من زوج هستم. خانومم (زوجه) چند ماه است که پاسخ من را نمیدهد و حتی از خواستگارهای جدیدش صحبت میکند و تهدید به طلاق میکند. متاسفانه دو بار ازدواج ناموفق داشتم و هر دو بار در عقد جدا شدم. این ازدواج سوم من است و نمیخواهم تحت هیچ شرایطی دوباره شکست بخورم. ما قرار بود مهاجرت کنیم، اما همسرم اکنون موافق مهاجرت نیست. حتی در ایران هم با زحمت در مشهد مسکن تهیه کردم، اما ایشان در تهران زندگی میکنند و حاضر نیستند به مشهد بیایند. به دلیل شرایط بد شغلی، توان تهیه مسکن در تهران را ندارم. نمیخواهم وارد مراحل قانونی و دادگاهی شوم و حکم عدم تمکین بگیرم. با گذشت چند سال و با وجود اصرار من به بازگشت همسرم به زندگی، آیا قضات دادگاه میتوانند مبنی بر عسر و حرج رای طلاق صادر کنند؟ بنده هیچ سوءرفتاری نداشتم و تمامی رسوم مثل خرید طلا و هدایا را انجام دادم. همسرم چندین بار به من بیاحترامی کرده و تهدید به طلاق کرده است. آیا قضاوت قضات بر اساس سابقه ازدواجهای قبلی من است یا تصمیمها بر اساس زندگی کنونی گرفته میشود؟ آیا دادخواست عدم تمکین را باید از مشهد بدهم؟
و درک عمیق ناراحتی و نگرانی شما از سرنوشت زندگی مشترکتان. شرایطی که توصیف میکنید، بسیار دشوار و طاقتفرسا است. تلاش شما برای حفظ این ازدواج و نگرانی از تکرار تجربههای تلخ گذشته، کاملا قابل درک است. خوشبختانه پرسشهای شما بسیار شفاف و مشخص است. در ادامه، با استناد به قوانین و رویههای قضایی، به تفکیک به تمام سوالات شما پاسخ خواهم داد.
۱. بررسی امکان صدور رای طلاق به دلیل "عسر و حرج" توسط قاضی
پاسخ کوتاه: خیر، در شرایط فعلی و با توجه به آنچه شما توصیف کردید، قاضی دادگاه به درخواست همسرتان بر اساس "عسر و حرج" رای طلاق نخواهد داد.
برای درک این موضوع، باید مفهوم "عسر و حرج" را در قانون ایران بشناسیم.
عسر و حرج چیست؟
عسر و حرج به معنای شرایطی است که ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت و سختی غیرقابل تحمل همراه سازد . به عبارت ساده، شرایطی که ماندن در زندگی را برای زن غیرممکن یا بسیار طاقتفرسا کند.
مصادیق قانونی عسر و حرج کدامند؟
قانون، موارد مشخصی را به عنوان مصداق عسر و حرج برشمرده است. مهمترین این موارد که به شرایط شما نزدیکتر است، عبارتند از:
• ترک زندگی خانوادگی توسط زوج به مدت حداقل ۶ ماه متوالی یا ۹ ماه متناوب در یک سال، بدون عذر موجه .
• ضرب و شتم یا هرگونه سوءرفتار مستمر زوج که عرفا قابل تحمل نباشد .
• ابتلای زوج به اعتیاد مضر یا بیماری صعبالعلاج .
• محکومیت قطعی زوج به حبس ۵ سال یا بیشتر .
تحلیل وضعیت شما با این معیارها:
• شما خواهان ادامه زندگی هستید: در تعریف عسر و حرج، این زن است که باید ثابت کند ادامه زندگی برای او غیرقابل تحمل شده است. در حالی که در ماجرای شما، این شما هستید که با تمام وجود به دنبال بازگشت همسرتان و ادامه زندگی هستید. این موضوع کاملا برخلاف ادعای عسر و حرج از جانب ایشان است.
• فقدان رفتار سوء از جانب شما: شما تاکید دارید که هیچ سوءرفتاری نداشتهاید و تمام وظایف خود (از جمله تهیه مسکن، هدایا و...) را انجام دادهاید. اثبات "سوءرفتار مستمر" بر عهده همسرتان است و با توجه به اصرار شما برای بازگشت ایشان، اثبات این موضوع برایشان بسیار دشوار خواهد بود.
• تهدید به طلاق و صحبت از خواستگار: این رفتارها از جانب ایشان، هرچند از نظر عاطفی برای شما بسیار آزاردهنده است، اما در قانون به عنوان مصداق عسر و حرجی که به شما نسبت داده شود، تعریف نشده است. بلکه این رفتارها میتواند نشانهای از نشوز (سرپیچی از وظایف زناشویی) از جانب ایشان تلقی شود.
نتیجهگیری: با توجه به اینکه شما مایل به ادامه زندگی هستید و مرتکب رفتارهای منجر به عسر و حرج نشدهاید، درخواست طلاق همسرتان به این دلیل، تقریبا شانسی برای پذیرش در دادگاه ندارد.
۲. آیا قضات به سابقه ازدواجهای قبلی من توجه میکنند؟
پاسخ کوتاه: خیر، تصمیم قضات صرفا بر اساس وضعیت و رفتار شما در زندگی کنونی گرفته میشود و سابقه طلاقهای قبلی شما به تنهایی نمیتواند مبنای قانونی برای صدور حکم طلاق باشد.
• رای وحدت رویه قضایی: بر اساس آرای محاکم، صرف داشتن سابقه ازدواج و کتمان آن، تخلف از شروط ضمن عقد محسوب نشده و موجبی برای عسر و حرج زوجه نیست . یعنی اگر شما سابقه خود را کتمان نکرده باشید (که در عقدنامه رسمی قید میشود و همسرتان با اطلاع از آن با شما ازدواج کرده)، این موضوع هیچ گونه حقی برای طلاق به ایشان نمیدهد.
• اصل تناسب قضاوت: قضات موظف هستند به موضوع دعوای مطرح شده رسیدگی کنند. پرونده جاری، زندگی مشترک کنونی شماست. رفتارها، تعهدات و تخلفات هر یک از شما در این ازدواج بررسی میشود. گذشته شما، تا زمانی که به صورت مستقیم به این زندگی آسیب نزند (مثلا با ایجاد تعهدات مالی پنهان یا ازدواج مجدد خوانده نشده) موضوعیت ندارد.
۳. مرجع صالح برای دادخواست عدم تمکین (الزام به تمکین)
پاسخ: شما باید دادخواست خود را به دادگاه خانواده محل اقامت همسرتان (زوجه) در تهران ارائه دهید.
• صلاحیت ذاتی: دعوای الزام به تمکین در صلاحیت دادگاه خانواده است .
• صلاحیت محلی: بر اساس قانون، برای دعوای الزام به تمکین، دادگاه خانواده محل اقامت زوجه (همسر شما) صالح به رسیدگی است . از آنجایی که ایشان در تهران زندگی میکنند، شما باید دادخواست خود را به یکی از شعب دادگاه خانواده در تهران ارائه دهید.
• نکته مهم در مورد اقامتگاه: قانون، اقامتگاه زن را تابع اقامتگاه شوهر میداند، مگر اینکه زن مسکن علیحدهای اختیار کرده باشد. با توجه به اینکه ایشان در تهران زندگی میکنند و شما در مشهد، دادگاه تهران صالح خواهد بود، زیرا محل فعلی سکونت ایشان (تهران) به عنوان اقامتگاه ایشان محسوب میشود .
توصیه نهایی و راهبردی
با توجه به اینکه تمایل شدیدی به حفظ زندگی دارید و نمیخواهید وارد مراحل قانونی شوید، پیشنهاد میکنم پیش از هر اقدام قضایی، راههای مسالمتآمیز را امتحان کنید:
۱. مشاوره تخصصی خانواده: از یک مشاور خانواده با تجربه (ترجیحا به صورت مشترک، اگر همسرتان موافقت کند) کمک بگیرید. این مشاور میتواند ریشههای این فاصله را شناسایی کرده و به شما در برقراری ارتباط موثرتر کمک کند.
۲. داوری دوستان و خانواده: از ریشسفیدان یا بزرگترهای دو خانواده بخواهید که وارد عمل شوند. گاهی صحبت یک نفر سوم مورد اعتماد میتواند بسیار موثر باشد.
۳. در صورت ناچاری به طرح دعوا: اگر همه راهها بسته شد و مجبور به اقدام قانونی شدید:
• در نظر داشته باشید که طرح دعوای الزام به تمکین، اگر به نتیجه برسد، میتواند ایشان را ملزم به بازگشت به زندگی مشترک کند. اما آگاه باشید که این کار ممکن است تنش را افزایش دهد و ایشان را در موضع دفاعی سرسختانهتری قرار دهد.
• بهتر است پیش از ثبت هر گونه دادخواست، با یک وکیل خانواده متخصص در تهران یا مشهد مشورت کنید تا با بررسی دقیقتر مدارک و مستندات، بهترین استراتژی را به شما پیشنهاد دهد. وکیل میتواند به شما بگوید که چگونه مدارک مربوط به بیاحترامیها و تهدیدات همسرتان را جمعآوری کنید تا در صورت لزوم در دادگاه از آنها استفاده نمایید.
امیدوارم با درایت و صبوری بتوانید این دوران سخت را پشت سر گذاشته و به آرامش برسید.
مسائل گذشته شما ارتباطی به وضعیت فعلی و قضاوت در این خصوص ندارد . البته بدیهی است اگر همسرتان تقاضای تعیین تکلیف را داشته باشد با عنایت به عدم درخواست تمکین شما و عدم مهیا بودن وضعیت آغاز زندگی مشترک امکان احراز عسر و حرج دور از نظر نخواهد بود .
با توجه به توضیحات شما در صورت اقامه دادخواست طلاق یکطرفه توسط زوجه ، زوجه می بایست دلیل به دادگاه خانواده ارائه نماید . زوجه باید با ارائه دلایل و مستندات عسر و حرج خود را اثبات نماید و یا به شروط ۱۲ گانه مندرج در عقدنامه نکاح استناد نمایید
بر اساس قانون، زوجه مکلف است که در منزلی که زوج تهیه کرده است زندگی نماید زوجه نمی تواند درخواست زندگی در شهر دیگری را غیر از شهری که زوج در حال کار است را نماید مگر در عقدنامه نکاح ، حق تعیین مسکن و محل زندگی بر عهده زوجه باشد و شرط و نوافق شده باشد
شما ابتدا اظهارنامه دقیق تنظیم و برای زوجه ارسال نمایید شما می توانید دادخواست الزام به تمکین زوجه را مطرح نمایید هر چند زوجه اگر باکره باشد زوجه می تواند به حق حبس استناد نماید
برای درخواست الزام به تمکین، چون محل اقامت فعلی زوجه تهران است، دادخواست باید در دادگاه خانواده تهران مطرح شود.قبل از دادخواست تمکین بهتر است مقدمات زندگی مشترک را فراهم کنید، مثل داشتن مسکن مناسب و اعلام آمادگی و..... بعد از آن ابتدا اظهارنامه دعوت به تمکین ارسال کنید و اگر بدون دلیل موجه برنگشت، دادخواست الزام به تمکین بدهید.اگر این اقدامات همسر انجام نشود، ممکن است زوجه ادعا کند بلاتکلیف مانده و حتی درباره نفقه معوقه اقدام کند.در مورد سابقه دو ازدواج قبلی هم، دادگاه تصمیم خود را بر اساس وضعیت همین زندگی مشترک میگیرد و صرف سابقه ازدواج قبلی دلیل علیه شما محسوب نمیشود.
کاربر گرامی با توجه به توصیفات شما در وهله اول پیشنهاد میشود از طریق مشاور خانواده موضوع را حل و فصل نمایید در صورت عدم حل و فصل موضوع شما میتوانید دادخواست الزام به تمکین زوجه را در تهران به جهت محل سکونت زوجه قراردارد مطرح کنید
همچنین در مورد سوال شما نسبت به اثبات عصر و حرج زوجه با توجه به تفاسیر و توصیفات شما امکان صدور حکم طلاق به درخواست زوجه به جهت عسر و حرج بسیار ضعیف به نظر میرسد
صرف عدم پاسخگویی، اختلاف محل سکونت یا مخالفت با مهاجرت بهتنهایی عسر و حرج محسوب نمیشود؛ بدون ادله جدی، دادگاه حکم طلاق به درخواست زوجه صادر نمیکند.
