمده را در چند بخش تحلیل و راهکارهای لازم را ارائه میدهم.
بله، شما میتوانید سفتهها را به اجرا بگذارید، اما باید با آگاهی کامل از جوانب قانونی و ریسکهای احتمالی این کار را انجام دهید. در ادامه، نکات کلیدی و مراحل اقدام را شرح میدهم.
اعتبار سفتهها و قانونی بودن توافق
۱. قانونی بودن دریافت وجه در برابر رضایت کیفری
دریافت پول یا سند مالی (مانند سفته) در ازای اعلام رضایت در پروندههای کیفری، خصوصا در جرایم قابل گذشت، امری رایج و از نظر قانونی بدون اشکال است. این مبلغ معمولا به عنوان جبران خسارت و ضرر و زیان ناشی از جرم در نظر گرفته میشود.
توصیه مهم در دادگاه: اگر کار به دادگاه کشید، بهتر است موضوع را اینگونه مطرح کنید که این سفتهها بابت «جبران خسارات مادی و معنوی» وارده به شما بوده که در نهایت منجر به اعلام رضایت شما شده است. استفاده از عبارت «فروش رضایت» ممکن است وجهه قانونی خوبی نداشته باشد، هرچند اصل عمل غیرقانونی نیست.
۲. اعتبار سفته سفید امضا
سفتهای که مبلغ و تاریخ آن نوشته نشده اما امضا و مشخصات صادرکننده را دارد، «سفته سفید امضا» نامیده میشود و طبق قوانین ایران معتبر و قابل استناد در دادگاه است.
حقوق دارنده سفته: شما به عنوان دارنده سفته، قانونا این حق را دارید که مندرجات آن، از جمله مبلغ را، بر اساس توافق قبلی تکمیل کنید.
ریسک احتمالی: طرف مقابل ممکن است در دادگاه ادعای «خیانت در امانت» را مطرح کند و بگوید شما از سفید بودن سفته سوءاستفاده کرده و مبلغی غیرواقعی را نوشتهاید. در این صورت، بار اثبات این ادعا بر عهده صادرکننده سفته است و کار دشواری در پیش خواهد داشت. از آنجا که شما مبلغ مشخصی را توافق کردهاید، موضع شما در این زمینه قویتر است.
راهنمای گام به گام برای اقدام
با توجه به شرایطی که توصیف کردید، مراحل زیر را برای وصول طلب خود دنبال کنید:
گام اول: تکمیل سفتهها
قبل از هر اقدام قانونی، سفتهها را تکمیل کنید. مبلغ کل بدهی (یک میلیارد تومان) را به نسبت بین سفتههای متهم و برادرش تقسیم کرده و در قسمت مبلغ درج کنید. همچنین، تاریخ سررسید را نیز بنویسید. دقت کنید که مجموع مبالغ از یک میلیارد تومان توافق شده بیشتر نشود تا از هرگونه اتهام سوءاستفاده جلوگیری شود.
گام دوم: مطالبه وجه سفته از طریق دادگاه
از آنجا که سفته یک سند حقوقی است، برای وصول آن باید از طریق دادگاه حقوقی اقدام کنید. سفته برخلاف چک، جنبه کیفری و مجازات حبس ندارد .
تنظیم دادخواست: دادخواست «مطالبه وجه سفته» را به طرفیت صادرکنندگان (متهم و برادرش) در دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید.
هزینه دادرسی: برای طرح این دعوا باید درصدی از مبلغ خواسته را به عنوان هزینه دادرسی پرداخت کنید.
گام سوم: آمادگی برای دفاع در دادگاه
طرف مقابل احتمالا برای شانه خالی کردن از پرداخت، دفاعیاتی را مطرح خواهد کرد. مهمترین آنها عبارتند از:
ادعای نامشروع بودن جهت معامله: ممکن است بگویند این سفتهها بابت یک امر غیرقانونی (مثلا خرید و فروش رضایت کیفری) بوده است. شما در پاسخ باید توضیح دهید که این مبلغ بابت جبران خسارت بوده و رضایت شما نتیجه طبیعی این جبران خسارت بوده است.
ادعای ضمانتی یا امانی بودن: ممکن است ادعا کنند سفتهها برای ضمانت بوده و دینی وجود ندارد. شما باید با توضیح کامل ماجرا و توافق صورت گرفته، ثابت کنید که این سفتهها مستقیما بابت بدهی قطعی آنها صادر شده است.
