موضوعتان را بگویید، در چند ثانیه به وکیلِ در دسترس میرسید
لطفاً اتصال اینترنت خود را بررسی کنید.
آیا میتوانم خانه را به عنوان مهریه بگیرم؟
پرسیده شده ۱ سال پیش
۳۲ پاسخ ثبت شده
زنی ۲۰۰ سکه و ۲ دانگ از خانهی همسر به عنوان مهریهی عندالمطالبه دارد. زوج هیچ ملک و املاکی غیر از همین خانه ندارد. زوج توانایی پرداخت مهریه را ندارد و از توان پرداخت حتی ۵ میلیون تومان هم در ماه ندارد.
آیا زوجه میتواند ۴ دانگ باقیمانده از خانه را به عنوان مهریه بگیرد؟ آیا زوج میتواند از شرط مستثنیات دین برای ۴ دانگش استفاده کند؟
جمعبندی پاسخ وکلاهوش مصنوعی
دو دانگ قید شده در سند ازدواج متعلق به زوجه است و باید منتقل شود، اما چهار دانگ باقیمانده به عنوان تنها مسکن زوج جزء مستثنیات دین محسوب شده و قابل توقیف یا واگذاری بابت سکهها نیست؛ مگر اینکه خانه گرانتر از شأن او تشخیص داده شود.
این قاعده کلی است که تنها مسکن بدهکار توقیف نمیشود، اما ارزش خانه و شأن عرفی زوج میتواند وضعیت را تغییر دهد.
الهه طالبیآنلاینوکیل پایه یک مرکز وکلای قوهقضاییه·۴٫۸
پاسخ هوشمند بنیاد وکلاهوش مصنوعی
وضعیت توقیف چهار دانگ باقیمانده مسکن برای مهریه
دو دانگ از خانه که در عقدنامه آمده است، مستقیماً متعلق به زوجه بوده و مشمول مستثنیات دین نمیشود؛ بنابراین زوجه میتواند سند رسمی آن را بگیرد. با این حال، چهار دانگ باقیمانده به دلیل اینکه تنها منزل مسکونی زوج است، مستثنیات دین شناخته میشود و قابل توقیف یا انتقال برای پرداخت سکهها نیست. تنها در صورتی که این ملک فراتر از شأن و نیاز متعارف زوج باشد، دادگاه میتواند دستور فروش خانه، تهیه منزلی متناسب با شأن او و پرداخت مابهالتفاوت به زوجه را صادر کند. برای باقی مهریه نیز زوجه میتواند تقاضای تقسیط یا حبس تا سقف ۱۱۰ سکه را مطرح کند و زوج نیز حق ادعای اعسار دارد.
منابع: قانون مدنی، ماده ۱۰۸۲؛ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی ۱۳۹۴، ماده ۲۴ بند ب
این پاسخ بهصورت خودکار تولید شده و جای مشاورهی حقوقی با وکیل را نمیگیرد؛ پاسخهای وکلا در ادامه آمده است.
۳۲ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی
پاسخ برتر۱ سال پیش
محمدمهدی قنبری
کاراموز وکالت مرکز وکلای قوهقضاییه
۴٫۹·۶۷ مشاوره موفق
سلام و وقت بخیر 🌿
✅ جمعبندی خیلی کوتاه
۱) دو دانگی که در عقدنامه مهریه شده از «مالکیت» زوج خارج و همین الآن متعلق به زوجه است؛ کافی است تقاضای صدور سند تکبرگ یا انتقال رسمی بدهد.
۲) بابت ۲۰۰ سکهی باقیمانده، زوجه میتواند تقاضای اجرای حکم و توقیف اموال زوج را بنماید، اما «خانهی محل سکونت» مشمول مستثنیات دین است؛ یعنی تا وقتی خانه متعارف و مناسب شان او باشد، نه میتوان چهار دانگ آن را مستقیم به زوجه واگذار کرد و نه خانه را به مزایده گذاشت.
۳) اگر خانه بزرگ یا گرانقیمتتر از حد متعارف باشد، مطابق ماده ۲۴/ب قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی ۱۳۹۴ دادگاه میتواند دستور «فروش ملک و خرید خانهی ارزانتر برای بدهکار» را بدهد؛ در این صورت مابهالتفاوت قیمت به زوجه پرداخت میشود.
۴) زوجه همچنان میتواند تا سقف ۱۱۰ سکه برای حبس (بازداشت) زوج اقدام کند یا تقسیط بگیرد؛ زوج نیز حق دارد دادخواست اعسار و تقسیط بدهد.
──────────────────────────────
۱) وضعیت دو دانگ موضوع مهریه
اگر در سند رسمی ازدواج نوشته شده است «۲ دانگ از پلاک ثبتی شماره …» جزء مهریه، همان لحظه عقد ملکیت آن دو دانگ به زوجه منتقل شده است (ماده ۱۰۸۲ ق.م.). بنابراین:
• این قسمت نه بدهی است و نه مشمول مستثنیات؛ زوجه صرفا باید با ارائه رونوشت عقدنامه و حکم قطعی دادگاه خانواده، از اداره ثبت محل بخواهد سند تکبرگ دو دانگ به نامش صادر شود.
• چنانچه زوج از انتقال رسمی استنکاف کند، میتوانید به استناد ماده ۲۲ قانون ثبت الزام به تنظیم سند در دادگاه بدوی حقوقی مطرح و رونوشت حکم را در اداره ثبت اجرا کنید.
۲) ۲۰۰ سکه باقیمانده چگونه مطالبه میشود؟
۱) صدور اجرائیه از شعبه اجرای احکام دادگاه خانواده.
۲) استعلام اموال زوج (بانک، راهور، ثبت املاک).
۳) توقیف هر مالی که پیدا شود «بهجز مستثنیات دین» (خانهی محل سکونت مناسب شان، لوازم ضروری زندگی، ابزار کار متناسب و…).
۳) آیا میتوان ۴ دانگ باقیمانده را توقیف یا تملیک کرد؟
اصل ماده ۲۴/ب قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی ۱۳۹۴:
«منزل متناسب با شئونات محکومعلیه و افراد تحت تکفل او جزو مستثنیات دین است؛ لکن هرگاه منزل موصوف بیش از شان عرفی باشد، به دستور دادگاه فروخته و ابتدا مسکن متعارف برای محکومعلیه خریداری یا اجاره میشود و باقیمانده بها در اختیار محکومله قرار میگیرد.»
نتیجه عملی:
الف) اگر خانهی زوج یک آپارتمان ۷۰ ـ ۱۰۰ متری در حد زندگی معمول اوست → مستثنیات است و قابل فروش یا انتقال اجباری نیست.
ب) اگر ویلای ۴۰۰ متری یا آپارتمان لوکس باشد که قیمتش چند برابر خانه متعارف است → میتوان تقاضا کرد کارشناس قیمت منزل مناسب شان را تعیین و دادگاه دستور فروش، تهیه مسکن سادهتر، و پرداخت مازاد به شما بدهد.
ج) «واگذاری چهار دانگ» بهطور مستقیم به محکومله در قانون پیشبینی نشده؛ یا باید زوج داوطلبانه صلح کند یا ملک فروخته و طلب از حاصل فروش پرداخت شود.
۴) نقش حبس و اعسار
• طبق ماده ۳ قانون ۱۳۹۴، اگر زوج اموال غیرمستثنی نداشته باشد و نپردازد، زوجه میتواند حکم جلب تا سقف ۱۱۰ سکه را بخواهد.
• برای مازاد بر ۱۱۰ سکه، حبس منوط به رد یا عدم پذیرش اعسار است.
• زوج میتواند دادخواست اعسار/تقسیط بدهد. دادگاه معمولا با درآمد زیر ۵ میلیون، قسطی کمتر از یک سکه در ماه تعیین میکند.
۵) راهکارهای عملی زوجه
۱) انتقال سند رسمی همان دو دانگ.
۲) توقیف حساب، خودرو یا هر مال دیگر زوج.
۳) استعلام قیمت خانه؛ اگر لوکس است، درخواست فروش و خرید مسکن متعارف برای زوج طبق ماده ۲۴/ب.
۴) درخواست جلب بابت ۱۱۰ سکهی نخست در صورت عدم پرداخت و نبود مال دیگر.
۵) رد اعسار یا افزایش مبلغ قسط با ارائه اسناد درآمد یا دارایی پنهان.
──────────────────────────────
جمعبندی نهایی
خانه محل سکونت متعارف جزو مستثنیات دین است؛ بنابراین زوجه فقط دو دانگ مندرج در مهریه را بیچونوچرا میگیرد و برای ۲۰۰ سکهی باقیمانده، صرفا میتواند مازاد ارزش منزل (اگر لوکس باشد) یا سایر اموال زوج را توقیف کند. در غیر اینصورت باید از ابزار حبس تا ۱۱۰ سکه و سپس تقسیط استفاده کند.
امیدوارم مسیر را روشن کرده باشم. اگر پرسش دیگری دارید یا در هر مرحله به مشکل خوردید، در خدمتتان هستم. موفق باشید. 🌹
در مورد سؤال شما درباره امکان توقیف و انتقال ۴ دانگ باقیمانده از خانه توسط زوجه به عنوان مهریه، و همچنین امکان استفاده زوج از شرط مستثنیات دین، پاسخ به شرح زیر است:
۱. آیا زوجه میتواند ۴ دانگ باقیمانده خانه را به عنوان مهریه بگیرد؟
بله، زوجه میتواند برای وصول مهریه خود (۲۰۰ سکه و ۲ دانگ از خانه) به دادگاه مراجعه و درخواست توقیف و فروش اموال زوج را کند.
اگر زوج فاقد سایر اموال باشد و تنها مالک ۴ دانگ باقیمانده از خانه باشد، دادگاه ممکن است دستور توقیف و فروش این سهم را صادر کند تا مهریه پرداخت شود.
اما اگر خانه تنها مسکن زوج باشد و وی هیچ مسکن دیگری نداشته باشد، ممکن است با محدودیتهایی روبهرو شود (مطابق مادهی ۵۴ قانون اجرای احکام مدنی).
۲. آیا زوج میتواند از شرط مستثنیات دین برای ۴ دانگ خود استفاده کند؟
بله، اما محدود است. مطابق ماده ۵۴ قانون اجرای احکام مدنی، اگر خانه تنها مسکن زوج باشد، حتی با وجود مهریه، نمیتوان تمام آن را فروخت. در این صورت:
اگر خانه قابل تقسیم باشد، فقط سهم زوجه (۲ دانگ) یا بخشی از سهم زوج برای پرداخت مهریه فروخته میشود، به شرطی که حداقل سهم زوج (معادل مسکن متعارف) باقی بماند.
اگر خانه غیرقابل تقسیم باشد، ممکن است کل آن توقیف شود، اما زوج میتواند با استناد به مستثنیات دین، از دادگاه درخواست کند که مسکن وی از توقیف خارج شود یا به جای آن، اقساطی برای پرداخت مهریه تعیین شود.
۳. جمعبندی و راهکارهای ممکن:
اگر زوج تمکن مالی ندارد، دادگاه ممکن است تقسیط مهریه را بررسی کند.
اگر خانه تنها دارایی زوج است، ممکن است فقط بخشی از سهم وی (۴ دانگ) برای پرداخت مهریه فروخته شود، نه تمام آن.
زوج میتواند با استناد به تنها مسکن بودن خانه، از تخلیه یا فروش کامل آن جلوگیری کند، مگر اینکه زوجه ثابت کند زوج مسکن دیگری دارد یا این خانه فراتر از نیاز متعارف است.
در نتیجه، زوجه میتواند برای وصول مهریه اقدام کند، اما احتمالا نمیتواند تمام ۴ دانگ باقیمانده را بگیرد، مگر اینکه خانه قابل تقسیم باشد یا زوج مسکن دیگری داشته باشد. پیشنهاد میشود برای اقدام دقیقتر با یک وکیل خانواده مشورت شود.
درود وقت بخیر
اگر ۲ دانگ خانه صراحتا در عقدنامه به عنوان مهریه قید شده باشد:
یعنی مثلا در عقدنامه نوشته شده:
«مهریه عبارت است از ۲۰۰ سکه بهار آزادی + ۲ دانگ از خانهای واقع در… به شماره پلاک ثبتی…»
در این حالت:
• این ۲ دانگ عین مهریه است، نه وسیله پرداخت آن.
• بهمحض وقوع عقد، زن مالک ۲ دانگ میشود (ماده ۱۰۸۲ ق.م)، چون مهریه عندالمطالبه است.
• اگر هنوز سند رسمی به نام زن منتقل نشده، زوجه میتواند دادخواست الزام به تنظیم سند رسمی ۲ دانگ بدهد.
• زوج حق ندارد به مستثنیات دین برای این ۲ دانگ استناد کند، چون دیگر مالک آن نیست.
اما در خصوص مطالبه ۲۰۰ سکه از چهار دانگ دیگر، طبق ماده ۲۴ قانون اجرای احکام مدنی و رویهی قضایی:(منزل مسکونی» متناسب با شان محکومعلیه (زوج)، جزء مستثنیات دین است و قابل توقیف نیست.
بنابراین اگر زوج ثابت کند:
• در آن خانه ساکن است،
• خانه تنها محل سکونت خودش و خانوادهاش است،
• متناسب با شان و نیاز عرفی اوست (نه لوکس یا بزرگتر از نیاز)،
آنگاه میتواند به استناد مستثنیات دین از توقیف ۴ دانگ باقیمانده خانه جلوگیری کند
بادرود
زوجه میتواند ۲ دانگ خانه را بهطور مستقیم مطالبه کند، زیرا این بخش صراحتا در عقدنامه بهعنوان مهریه تعیین شده و مشمول مستثنیات دین نمیشود.
اگر زوج بتواند اثبات کند که این خانه تنها محل سکونت اوست و در حد شان عرفی است، ۴ دانگ باقیمانده بهعنوان مستثنیات دین از توقیف معاف خواهد بود. در این صورت، زوجه نمیتواند ۴ دانگ را برای ۲۰۰ سکه توقیف کند.
نمایش ۲۸ پاسخ دیگر وکلابستن پاسخهای بیشتر
مهدی حمیدی
۷ ماه پیش
وکیل پایه یک مرکز وکلای قوهقضاییه
۵٫۰·۴۱ مشاوره موفق
خیر، زوجه نمیتواند ۴ دانگ باقیمانده خانه را بهطور مستقیم بهعنوان مهریه تملک کند، اما میتواند آن را توقیف و از طریق مزایده، مهریهاش را وصول کند؛ و بله، زوج فقط در حد «مسکن متعارف» میتواند به مستثنیات دین استناد کند، نه لزوما کل ۴ دانگ.
با سلام
اگر خانه تنها منزل متناسب و محل سکونت زوج باشد، ۴ دانگ باقیمانده نیز مشمول مستثنیات دین است و زوجه معمولا نمیتواند آن را بابت مهریه توقیف و تملک کند.