سابقه ازدواجهای قبلی شما ملاک تصمیم دادگاه نیست؛ قضاوت فقط بر اساس رفتار و شرایط همین زندگی مشترک است.
اگر مسکن متناسب در مشهد فراهم کردهاید و سوءرفتار نداشتهاید، عدم تمکین زوجه قابل طرح است (حتی اگر فعلا نخواهید اقدام کنید
دادخواست عدم تمکین را باید در دادگاه خانواده محل اقامت زوجه (تهران) مطرح کنید، نه مشهد.
مستند به قانون، اقامتگاه زوجه همان اقامتگاه زوج است و ایشان موظف به سکونت در منزلی هستند که شما تهیه کردهاید، مگر آنکه حق تعیین مسکن در عقدنامه به ایشان تفویض شده باشد.
صرف سوابق قبلی شما ملاک صدور رای طلاق نیست و زوجه برای طلاق ملزم به اثبات عسر و حرج قانونی است که با توجه به تهیه مسکن و حسن نیت شما، این امر برای ایشان دشوار خواهد بود. لذا سریعا دادخواست الزام به تمکین باید مطرح گردد.
عرض سلام و احترام
به جای دادخواست عدم تمکین، مسیر مؤثر برای زوج معمولا الزام به تمکین است، و تصمیم دادگاه عمدتا بر اساس وضعیت فعلی همین زندگی است نه صرفا سابقه ازدواجهای قبلی شما. برای صلاحیت مشهد یا تهران هم باید دقیقا مشخص کنید چه خواستهای میخواهید ثبت کنید و محل اقامت زوجه کجاست.
با توجه به تجربیات قبلی، عجله برای تصمیمگیری درباره طلاق ممکن است عواقب مالی و عاطفی بیشتری داشته باشد. بهتر است ابتدا:
وضعیت حقوقی و مالی خود را تثبیت کنید
مستندات رفتار زوجه را جمعآوری کنید
در صورت امکان، مشاوره خانواده و روانشناس بگیرید
رای دادگاه عمدتا بر اساس وضعیت زندگی فعلی و شرایط فعلی زوجه و زوج بررسی میشود، نه سوابق ازدواجهای قبلی شما.
عدم تمکین و رفتارهای همسر (بیاحترامی، تهدید به طلاق، امتناع از زندگی مشترک) میتواند زمینه اثبات عسر و حرج باشد.
دادخواست عدم تمکین یا طلاق به دلیل عسر و حرج معمولا در دادگاه محل سکونت زوجه (در اینجا تهران) مطرح میشود، مگر اینکه توافق دیگری باشد.
چنانچه همسر شما عسر و حرج و شرایط سخت و غیر قابل تحمل برایش را بتواند اثبات کند قادر به طلاق خواهد بود، در غیر اینصورت چنانچه نفقه پرداخت میکنید و منزلی تهیه نموده باشید دادخواست الزام به تمکین ایشان را بدهید.
پیشنهاد میگردد از مشاوره استفاده کنید. موفق باشید.
/
ملاک قضاوت پرونده فعلی است نه سوابق، اما مفارقت جسمانی طولانیمدت حتی بدون تقصیر زوج، در برخی موارد ،میتواند از موجبات عسر و حرج و صدور حکم طلاق باشد. مراقب شرط حق مسکن در عقدنامه و نحوه ارسال اظهارنامهها باشید که بسیار سرنوشتساز است. نیاز به بررسی مدارک است.
اینکه قبلا زندگی موفقی نداشتید دلیل بر این زندگی و تاثیر حتمی در این زندگی ندارد ولی ذهنیت شاید ایجاد نماید ولی انتخاب محل سکونت با مرد است مگر انکه خلاف ان شرط شده باشد ودر خصوص دادخواست باید محل سکونت زوجه طرح گردد.
عسر و حرج وضعیتی است که ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت همراه کند. اما اگر این جدایی و دوری ناشی از تخلف خود زوجه و عدم تمکین او باشد (نشوز)، او نمیتواند به استناد وضعیتی که خودش به وجود آورده تقاضای طلاق کند. سابقه ازدواجهای قبلی شما دلیلی بر محکومیت نیست، مگر اینکه سوءرفتار شما در زندگی فعلی اثبات شود. زن باید در منزلی که شوهر تعیین میکند سکنی گزیند مگر اینکه اختیار تعیین منزل به زن داده شده باشد. اصرار ایشان بر زندگی در تهران بدون توافق قبلی، وجاهت قانونی ندارد. برای دعوای الزام به تمکین، اصولا باید در دادگاه محل اقامت خوانده (زوجه) اقامه دعوا شود. اما طبق قانون حمایت خانواده، اگر زوجه منزل مشترک را ترک کرده باشد، شما میتوانید در دادگاه محل سکونت مشترک (مشهد) نیز دادخواست تمکین بدهید. ضروری است هرچه سریعتر حکم قطعی عدم تمکین (نشوز) بگیرید تا راه ادعای عسر و حرج بسته شود و تکلیف نفقه نیز ساقط گردد.
باسلام
دادخواست الزام به تمکین مطرح نمایید
زوجه موظف به تمکین در شهر مشهد میباشد
در صورت مفارقت طولانی ممکن است دلیلی بر عسروحرج زوجه باشد
مشاوره تلفنی با وکلا داشته باشید.
خیر قضات چنین کاری را انجام نمیدهند.
شما درخواست تمکین بدهید در صورت با کره نبودن زوجه می بایست در مشهد حضور پیدا کند و تمکین نمیاید.نگران نباشید با وکیل مشورت بگیرید.درخواست مشاوره کنید
در خصوص نگرانی شما باید گفت که طبق قانون، اقامتگاه زوجه همان اقامتگاه زوج است و ایشان موظف به سکونت در منزلی هستند که شما تهیه کردهاید، مگر آنکه حق تعیین مسکن در عقدنامه به ایشان تفویض شده باشد.
صرف سوابق قبلی شما ملاک صدور رای طلاق نیست و زوجه برای طلاق ملزم به اثبات "عسر و حرج" قانونی است که با توجه به تهیه مسکن و حسن نیت شما، این امر برای ایشان دشوار خواهد بود. درباره سوال آخر، دادخواست الزام به تمکین باید تهران مطرح شود. پیشنهاد میشود برای جلوگیری از سوءاستفاده زوجه از اطاله زمان، هرچه سریعتر اقدام نمایید
باسلام ابتدا اظهارنامه میبینی بر تمکین در شهر مشهد برای زوجه ارسال و سپس دادخواست تمکین مطرح نمایید دادگاه با توجه به شرایط فعلی زندگی کنونی شما تصمیم عسر و حرج زوجه خواهد گرفت
طلاق به دلیل عسر و حرج فقط در صورت اثبات سختی غیرقابلتحمل برای زوجه صادر میشود و صرف اختلاف، عدم مهاجرت یا سکونت در شهر دیگر بهتنهایی کافی نیست.
سابقه ازدواجهای قبلی زوج مبنای رای دادگاه نیست و ملاک، وضعیت همین زندگی مشترک است.
در صورت ترک زندگی بدون عذر موجه، زوجه مستحق عسر و حرج شناخته نمیشود.
دادخواست عدم تمکین باید از محل اقامت زوجه (تهران) مطرح شود، نه مشهد.
باسلام، طلاقهای قبلی تاثیری در روند رسیدگی ندارد، و تا زمانی که زن حق مسکن را در شروط ضمن عقد مطرح نکرده باشد، حق تعیین محل زندگی با مرد می باشد، و دادخواست عدم تمکین باید در محلی که اولین پرونده خانوادگی مطرح شده است به جریان بیفتد، و اگر عدم تمکین اولین پرونده است، در محل وقوع عقد انجام شود
اگر توافق و شرطی ضمن عقد مبنی بر بودن حق تعیین محل سکونت با زوجه در میان نباشد زوجه باید در محل سکونت شما زندگی کند و در غیر این صورت میتوانید دادخواست تمکین دهید تا نفقه تعلق نگیرد. در رابطه با طلاق هم باید عسر و حرح زوجه اثبات گردد در غیر اینصورت تنها با توافق امکان طلاق خواهد بود.
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی
