فرزند بنده سال ۱۴۰۱ در ماه حرام تصادف کرد و فوت شد. بیمه و دادگاه پرونده تشکیل دادیم ولی هنوز رای نیامده بود و حتی گواهی انحصار وراثت ما آماده نشده بود.
بیمه اواخر سال ۱۴۰۱ دیه کامل فوت و بخش مربوط به ماه حرام را به نرخ ۱۴۰۱ به حساب صندوق ریخت و وقتی گواهی انحصار وراثت ما آمد، ما وارد سال ۱۴۰۲ شده بودیم و تازه صندوق به ما پول را داد.
آیا کار بیمه قانونی بوده که قبل از صدور رای و آمادهشدن گواهی انحصار وراثت و تکمیل مدارک ما پول به حساب صندوق زده؟ و آیا میشود شکایت کنیم تا مابهالتفاوت دیه ۱۴۰۲ با ۱۴۰۳ را بگیریم؟ اگر امکانش هست به چه مادهای استناد کنیم؟
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
و همدردی با شما.
پاسخ به سوالات شما به شرح زیر است:
پرداخت دیه توسط بیمه قبل از صدور رای و آماده شدن گواهی انحصار وراثت
بر اساس قوانین و رویه فعلی، شرکت بیمه شخص ثالث موظف است پس از وقوع حادثه و تکمیل پرونده (و معمولا پس از صدور رای دادگاه و آماده شدن گواهی انحصار وراثت)، دیه را به زیاندیدگان پرداخت کند. با این حال، در برخی موارد خاص و با توافق طرفین (به خصوص در حوادث منجر به فوت)، شرکت بیمه میتواند دیه را زودتر و حتی قبل از صدور رای دادگاه پرداخت کند، اما معمولا شرط اصلی این است که وراث متوفی مشخص و مدارک لازم تکمیل شده باشند.
اگر بیمه مبلغ دیه را قبل از تکمیل مدارک و آماده شدن گواهی انحصار وراثت به حساب صندوق تامین خسارتهای بدنی واریز کرده باشد، این اقدام از نظر قانونی چالشبرانگیز است، زیرا صندوق معمولا پس از دریافت گواهی انحصار وراثت و سایر مدارک قانونی اقدام به پرداخت دیه به وراث میکند. با این حال، در عمل برخی شرکتهای بیمه برای جلوگیری از تاخیر در پرداخت و به شرط توافق طرفین، این کار را انجام میدهند، اما این رویه لزوما به معنای نقض قانون نیست، مگر اینکه به موجب رای دادگاه یا قانون خاصی منع شده باشد.
امکان دریافت مابهالتفاوت دیه سال ۱۴۰۲ با ۱۴۰۳
در خصوص مبلغ دیه، اصل بر این است که دیه باید به نرخ روز (یعنی نرخ دیه در زمان پرداخت) محاسبه و پرداخت شود. این موضوع به اصطلاح «دیه یوم الادا» است، یعنی دیه به نرخ روز پرداخت محاسبه میشود و نه به نرخ زمان وقوع حادثه یا زمان صدور رای دادگاه. البته در سالهای اخیر، برخی قوانین و رویههای اجرایی تغییراتی داشتهاند و گاهی نرخ دیه زمان وقوع حادثه یا زمان صدور رای را ملاک قرار میدهند، اما در اکثر موارد و به ویژه در رویه قضایی اخیر، نرخ دیه زمان پرداخت (یوم الادا) ملاک است.
اگر پرونده شما هنوز در حال رسیدگی بوده و دیه بر اساس نرخ سال ۱۴۰۱ پرداخت شده باشد، اما شما در سال ۱۴۰۲ یا بعد از آن گواهی انحصار وراثت دریافت کرده و مبلغ را دریافت کردهاید، میتوانید با استناد به اصل دیه یوم الادا و رویه قضایی موجود، تقاضای پرداخت مابهالتفاوت دیه سالهای بعد را داشته باشید.
ماده قانونی مورد استناد
برای این موضوع میتوانید به موارد زیر استناد کنید:
اصل دیه یوم الادا: مطابق رویه قضایی و فقهی، دیه باید به نرخ روز پرداخت محاسبه شود. این اصل در بسیاری از آرای دیوان عالی کشور و نظریات مشورتی قوه قضاییه مورد تایید قرار گرفته است.
ماده ۱ قانون اصلاح بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه: این ماده و تبصرههای آن، شرکت بیمه را ملزم میکند که دیه را به نرخ روز پرداخت کند.
درخواست مابهالتفاوت دیه: شما میتوانید با ارائه مدارک مربوط به زمان دریافت گواهی انحصار وراثت و زمان پرداخت دیه، درخواست مابهالتفاوت دیه را به دادگاه یا صندوق تامین خسارتهای بدنی ارائه دهید.
جمعبندی
پرداخت بیمه قبل از آماده شدن گواهی انحصار وراثت: این اقدام معمولا به شرط توافق طرفین انجام میشود و لزوما غیرقانونی نیست، اما در برخی موارد ممکن است مشکلاتی ایجاد شود.
دریافت مابهالتفاوت دیه: با استناد به اصل دیه یوم الادا و ماده ۱ قانون اصلاح بیمه اجباری مسئولیت مدنی، میتوانید تقاضای مابهالتفاوت دیه را داشته باشید.
ماده قانونی: ماده ۱ قانون اصلاح بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه و اصل دیه یوم الادا.
در صورت نیاز به شکایت، میتوانید به دادگاه صلاحیتدار مراجعه و با ارائه مدارک، تقاضای مابهالتفاوت دیه را داشته باشید.
خیر؛ صرف واریز وجه به صندوق تامین خسارتهای بدنی، لزوما به معنی استحقاق دیه به نرخ همان سال نیست. ملاک، زمان پرداخت قانونی دیه به ورثه است و اگر شرایط قانونی پرداخت در سال ۱۴۰۲ فراهم شده باشد، امکان مطالبه مابهالتفاوت باید با بررسی پرونده و تاریخ قطعیت رای و تکمیل مدارک سنجیده شود. مبنای اصلی، ماده ۱۳ قانون بیمه اجباری شخص ثالث و مقررات مربوط به پرداخت دیه است.
اصل بر این است که دیه باید به نرخ زمان پرداخت محاسبه شود و ماده ۱۳ قانون بیمه شخص ثالث هم پرداخت به قیمت یوم الاداء را مقرر کرده است بنابراین اگر وجه در سال ۱۴۰۱ به صندوق واریز شده ولی بدون تقصیر شما در سال بعد پرداخت شده میتوانید مابه التفاوت را مطالبه کنید بهتر است ابتدا از بیمه یا صندوق به صورت کتبی مطالبه کنید و در صورت رد درخواست از طریق دادگاه پیگیری کنید
اگر بیمه در سال ۱۴۰۱ دیه را بهطور قانونی به صندوق واریز کرده باشد، معمولا مابهالتفاوت سالهای بعد تعلق نمیگیرد. فقط اگر تاخیر یا تخلف بیمه ثابت شود، امکان مطالبه وجود دارد.و درکل قبل از صدور رای قطعی میشود مبلغ دیه را پرداخت کرد و کار غیر قانونی نمی باشد
برخی اوقات شرکت های بیمه قبل از صدور دادنامه بخشی از دیه را پرداخت میکنند اما با توجه به عدم صدور گواهی انحصار وراثت میتوانید به واحد اجرای احکام مراجعه و نظر قاضی اجرا را بپرسید
طبق نظریه مشورتی شماره ۷/۹۹/۹۴۵ مورخ ۱۳۹۹/۰۷/۲۹ اداره کل حقوقی قوه قضاییه، شرکت بیمه مجاز است قبل از قطعی شدن حکم دادگاه و حتی پیش از صدور رای، مبلغ دیه را به حساب سپرده دادگستری (صندوق) واریز کند.
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی
