آیا می‌توانم از عطاری به خاطر داروی چاقی شکایت کنم؟

محمدمهدی قنبری

کاراموز وکالت مرکز وکلای قوه‌قضاییه

۴٫۹ · ۶۷ مشاوره موفق

سلام.

پاسخ کوتاه: بله، شما قطعا حق دارید و امکان شکایت قانونی از عطاری و شخص مذکور (که خود را دکتر معرفی کرده) وجود دارد.

دلایل و مبانی قانونی برای شکایت:

ارائه داروی نامناسب و مضر: دادن داروی چاقی به جای لاغری و مهمتر از آن، ارائه محصولی که حاوی مواد خطرناکی مانند کورتون بوده و منجر به عوارض شدید جسمی (بافت مردگی استخوان، تنگی نخاع، دیسک کمر) شده است، تخلف محسوب می‌شود.
ادعای کذب و فریب: شخصی که خود را "دکتر" معرفی کرده، اگر پزشک نباشد، مرتکب جرم "جعل عنوان" یا "مداخله غیرمجاز در امور پزشکی" شده است. حتی اگر پزشک هم باشد، تجویز داروی دست‌ساز یا نامعتبر که منجر به این عوارض شده، مصداق قصور یا تقصیر پزشکی است.
مسئولیت عطاری: عطاری‌ها طبق قانون فقط مجاز به فروش گیاهان دارویی و برخی فرآورده‌های مشخص هستند و حق تجویز دارو یا فروش داروهای ترکیبی دست‌ساز بدون مجوز را ندارند. عطاری به دلیل اجازه فعالیت به فرد مذکور و فروش محصول مضر، مسئولیت دارد.
ایراد صدمه بدنی غیرعمدی: اقدامات فرد مدعی دکتری و عطاری منجر به آسیب‌های جدی و دائمی جسمی برای شما شده که می‌تواند تحت عنوان "ایراد صدمه بدنی غیرعمدی ناشی از عدم رعایت نظامات دولتی یا عدم مهارت" قابل پیگیری باشد.

اقداماتی که باید انجام دهید:

مشاوره فوری با وکیل: مهم‌ترین قدم این است که با یک وکیل متخصص در امور پزشکی یا جرایم مربوط به بهداشت و درمان مشورت کنید. وکیل می‌تواند شما را در مورد بهترین روش طرح شکایت (حقوقی یا کیفری یا هر دو) و مدارک لازم راهنمایی کند.
جمع‌آوری تمام مدارک:
مدارک پزشکی: تمام سوابق پزشکی، عکس‌های MRI، گزارش‌های پزشکان متخصص (به خصوص پزشکی که علت مشکل را مصرف داروی کورتون‌دار تشخیص داده)، صورتحساب‌های بیمارستان و درمان، گواهی طول درمان و هر مدرک دیگری که شدت آسیب و نیاز به جراحی (تعویض مفصل) را اثبات کند.
اطلاعات مربوط به عطاری و فرد خاطی: آدرس دقیق عطاری، نام یا مشخصاتی که از فرد مدعی دکتری به خاطر دارید، تاریخ دقیق مراجعه، هر نوع رسید یا فاکتوری که ممکن است دریافت کرده باشید (حتی اگر ناقص باشد)، اگر شاهدی همراه شما بوده، مشخصات او.
باقی‌مانده دارو یا بسته‌بندی (اگر موجود است): اگر هنوز مقداری از دارو یا بسته‌بندی آن را دارید، حتما نگه دارید. این می‌تواند برای آزمایش و اثبات وجود کورتون بسیار مهم باشد.
طرح شکایت در مراجع ذی‌صلاح: وکیل شما را راهنمایی خواهد کرد که شکایت را در کدام مرجع ثبت کنید. معمولا این موارد می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
دادسرای ویژه جرایم پزشکی و دارویی (در صورت وجود در شهر شما) یا دادسرای عمومی: برای پیگیری جنبه کیفری موضوع (فریب، جعل عنوان، ایراد صدمه بدنی، مداخله غیرمجاز در امور پزشکی).
شورای حل اختلاف یا دادگاه حقوقی: برای مطالبه خسارات مادی (هزینه‌های درمان، از کارافتادگی) و معنوی وارده.
سازمان تعزیرات حکومتی: برای گزارش تخلف عطاری در فروش کالای غیرمجاز و مضر.
معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی یا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی: برای گزارش فعالیت غیرمجاز فرد مدعی دکتری و تخلف عطاری.
سازمان نظام پزشکی (اگر فرد ادعا کرده پزشک است): برای استعلام وضعیت و گزارش تخلف احتمالی.

نکات مهم:

عامل زمان: هرچند یک سال از موضوع گذشته، اما با توجه به ماهیت آسیب و تشخیص دیرهنگام علت آن، معمولا هنوز برای شکایت دیر نیست. اما بهتر است هرچه سریعتر اقدام کنید.
اثبات رابطه سببیت: یکی از چالش‌های اصلی در این پرونده‌ها، اثبات این است که آسیب‌های وارده مستقیما ناشی از مصرف همان داروی تجویزی توسط آن فرد بوده است. گزارش پزشک معالج شما و در صورت امکان، آزمایش دارو (اگر موجود باشد) در این زمینه بسیار کمک‌کننده خواهد بود.
پیگیری جدی: با توجه به شدت آسیب‌های وارده (نیاز به تعویض مفصل، مشکلات نخاعی)، حتما موضوع را با جدیت و از طریق مراجع قانونی پیگیری کنید تا هم خسارات شما جبران شود و هم از تکرار چنین اتفاقاتی برای دیگران جلوگیری گردد.
نتیجه‌گیری: شما کاملا حق شکایت دارید و شواهد محکمی (تشخیص پزشک، عوارض شدید) برای این کار در دست دارید. اولین و مهم‌ترین قدم، مشورت با یک وکیل با تجربه است.