ادعای سفید امضا بودن و سوءاستفاده: همانطور که گفته شد، اگر ادعای خیانت در امانت کنند، آنها باید این موضوع را ثابت کنند که با توجه به وجود پرونده کیفری و مذاکرات قبلی، کار بسیار سختی خواهند داشت.
نقش سفته برادر متهم:
اینکه برادر متهم هیچ رابطه مالی با شما نداشته، اشکالی در اعتبار سفته او ایجاد نمیکند. او با امضای سفته، پرداخت دین برادرش را ضمانت کرده است و اکنون به همراه متهم اصلی، مسئول پرداخت وجه سفته به شماست.
جمعبندی و توصیه نهایی
شما مسیر درستی را برای تضمین توافق خود انتخاب کردهاید و اکنون ابزار قانونی لازم برای مطالبه حق خود را در اختیار دارید.
اقدام کنید: تردید نکنید و با تکمیل سفتهها، فرآیند قانونی را برای مطالبه وجه آنها آغاز نمایید.
صادق باشید: در دادگاه اصل ماجرا را همانطور که بوده توضیح دهید، اما از ادبیات حقوقی صحیح استفاده کرده و بر جنبه «جبران خسارت» بودن مبلغ تاکید کنید.
از وکیل کمک بگیرید: با توجه به پیچیدگیهای احتمالی و نیاز به دفاع در برابر ادعاهای طرف مقابل، اکیدا توصیه میشود که برای تنظیم دادخواست و پیگیری پرونده از مشاوره و خدمات یک وکیل متخصص در امور اسناد تجاری کمک بگیرید.
شما حق اجرای سفته ها را دارید، زیرا دریافت وجه در ازای رضایت کیفری کاملا قانونی و به عنوان جبران خسارت تلقی میشود. اما سفته سفید امضا (بدون مبلغ) یک سند عادی است و برای اثبات مبلغ، نیاز به ادله تکمیلی مانند پیامک، شهادت شهود یا اقرار طرف مقابل دارید. ابتدا با ارسال اظهارنامه رسمی، مبلغ را به طرف مقابل اعلام کرده و از او بخواهید ظرف ۱۰ روز پرداخت یا اعتراض کند. در صورت عدم پرداخت، میتوانید دادخواست مطالبه وجه به دادگاه حقوقی بدهید. در دادگاه، به موضوع رضایت کیفری و مبلغ توافق شده استناد کنید. در نهایت، دادگاه بر اساس مدارک شما رای صادر خواهد کرد.
اخذ سفته در قبال اعلام رضایت کیفری بر اساس ماده ۱۰ قانون مدنی و در قالب قرارداد صلح، کاملا قانونی و معتبر است و فقدان رابطه مالی قبلی میان شما و صادرکنندگان، خللی به اعتبار این اسناد وارد نمیکند چرا که «گذشت از شکایت» خود یک عوض مشروع و دارای ارزش حقوقی است. سفتههای سفیدامضا نیز در رویه قضایی به معنای اعطای وکالت ضمنی به دارنده برای تکمیل مبلغ و تاریخ تلقی میشوند؛ لذا شما میتوانید مبلغ مورد توافق را در سفتهها درج کرده و از طریق دفاتر خدمات قضایی، دادخواست مطالبه وجه به همراه «تامین خواسته» جهت توقیف فوری اموال، حسابهای بانکی و بخشی از حقوق برادر متهم (به دلیل کارمند بودن) مطرح نمایید. در صورت ادعای طرف مقابل مبنی بر صدور سفته بابت رضایت، این دفاع به نفع شماست و مشروعیت دارا شدن شما را اثبات میکند، اما اکیدا توصیه میشود مبلغی بیش از توافق واقعی در سفته درج نکنید تا با خطر اتهام خیانت در امانت مواجه نشوید.
با عرض سلام محضر کاربر گرامی- دادگاه وارد سبب این سفته نمی شود. شما لطفا اظهارنامه بدهید و بر اساس آن درخواست وجه در مدت ۱۰ روز بکنید در صورت عدم وصول، دادخواست تادیه وجه را تقدیم دادگاه بفرمایید. - موید باشید.
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی
