شخصی مدعی جعل و استفاده از سند مجعول از اینجانب شده و هر دو ورثه میباشیم. طی یک قولنامه عادی زمینی به پدر اینجانب فروخته شده سال ۸۶ و از سال نود در دادگاه شکایت کردم بابت تحویل آن و فقط یک نفر از ورثه شرکت کرده بود در دادگاه و آن زمان مدعی جعل نبوده، سایر ورثه ابلاغیهها رو هم باز نکردند.
اکنون که محکوم به پرداخت قیمت زمین به بهای روز شدهاند برای در رفتن از دین خود چون که یک خط خوردگی و تغییر روی متراژ زمین هست اما خیلی ناواضح، ادعای جعل دارند و حتی مدعی هستند نسخهی خودکاری قولنامه را ندارند و از من میخواهندش، اما من فقط نسخهی کاربنی قولنامه رو دارم که خیلی قدیمی و کاغذ بیجانی داره که روش چسب نواری زدم چون در حال پاره شدن بود.
آیا امکان کارشناسی اصلا روی همچین قولنامهای امکانپذیر هست با وجود آنکه اصل آن نیست و جای ابهام دارد که شاید این خط خوردگی مربوط به همان زمان تنظیم قولنامه بوده و خطای انسانی بود نه جعل و تغییر متراژ تا بشود تطابق داد؟
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
از اعتماد شما سپاسگزارم. موضوع مطرحشده از منظر حقوقی و کارشناسی اسناد، نکات مهمی دارد که به شرح زیر توضیح میدهم:
۱. امکان کارشناسی روی نسخه کاربنی و قدیمی
بله، کارشناسی روی نسخه کاربنی (کپی کاربنی) قولنامه حتی اگر قدیمی و آسیبدیده باشد، امکانپذیر است، اما محدودیتهایی دارد:
کارشناس رسمی دادگستری میتواند اصالت نوشتهها، نوع جوهر، تطابق امضاها و حتی زمان تقریبی نگارش را بررسی کند.
اگر اصل سند (نسخه خودکاری) موجود نباشد، نسخه کاربنی با توجه به شرایطش (فرسودگی، چسب خوردگی، و...) تا حدی قابل بررسی است اما نتیجه کارشناسی ممکن است با ابهام همراه باشد.
خط خوردگی و تغییرات: کارشناس میتواند با بررسی فیزیکی سند (نوع جوهر، فشار قلم، ترتیب نوشتن و...) تشخیص دهد که خط خوردگی و تغییر متراژ همزمان با تنظیم قولنامه بوده یا بعدا اضافه شده است.
۲. اهمیت سابقه طرح دعوا و رفتار طرف مقابل
سکوت و عدم ادعای جعل در مراحل قبلی (خصوصا زمانی که دعوا مطرح بوده و ورثه فرصت دفاع داشتهاند)، یک امتیاز مهم برای شماست. اگر طرف مقابل قبلا ادعای جعل نکرده و اکنون پس از صدور حکم قطعی چنین ادعایی مطرح میکند، این موضوع میتواند نشانه سوءنیت و تلاش برای فرار از مسئولیت تلقی شود.
عدم ارائه نسخه اصلی توسط طرف مقابل نیز به ضرر ایشان است، زیرا معمولا هر دو طرف باید نسخهای از قولنامه را داشته باشند.
۳. توصیههای عملی
نسخه کاربنی قولنامه را به هیچ وجه به صورت اصل تحویل ندهید؛ فقط کپی برابر اصل تهیه و ارائه کنید.
اگر دادگاه یا کارشناس رسمی درخواست بررسی سند را داشت، حتما سند را با صورتجلسه و حضور شما به کارشناس تحویل دهید تا از هرگونه سوءاستفاده احتمالی جلوگیری شود.
تمام مدارک و مکاتبات قبلی (ابلاغیهها، احکام، دفاعیات طرف مقابل و...) را نگهداری و به دادگاه ارائه کنید تا سابقه عدم ادعای جعل مشخص باشد.
اگر خط خوردگی و تغییر متراژ به نظر شما از همان زمان تنظیم قولنامه بوده، شهادت شهود حاضر در زمان تنظیم سند (در صورت وجود) میتواند به اثبات ادعای شما کمک کند.
۴. نتیجهگیری
کارشناسی سند با وجود نسخه کاربنی و حتی با خط خوردگی و چسب خوردگی، ممکن است اما نتیجه آن قطعی نیست و بستگی به نظر کارشناس دارد.
رفتار و سابقه طرف مقابل در عدم ادعای جعل در مراحل قبلی، به نفع شماست و میتواند در دفاعیات شما موثر باشد.
توصیه میشود در این مرحله حتما با یک وکیل متخصص دعاوی حقوقی و اسناد مشورت کنید تا مدارک شما را دقیق بررسی و بهترین مسیر دفاعی را انتخاب کند.
