آیا می‌توانم دادخواست تعدیل اقساط را رد کنم؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

با سلام و احترام،

وضعیت پیچیده‌ای که شرح دادید، نکات حقوقی متعددی را در بر می‌گیرد. در پاسخ به پرسش‌های شما و با در نظر گرفتن اطلاعات ارائه شده، موارد زیر قابل طرح است:

۱. امکان بازداشت محکوم‌علیه (شوهر):
اصل کلی: بر اساس ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، اگر شخصی به پرداخت مالی محکوم شود و با وجود توانایی مالی (تمکن) از پرداخت امتناع کند، به درخواست محکوم‌له (شما) تا زمان پرداخت یا اثبات اعسار (ناتوانی از پرداخت) یا جلب رضایت شما، حبس می‌شود.
شرایط فعلی:
سابقه عدم پرداخت: ۱۸ سال عدم پرداخت حتی یک قسط، با وجود توافق قبلی، نشان‌دهنده امتناع مستمر است. اگر بتوانید ثابت کنید که ایشان در طول این ۱۸ سال توانایی پرداخت داشته (با استناد به نقل و انتقالات ملک و خودرو و اشتغال)، این امتناع، بازداشت را توجیه می‌کند.
دادخواست تعدیل: ارائه دادخواست تعدیل فی‌نفسه مانع بازداشت به دلیل عدم پرداخت اقساط گذشته نمی‌شود، به خصوص که این دادخواست پس از صدور اجرائیه مجدد و با شائبه سوء نیت مطرح شده است. اما دادگاه ممکن است ابتدا به دادخواست تعدیل رسیدگی کند.
اثبات سوء نیت و تمکن فعلی: اگر در جلسه رسیدگی به تعدیل، بتوانید عدم صداقت ایشان (مخفی کردن حساب‌ها، اعلام حقوق غیرواقعی) و توانایی مالی فعلی‌اش (با توجه به شغل کارمندی) را اثبات کنید، و دادگاه دادخواست تعدیل را رد کند یا اقساط جدیدی تعیین نماید که ایشان باز هم از پرداخت آن امتناع ورزد، درخواست اعمال ماده ۳ (بازداشت) مجددا قوت می‌گیرد.
نتیجه: بازداشت ایشان ممکن است، اما نیازمند اثبات توانایی مالی (تمکن) و امتناع از پرداخت است. تمرکز فعلی شما باید بر اثبات عدم صداقت و توانایی مالی ایشان در جلسه رسیدگی به تعدیل باشد. اگر دادخواست تعدیل او رد شود و همچنان پرداخت نکند، یا اگر تعدیل شود و اقساط جدید را نپردازد، درخواست بازداشت بسیار محتمل‌تر خواهد بود.

۲. نحوه دفاع مؤثر در جلسه رسیدگی به تعدیل اقساط:
شما می‌توانید با استناد به موارد زیر، دفاع مؤثری ارائه دهید:
سابقه ۱۸ سال عدم پرداخت: به عنوان اولین و مهم‌ترین دلیل بر عدم صداقت و سوء نیت ایشان تاکید کنید. شخصی که ۱۸ سال از پرداخت بدهی مورد توافق خود امتناع کرده، حالا با صدور اجرائیه مجدد، به دنبال فرار از پرداخت با طرح دعوی واهی تعدیل است.
عدم صداقت در ارائه اطلاعات مالی:
حساب‌های بانکی: به عدم معرفی حساب‌های بانکی در فرم صورت‌برداری اموال اشاره کنید و از دادگاه بخواهید استعلامات بانکی را ملاحظه کند تا کذب اظهارات ایشان مشخص شود.
حقوق ماهیانه: عدم اعلام صحیح حقوق کارمندی (که قابل استعلام رسمی از شهرداری است) را مطرح کنید. از دادگاه درخواست کنید میزان دقیق حقوق ایشان را از محل کارش استعلام نماید. این امر کذب اظهارات ایشان و شهودش را ثابت می‌کند.
توانایی مالی گذشته و حال:
به نقل و انتقالات ملک و خودرو در طول ۱۸ سال گذشته اشاره کنید (حتی اگر اموال فعلا به نامش نباشد) تا نشان دهید ایشان توانایی مالی داشته ولی پرداخت نکرده است.
بر شغل ثابت ایشان در شهرداری به عنوان منبع درآمد مستمر و توانایی پرداخت اقساط (حداقل در حد توافق اولیه یا مبلغی معقول) تاکید کنید.
وضعیت شهود (جرح شهود): موارد مربوط به شهود را که در سوال بعدی مطرح کرده‌اید، در همین جلسه به عنوان بخشی از دفاعیات خود مبنی بر عدم صداقت محکوم‌علیه و ساختگی بودن استشهادیه ارائه دهید.
هدف از دادخواست تعدیل: استدلال کنید که هدف واقعی ایشان نه ناتوانی در پرداخت، بلکه ایجاد تاخیر مجدد، فرار از اجرای حکم و احتمالا متواری شدن است (با توجه به سابقه ۱۸ ساله).

۳. قابلیت رد دادخواست تعدیل و جرح شهود:
رد دادخواست تعدیل: بله، با توجه به توضیحات شما، این دادخواست قابلیت رد شدن را دارد. دلایل اصلی برای رد آن عبارتند از:
عدم اثبات تغییر اساسی در وضعیت مالی: ایشان باید ثابت کند وضعیت مالی‌اش نسبت به زمان توافق اولیه یا صدور حکم اولیه به‌طور قابل توجهی و غیرقابل پیش‌بینی بدتر شده است. صرف ادعا کافی نیست.
سوء نیت: ۱۸ سال عدم پرداخت و ارائه اطلاعات نادرست مالی، نشان‌دهنده سوء نیت است و دادگاه می‌تواند به استناد آن و عدم صداقت، دادخواست را رد کند.
توانایی پرداخت: اگر بتوانید اثبات کنید (یا دادگاه با استعلام به این نتیجه برسد) که ایشان با توجه به حقوق دریافتی توانایی پرداخت اقساط اولیه یا مبلغی معقول را دارد، دلیلی برای تعدیل وجود نخواهد داشت.
جرح شهود: بله، شهود معرفی شده قابلیت جرح (رد شهادت) از طرف شما را دارند. دلایل جرح عبارتند از:
عدم شرط عدالت: شهادت دروغ (مثلا در مورد میزان حقوق یا معرفی دروغین خود به عنوان همکار) و اعتیاد (اگر قابل اثبات باشد و به تشخیص قاضی موجب سلب اعتماد شود) می‌تواند از دلایل فقدان عدالت و رد شهادت باشد.
نفع شخصی یا قرابت: شهادت شوهر خواهر به نفع محکوم‌علیه، به دلیل رابطه خویشاوندی و احتمال نفع بردن (حتی غیرمستقیم)، می‌تواند مورد ایراد قرار گیرد و از ارزش اثباتی آن بکاهد یا حتی شهادت را رد کند.
عدم اطلاع کافی: دوری مسافت شهود (مشهد نسبت به گرمسار) این سوال را ایجاد می‌کند که آیا آن‌ها اطلاع دقیق و مستقیمی از وضعیت مالی و حقوقی فعلی محکوم‌علیه در گرمسار دارند یا صرفا گفته‌های او را تکرار می‌کنند.
اظهارات خلاف واقع: اگر ثابت شود شهود آگاهانه برگه‌ای (استشهادیه) حاوی اطلاعات نادرست (حقوق کمتر از واقع) را امضا کرده‌اند، اعتبار شهادتشان از بین می‌رود.

اقدامات پیشنهادی:
جمع‌آوری مدارک: سعی کنید مستنداتی دال بر نقل و انتقالات گذشته، یا اطلاعاتی دقیق‌تر از وضعیت شغلی و درآمدی ایشان به دست آورید.
درخواست استعلام: در جلسه دادگاه، رسما از قاضی بخواهید وضعیت دقیق حقوقی ایشان را از شهرداری و گردش حساب‌های بانکی‌اش را از بانک مرکزی استعلام نماید.
اعلام جرح شهود: در ابتدای جلسه یا پیش از شهادت شهود، به صورت رسمی ایرادات خود به شهود (جرح) را با ذکر دلایل (قرابت، اظهارات کذب، عدم اطلاع کافی، فقدان عدالت) به دادگاه اعلام کنید.

موفق باشید