سلام وقت بخیر. پدر من سال ۸۵ با یه خانمی یه مبایعهنامه مینویسند بابت ۱۰۰۰ متر مشاع زمین و خانومه زیرش را امضا میکند. اما پدرم فراموش میکند از قرار متری چند یا به اصطلاح ثمن بیع را در مبایعهنامه لحاظ کند.
به صورت پراکنده هم به صورت نقدی و هم به صورت کارت به کارت به حساب دختر همان خانم مبالغی بابت پیشرفت کار سند زمین واریز میکرده. اما آن خانم بعد مدتی کلا زیر آن مبایعهنامه میزند و قصدی برای تسلیم بیع به ما نداشت.
ما هم شکایت کردیم و در دادگاه حضوری اولیه قاضی به علت نبود ثمن بیع به عنوان ارکان اصلی بیع، رای به ابطال مبایعهنامه و بیحقی خواهان یعنی پدر بنده داده. آیا در دادگاه تجدید نظر میتوانیم با اثبات واریز وجه به حساب دخترش پرداخت ثمن را اثبات کنیم و رای را برگردانیم؟
این پاسخ بهصورت خودکار و بر اساس میزان جزئیات در ابتدا آمده است، نه بهعنوان تأیید محتوای آن.
پاسخ توسط یکی از وکلای بنیاد وکلا
وقت شما هم بخیر.
با توجه به شرایطی که توضیح دادید و بر اساس اطلاعات حقوقی موجود در قوانین ایران و رویههای قضایی، در ادامه به بررسی امکان اثبات پرداخت ثمن و تاثیر آن بر رای دادگاه تجدیدنظر میپردازیم.
آیا میتوان پرداخت ثمن را در دادگاه تجدیدنظر اثبات کرد؟
بله، در دادگاه تجدیدنظر میتوانید با ارائه مدارک و مستندات مربوط به پرداخت مبالغ (چه به صورت نقدی و چه به صورت کارت به کارت به حساب دختر فروشنده) ادعای پرداخت ثمن را مطرح کنید. اثبات پرداخت ثمن معامله، حتی اگر در متن مبایعهنامه ذکر نشده باشد، میتواند نشاندهنده اراده طرفین بر انعقاد عقد بیع و تعیین ثمن باشد. بر اساس رویه قضایی، اگر فروشنده به دریافت ثمن اقرار کند یا پرداخت آن از طریق مستندات قابل اثبات باشد، عدم درج ثمن در قرارداد لزوما به معنای بطلان عقد بیع نیست.
برای اثبات پرداخت ثمن، میتوانید از مدارک زیر استفاده کنید:
رسیدهای بانکی یا فیشهای واریز به حساب دختر فروشنده که نشاندهنده انتقال وجه است.
شهود یا مکاتبات (مانند پیامک یا ایمیل) که تاییدکننده پرداخت مبالغ باشد.
هر گونه سند یا مدرک دیگری که نشان دهد مبالغ به دستور یا با اطلاع فروشنده به حساب شخص ثالث (دختر ایشان) واریز شده است.
با این حال، باید توجه داشت که واریز وجه به حساب شخص ثالث (دختر فروشنده) ممکن است از نظر حقوقی چالشبرانگیز باشد. طبق توصیههای حقوقی، واریز ثمن به حساب شخص ثالث تنها در صورتی معتبر است که در مبایعهنامه یا توافق مکتوب ذکر شده باشد که این پرداخت به دستور فروشنده انجام شده و مسئولیت آن بر عهده فروشنده است. اگر چنین توافقی مکتوب نشده باشد، ممکن است دادگاه این پرداختها را به عنوان ثمن معامله نپذیرد، مگر اینکه بتوانید با دلایل محکم (مانند شهادت شهود یا اقرار فروشنده) ارتباط این پرداختها با معامله را اثبات کنید.
آیا عدم درج ثمن در مبایعهنامه به معنای بطلان قطعی عقد است؟
خیر، عدم درج ثمن در مبایعهنامه لزوما به معنای بطلان عقد بیع نیست. بر اساس رویه قضایی، اگر فروشنده به دریافت ثمن اقرار کند یا پرداخت آن از سوی خریدار اثبات شود، اراده طرفین بر تعیین ثمن و انعقاد عقد بیع محرز میشود و قرارداد معتبر تلقی میگردد. بنابراین، اگر در دادگاه تجدیدنظر بتوانید پرداخت مبالغ را به عنوان ثمن معامله اثبات کنید، ممکن است رای اولیه مبنی بر ابطال مبایعهنامه نقض شود.
علاوه بر این، قبض و اقباض ثمن و مبیع (یعنی پرداخت ثمن و تحویل مورد معامله) در اکثر موارد از شرایط اساسی تحقق عقد بیع محسوب میشود، مگر در موارد استثنایی که قانون یا توافق طرفین ترتیب دیگری را تعیین کرده باشد. اگر بتوانید نشان دهید که بخشی از ثمن پرداخت شده و اراده طرفین بر انجام معامله بوده است، این موضوع میتواند به نفع شما در دادگاه تجدیدنظر عمل کند.
بار اثبات پرداخت ثمن بر عهده کیست؟
طبق اصول حقوقی، بار اثبات پرداخت ثمن بر عهده خریدار (یعنی پدر شما) است. شما باید با ارائه مدارک و دلایل محکم نشان دهید که مبالغی به عنوان ثمن معامله پرداخت شده و این پرداختها با اطلاع یا به دستور فروشنده به حساب دختر ایشان واریز شده است. در غیر این صورت، اصل بر عدم پرداخت ثمن است و دادگاه ممکن است ادعای شما را نپذیرد.
احتمال موفقیت در دادگاه تجدیدنظر
احتمال موفقیت شما در دادگاه تجدیدنظر به چند عامل بستگی دارد:
قدرت مستندات پرداخت: اگر بتوانید با اسناد بانکی، رسیدها یا شهادت شهود، پرداخت مبالغ را اثبات کنید و ارتباط این پرداختها با معامله را نشان دهید، شانس موفقیت شما افزایش مییابد.
اقرار یا رفتار فروشنده: اگر فروشنده در گذشته به دریافت ثمن یا انجام معامله اذعان کرده باشد (مثلا در مکاتبات یا جلسات دادگاه)، این موضوع میتواند به نفع شما باشد.
نحوه دفاع در برابر ادعای بطلان: باید استدلال کنید که عدم درج ثمن در مبایعهنامه به معنای فقدان اراده طرفین بر تعیین ثمن نیست و پرداختهای انجامشده نشاندهنده توافق بر مبلغ است.
در نهایت، دادگاه تجدیدنظر میتواند با بررسی مدارک جدید و استدلالهای شما، رای اولیه را نقض کند، به شرطی که ادله کافی برای اثبات پرداخت ثمن و صحت معامله ارائه شود.
در دادگاه تجدیدنظر میتوانید با ارائه مدارک واریز وجه به حساب دختر فروشنده، پرداخت ثمن را اثبات کنید و رای را نقض نمایید. زیرا اصل بر این است که وجود ثمن، یکی از ارکان بیع است و در صورت اثبات پرداخت، مبایعهنامه معتبر خواهد بود . برای موفقیت، فیشهای واریزی، پیامها و هرگونه مکاتبه را ضمیمه کنید و از دادگاه بخواهید با استناد به عرف و مدارک، ثمن معامله را تعیین کند . همچنین میتوانید از شهادت شهود برای اثبات توافق بر سر قیمت استفاده کنید . در صورت نقض رای، دادگاه حکم به الزام فروشنده به تنظیم سند رسمی یا استرداد وجه خواهد داد .
اگر دادگاه فقط به علت درج نشدن ثمن رای داده باشد تجدیدنظرخواهی قابل پیگیری است و واریزهای بانکی به حساب دختر فروشنده میتواند قرینه مهمی برای اثبات توافق و پرداخت ثمن باشد
حتما گردش حساب واریزها ارتباط آنها با معامله شهادت شهود و هر مدرکی که قیمت مورد توافق را مشخص کند ضمیمه کنید چون صرف واریز وجه بدون اثبات اینکه بابت ثمن همین معامله بوده کافی نیست
صرف واریزی بحساب دخترش دلیل بر اثبات بیع با مادر نمیشود ولی میت انید با شهادت شهود اصل بیع و اراده طرفین بر بیع و پرداخت ثمن را به دختر به خواست فروشنده یا مادر ثابت نمایید
در قانون مدنی ایران ثمن یکی از ارکان اساسی عقد بیع است و بدون تعیین ثمن عقد بیع معتبر نخواهد بود.
برای کسب اطلاعات جامع تر برای تصمیم گیری بهتر می توانید از مشاوره آنلاین سایت بنیاد وکلا بهره ببرید.
پرونده شما باید به دقت مطالعه شود . ولی نکته طلایی پرونده شما اینست که باید در تجدیدنظر ثابت کنید که مجهول بودن ثمن با مغفول ماندن درج ثمن در مبایعه نامه متفاوت است و ارائه رسیدهای پرداختی میتواند اماره ای باشد مبنی بر تعیین ثمن فی مابین متعاملین و استفاده از سایر مواردی که میتواند به اثبات ادعای تعیین ثمن کمک کند
پاسخهای عمومی، مدارک و تاریخها و شرایط خاصِ شما را نمیبینند. در یک مشاورهٔ تلفنی، وکیل روی همین پرونده با شما صحبت میکند و قدم بعدی را مشخص میکند.
ثبتنام لازم نیست؛ فقط شمارهٔ موبایل، آن هم فقط برای همین مشاوره.
پرسش حقوقی خودتان را بپرسید
پرسش خود را ثبت کنید تا وکلای بنیاد وکلا پاسخ بدهند — ثبت پرسش رایگان است.ثبت پرسش حقوقی
